Woensdag 20/01/2021

Berlijns theater lust Belgische baas niet

Chris Dercon is nog niet begonnen aan zijn nieuwe job in de Volksbühne, maar in Berlijn moeten ze hem nu al niet meer. De theatermedewerkers schreven een open brief uit vrees dat Dercon voor een 'uitverkoop van hun artistieke maatstaven' zal zorgen.

In Londen wordt hij geprezen om zijn vernieuwing van het Tate Modern, maar in Berlijn blijft de kritiek aanhouden op de Vlaming Chris Dercon, die daar vanaf 2017 intendant wordt van het prestigieuze theater de Volksbühne. Maandag stuurden bijna tweehonderd theatermedewerkers een open brief aan het stadsparlement waarin ze Dercons concept voor het theater opvallend fel bekritiseren.

De Volksbühne-medewerkers, onder wie bekende regisseurs als Christoph Marthaler en Herbert Fritsch, zeggen met de komst van Dercon en zijn Duitse programmadirecteur Marietta Piekenbrock te vrezen voor "de uitverkoop van de voor ons geldende artistieke maatstaven en de te verwachten afzwakking van ons sterke theaterbedrijf." Volgens de medewerkers is in de plannen van Dercon helemaal geen vernieuwende conceptuele lijn terug te vinden. Ze vrezen het einde van het Duitse 'teksttheater'. De komst van Dercon is "geen vriendelijke overname. Het is een cesuur die niet meer is terug te draaien."

Dercon laat de striemende kritiek niet aan zijn hart komen. "De zorgen zijn onnodig", is de eerste korte reactie van Dercon, die het 'unieke theater' en zijn medewerkers nog maar eens extra looft. Maar met de open brief is wel het 'heftigste Berlijnse cultuurdebat sinds jaren' in een nieuwe fase beland, zoals het commentaar van de Berlijnse krant Der Tagesspiegel dinsdag luidde.

Dat debat is in 2015 begonnen met de benoeming van Dercon, die eerder museumdirecteur in Rotterdam (Boijmans van Beuningen) en München (Haus der Kunst) en tot 2017 zes jaar lang directeur van de Tate Modern is. De eerste die zich publiekelijk tegen hem uitsprak was Claus Peymann, de intendant van het Berliner Ensemble. Hij beschuldigde de nieuwe Berlijnse schepen van Cultuur Tim Renner ervan met Dercon 'spektakelcultuur' naar het Berlijnse theater te willen brengen.

Anderen vielen hem bij. Dercon had niet alleen te weinig ervaring met theater, maar vooral zou hij met zijn voorliefde voor reizende internationale 'kunstperformances' niet passen bij de Berlijnse theatertraditie, waar in de grote staatstheaters vaste ensembles spelen.

Dercons benoeming werd echter ook verdedigd, mede omdat de 77-jarige Peymann vanwege een gebrek aan vernieuwing ook niet onomstreden is. Volgens critici beleefde de Volksbühne hoogdagen in de jaren 90, en zou het na een kwarteeuw onder intendant Frank Castorf best een nieuwe dynamiek mogen krijgen - dus waarom niet door een 'glamoureuze' kunstcurator uit Londen?

Internationalisering

Dercons benoeming werd daarmee onderdeel van een veel bredere strijd over vernieuwing in de Berlijnse cultuurwereld. "Ik heb de angst voor verandering in de theaterwereld onderschat", zo zei schepen Renner als reactie in een interview. De komst van Dercon past immers bij een opvallende internationalisering van de Berlijnse cultuur. Meerdere kopstukken uit het buitenland zijn de laatste tijd bij grote Berlijnse cultuurhuizen aangesteld, onder wie ook Neil MacGregor, de directeur van het British Museum.

Na alle ophef kwam Dercon in april dit jaar zelf aan het woord. Bij de persconferentie citeerde hij uit de Duitse theatergeschiedenis, en hij kon melden dat hij een budget meekreeg van maar liefst 21 miljoen euro per jaar, 5 miljoen meer dan nu. Er zou meer aandacht voor dans komen, maar hij beloofde dat het vaste ensemble zou blijven. De golf van verontwaardiging leek hierna gesust, maar met de open brief blijkt dat dat niet het geval is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234