Zaterdag 18/09/2021

Beschaafd applaus na vier jaar Kyoto

Het befaamde klimaatverdrag met de naam van een Japanse stad trad deze week vier jaar geleden in werking. Maar heeft het pact, dat de industrielanden ertoe verbindt hun broeikasgasuitstoot tegen 2012 met 5,2 procent te verminderen, eigenlijk zoden aan de dijk gezet? Het antwoord van vier specialisten. Door Barbara Debusschere

Frank Vande Marliere

(technologische federatie Agoria)

'Industrie is nu energie- efficiënter'

Wat is bij ons het effect van Kyoto tot nu toe?

"Onze industrieën zijn verplicht geworden hun energieverbruik naarbeneden te halen en tegen eind 2012 tot de wereldtop te behoren qua energie-efficiëntie. Tien jaar geleden had men niet eens een idee van het energieverbruik van bepaalde processen in de industrie. Nu zijn milieuvergunningen afhankelijk van energiebesparingen en 80 procent van het industriële energieverbruik moet aan die vereisten voldoen. Het tij is dus echt gekeerd."

Wat zijn de meest concrete resultaten?

"Het energieverbruik is in onze industrieën met zes procent afgenomen, de CO2-uitstoot met ongeveer tien. Talloze bedrijven die aan de nieuwe verplichtingen moeten voldoen hebben nu duurzame verlichting, warmtekrachtkoppeling en persluchtinstallaties. Sinds 2005 produceren de Vlaamse technologiebedrijven aangesloten bij Agoria energie-efficiënter dan de wereldtop."

Welke valkuilen zitten er in het verdrag?

"Het heeft aangezet tot meer duurzame productie, maar een groot mankement is dat het niet tot wereldwijde inspanningen heeft geleid. Voor ons betekent dat een verstoring van de concurrentiepositie."

Hoe moet de opvolger eruitzien?

"We moeten de VS, China en India aan boord krijgen en wat ons betreft kan het niet dat de competiviteit in het gedrang komt. Bovendien zijn ook voor transport en huisgezinnen ambitieuze reductiedoelstellingen nodig."

Hilde Crevits

(minister van Leefmilieu)

'Vlaamse CO2-uitstoot vertoont relevante daling'

Wat is bij ons het effect van Kyoto tot nu toe?

"De voorbije vijf jaar zijn inspanningen geleverd waardoor in Vlaanderen de broeikasgasuitstoot voor het eerst is gedaald tot onder het niveau van de Kytodoelstelling. De reductie bedraagt 5,2 procent. In 2007 was er een daling van 7 procent tegenover basisjaar 1990. We zijn dus op de goede weg en dat is niet zo evident. Andere landen die het Kyotoprotocol genegen zijn, zoals Canada en Japan, zijn nog lang zo ver niet."

Wat zijn de meest concrete resultaten?

"Het klimaatbeleid is echt op de rails gezet. Zo mogen er tegen 2020 geen energieverslindende huizen meer zijn. Het verbruik van gezinnen moet tegen 2020 met een derde verlaagd zijn, en 13 procent van de stroom moet tegen dan met hernieuwbare bronnen wordt opgewekt."

Welke valkuilen zitten er in het verdrag?

"De ongelukkige bevoegdheidsverdeling blijft in België een probleem. Het is belangrijk om binnen de staatshervorming ook een herschikking te krijgen op vlak van klimaat- en energiebeleid richting gewesten."

Hoe moet de opvolger eruitzien?

"Tegen 2020 zouden de EU-27 nog voor slechts 10 procent van de totale uitstoot verantwoordelijk zijn. Een volgend internationaal pact kan dus enkel zinvol zijn als die nu nog 'ontwikkelingslanden' genoemde sterke groeilanden meer dan nu het geval hun bijdrage leveren."

Bram Claeys

(Bond Beter Leefmilieu)

'Een eerste voorzichtige stap in de goede richting'

Wat is bij ons het effect van Kyoto tot nu toe?

"Kyoto was een eerste voorzichtige stap in de goede richting. Hier is een klimaatbeleid op de sporen gezet. Dat is meteen het belangrijkste effect, want de zogenaamde concrete resultaten zijn volgens ons nog maar zeer mager. Zo hebben wij bij de uitstootvermindering die minister Crevits benadrukt toch vragen. Wij krijgen niet de informatie die nodig is om die claim uit te pluizen. Bovendien vragen we ons af of de slabakkende economie, de olieprijzen en de zachte winter vorig jaar niet evenzeer de uitstoot naar beneden hebben gehaald."

Wat zijn de meest concrete resultaten?

"De ontwikkeling van hernieuwbare energie. Die is van nul naar drie procent van het totaal geklommen en dat is mooi, naast alle premies die energiebesparing belonen."

Welke valkuilen zitten er in het verdrag?

"Bedrijfsleiders blijven vaak inert omdat klimaatinvesteringen volgens hen de winst zouden aantasten. Alsof het een het ander uitsluit. Bewijzen voor zogenaamde concurrentievervalsing zijn niet geleverd."

Hoe moet de opvolger eruitzien?

"Het tempo moet hoger. In de EU moet de broeikasgasuitstoot met minstens 30 procent afnemen tegen 2050 en de uitstoot van de industrielanden moet dan tien keer lager liggen. De politiek moet in gang schieten. De VS, China, India, Brazilië en Mexico moeten mee aan boord. Behalve in India zit er in al die landen schot in de zaak."

Sam Van den Plas

(Wereldnatuurfonds)

'Ook bij de burger is er nu sprake van een trendbreuk'

Wat is bij ons het effect van Kyoto tot nu toe?

"Er is een trendbreuk gerealiseerd. Het klimaatprobleem staat bovenaan de politieke agenda en in de Vlaamse sectoren van landbouw en industrie is de uitsoot gedaald. In de transportsector is de uitstoot in België echter met dertig procent toegenomen in vergelijking met 1990, er is vorig jaar 2 miljard kilometer meer gereden en ook onze gebouwn zijn nog niet klimaat-proof. Maar Kyoto heeft wel getoond dat een groene politiek werkt. In Duitsland bijvoorbeeld is Kyoto met groot succes zeer voortvarend uitgevoerd."

Wat zijn de meest concrete resultaten?

"De groenestroomdoelstellingen, de vele zonnepa- nelen in het straatbeeld, de invoering van de emis- siehandel voor bedrijven met de zwaarste uitstoot."

Welke valkuilen zitten er in het verdrag?

"Het ontbreekt aan langetermijndoelstellingen en aan ambitie. Men legt in veel sectoren de nadruk op de kosten en het concurrentiegevaar in plaats van ook de gezondheidswinst en jobcreatie van groene maatregelen te benadrukken. In de emissiehandel zitten ook nog te veel achterpoortjes.

Hoe moet de opvolger eruitzien?

"Zeker de VS mee krijgen, en zorgen dat de industrielanden 100 miljard dollar per jaar uittrekken voor de aanpak van de klimaatcrisis in het Zuiden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234