Vrijdag 03/12/2021

Berusting versus rebellie

Wat leer je als je de nieuwe verhalenbundels van de jonge, energieke Lisa Albert en de inmiddels bijna zestigjarige Amy Bloom naast elkaar legt? Dat kritiek voor de jeugdigen is en levenservaring tot berusting leidt.

Gloednieuwe verhalen van

&

Mijn vader was een dronkelap die nergens voor deugde. Mijn moeder was even nutteloos als een wandelstok van rubber. Maar soms mis ik haar. Zo gaat het met doden, denk ik. Ze komen beter terug dan ze waren”. Deze paar zinnetjes uit het titelverhaal van Amy Blooms bundel Waar de god van liefde is, zijn typerend voor het hele boek. In totaal bestaat het uit twee novelles en vier verhalen die allemaal baden in eenzelfde sfeer van optimistische berusting.

‘William en Clare’ gaat over twee geliefden die met de verkeerde persoon getrouwd zijn. Lange tijd likken ze in het geniep elkaars wonden, tot ze betrapt worden en er twee echtscheidingen volgen. Op het einde van hun ongelukkige leven, en meer ziek dan gezond, trouwen William en Clare en beleven ze nog vijf gelukkige maar ook doodsaaie jaren. En dan sterft William en ondergaat zijn weduwe met verve de ene beproeving na de andere. En wanneer ze hoort dat haar ex en die van William inmiddels getrouwd zijn, verzucht ze: “O, prachtig. Dan is iedereen gelukkig”, waarna ze met een knuffel onder de lakens verdwijnt. En dit is geen ironie.

Amy Bloom is geen veelschrijfster. Twee romans heeft ze op haar naam en dit is haar derde verhalenbundel. Maar wat ze schrijft is knap. In een laconieke stijl portretteert ze haar kansloze personages, die zich met moeite tegen de klappen van het bestaan weten te verweren. In ‘Permafrost’ draait alles rond Frances, een maatschappelijk werkster die door haar vader groot is gebracht met verhalen over de grote poolreizigers. Afzien, het leer van je schoenen eten en uiteindelijk doodvriezen door een kleine berekeningsfout, dat was het leven, gaf hij haar met de paplepel mee. Wanneer Frances echter in contact komt met de 13-jarige Beth die door de vleesetende bacterie een voet verliest en het desondanks tot de Paralympics schopt, weet ze dat haar vader alleen maar romantische leugens vertelde over mannen die hun geluk in het ijs zochten omdat ze in de gewone wereld mislukkelingen waren. Het is een mooi verhaal, en misschien wel te mooi om waar te zijn. Literatuur moet een beetje wrikken en schuren en de verhalen van Bloom doen dat misschien net te weinig.

Elisa Alberts debuutbundel, Waarom deze avond anders is, blijkt een stuk interessanter. Albert is jong, Joods-Amerikaans en vooral heel wild. Haar verhalen swingen de pan uit en drukken de lezers met hun neus op de tragiek van het hedendaagse Jodendom. In ‘De moeder is altijd van streek’ zijn we op de besnijdenisplechtigheid van de kleine Lucas, die - hier steekt de frictie tussen traditie en moderniteit de kop al op - in feite naar zijn opa Lou is genoemd maar desondanks toch een niet-Joodse naam heeft gekregen. Mark, de kersverse vader, weet niet goed wat gedaan, aangezien de rabbijn al is gearriveerd maar zijn vrouw Beth en het uk nergens te bespeuren zijn. Ze heeft zich met de kleine Lucas opgesloten in de kinderkamer omdat ze niet wil dat er een stukje van zijn pielewaaiertje gesneden zal worden. Ze is bereid de rabbijn binnen te laten en even later staat die met de kleine Lucas op de arm, maar zonder Beth, weer buiten. “De moeder is altijd van streek”, zegt hij even later, terwijl hij zijn mes laat flikkeren, waarna er een scherpe babyschreeuw weerklinkt en alle aanwezige - volkomen wereldse - Joden beginnen te juichen. “Niemand leek Beth te missen”, schrijft Albert wrang.

Dat Albert zich bij een Joods-Amerikaanse literaire traditie aansluit, mag blijken uit het laatste verhaal uit het boek, ‘Etta of Bessie of Dora of Rose’, een lange liefdesbrief aan Philip Roth, waarin diens werk geanalyseerd wordt en de schrijfster tot de conclusie komt dat hij nog maar één ding wil in het leven: een kind, en wel van haar. Er rest echter nog één grote vraag, besluit ze, of hij haar dat nog wel zal kunnen schenken: “Ben je net als Zuckerman ernstig door prostaatkanker getroffen? Heeft kanker (of ouderdom) ten langen leste een knuffelaar van je gemaakt?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234