Vrijdag 28/02/2020

Berlijn stelt omstreden collectie nazi-erfgenaam tentoon

Berlijn

Belga

In Berlijn is de expo geopend van de privé-collectie van miljardair Friedrich-Christian Flick. De tentoonstelling is tegelijk indrukwekkend en controversieel: Flick is namelijk de erfgenaam van een nazi-aanhanger en het geld waarmee de exquise moderne en hedendaagse kunst werd bekostigd, is bemachtigd met dwangarbeid.

Meer dan 2.000 werken zullen gespreid over zeven jaar worden tentoongesteld in de Berlijnse Rieckhallen, verbonden aan het Hamburger Bahnhof Museum voor Moderne Kunst. Aan de renovatie van die naoorlogse hallen hangt een prijskaartje van 7,5 miljoen euro, bekostigd door Flick. Die had zijn verzameling aanvankelijk aangeboden aan het Zwitserse Zürich. De onderhandelingen liepen echter spaak op het besmette oorlogsverleden van Flicks grootvader Friedrich (1883-1972).

Die was niet alleen een van de gulste aanhangers van Hitler, hij was ook een van de belangrijkste wapenleveranciers en stelde tienduizenden dwangarbeiders te werk. De nazi-industrieel werd in 1947 in Neurenberg tot zeven jaar cel veroordeeld maar kwam in 1950 al vrij. Flick heeft tot aan zijn dood geweigerd schadevergoeding te betalen aan de nabestaanden van de dwangarbeiders die in zijn ondernemingen stierven.

Ook kleinzoon Friedrich Christian weigert mee te doen aan een compensatieregeling. Als "verzoeningsgebaar" kondigde hij wel de oprichting van een stichting tegen racisme, vreemdelingenhaat en intolerantie aan. "Een belediging voor de joden en de duizenden die in Flicks bedrijven stierven", noemen critici de tentoonstelling. De Duitse minister van Cultuur Christina Weiss verdedigt de expositie echter en zegt dat "die is opgebouwd door Flick zelf en niet door zijn vader of grootvader".

Tot 23 januari worden op 13.000 vierkante meter vierhonderd werken tentoongesteld. Dinsdag wordt de expo ingehuldigd in het bijzijn van kanselier Gerhard Schröder. In totaal moeten tot 2011 2.000 kunstwerken van zo'n 150 Europese en Noord-Amerikaanse artiesten de revue passeren. De collectie is opgebouwd rond drie kunstpijlers, vertegenwoordigd door de centrale werken van hun bezielers: Marcel Duchamps (1897-1968) en zijn dada-zoektocht naar een nieuwe definitie van de kunst; Francis Picabia (1879-1953) met zijn conceptuele kunst en Alberto Giacometti (1901-66), visionair van een existentieel-beklemmende twintigste eeuw.

Ster van de collectie is Bruce Naumann (°1941) met meer dan honderd werken. Andere vertegenwoordigers van het dadaïsme die aan bod komen zijn Kurt Schwitters (1887-1948), onze landgenoot Marcel Broothaers (1924-76) en John Cage (°1912). Ook de Duitse Neue Wilden komen met de (letterlijk) omgekeerde wereld van Georg Baselitz (°1938) en wijlen Martin Kippenberger (1953-97) ruim aan bod. Antwerpenaar Luc Tuymans (°1958) is ook van de partij. Er zijn eveneens foto's van onder meer Walker Evans (1903-75), Jeff Wall (°1946) en Wolfgang Tillmans (°1968), voormalig winnaar van de prestigieuze Turnerprijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234