Zondag 20/06/2021

Berezovsky en Skoeratov: sex, lies and videotapes

In de Russische Doema vond deze week een ongebruikelijk debat plaats: achter de katheder de door president Jeltsin geschorste procureur-generaal, vanuit de zaal een kritische vraag. 'Meneer Skoeratov, bent u wel of niet de man die op de video seks bedrijft met twee hoertjes?' Procureur Joeri Skoeratov antwoordde ontwijkend. Hij meent dat de seksvideo gemaakt is om hem te verwijderen, net nu hij een omkoopschandaal binnen het Kremlin op het spoor was.

MOskou.

Van onze medewerkster

De hoogste corruptiebestrijder van het land verdedigt zich tegen kompromat, compromitterend materiaal uit de koker van het Kremlin. Skoeratov is naar eigen zeggen een smeergeldaffaire op het spoor waarbij zelfs de naam van Jeltsins invloedrijke dochter Tatjana Datsjenko is gevallen. In de strijd tussen openbaar ministerie en president rollen nu steeds meer koppen. Hoewel een paar uur eerder door Jeltsin op non-actief gesteld, voelde Skoeratov zich sterk genoeg om arrestatiebevelen uit te vaardigen tegen Kremlin-godfather Boris Berezovski, de rijkste zakenman van Rusland, en tegen een tweede machtige olicharg, Aleksander Smolenski.

Berezovski's val lijkt niet meer te vermijden, maar vooralsnog geeft hij zich niet gewonnen. In zijn Parijse hotelsuite kijkt hij fel de camera in, schouders opgetrokken, kop vooruit. Dit is het complot van de communisten die de hervormingen ongedaan willen maken, raast hij. Premier Primakov is het gevaarlijkst: hij heeft zich tien jaar lang stil gehouden en wil nu een imperium bouwen. De premier is het die Skoeratov op Berezovski zou hebben losgelaten.

Naarmate Skoeratov zijn zoektocht voortzette, doken bewijzen van een heus 'Kremlingate' op. Zo had Berezovski de naaste familie van Jeltsin afgeluisterd, maar de banden verdwenen in de doofpot. Tegelijkertijd viel de antiterreurbrigade binnen bij Aeroflot, de luchtvaarmaatschappij waarin de miljardair grote belangen heeft en waarvan de directeur, Jeltsins schoonzoon, naar verluidt door Berezovski aan zijn baan is geholpen.

Aleksander Smolenski van zijn kant, een zakentycoon die net als Berezovski in 1996 Jeltsins verkiezingscampagne mee financierde in ruil voor een flinke greep uit de staatsruif, wist zich de laatste maanden beschermd door de regering-Primakov, maar dat heeft hem niet gebaat. Hij is aangeklaagd wegens verduistering van 32 miljoen dollar.

Premier Primakov spint garen bij de ontwikkelingen van deze week en sommige kranten noemen hem zelfs het grote brein erachter. Jeltsin, die het kanon Skoeratov tot zwijgen wil brengen, zou Berezovski en Smolenski hebben opgegeven in ruil voor loyaliteit van de steeds machtiger wordende Primakov. Het dagblad Segodnja noemt de arrestatiebevelen een "offer aan de communisten".

Het gezag van president Jeltsin, al ernstig verzwakt door de augustuscrisis en door zijn voortdurende gezondheidsproblemen, kalft af. Het is al de tweede keer in twee maanden dat hij Skoeratov probeert uit te schakelen. De eerste keer liep uit op een ernstige misrekening. De Federatieraad, die het vertrek van Skoeratov als een hamerstuk moest bevestigen, stemde voor het eerst en massaal tégen de wens van Jeltsin. Het in omloop brengen van de seksvideo met andere woorden had averechts gewerkt.

Nu blijkt dat Jeltsin plots niet meer op de loyaliteit van de gouverneurs kan rekenen, wordt ook het volgende week te houden impiedzjment-debat belangrijk. De communisten bereiden al maanden een gedwongen aftreden van Jeltsin voor, maar tot nu toe leek het onwaarschijnlijk dat de Federatieraad daar bij tweederdemeerderheid mee zou instemmen. De kwestie wordt zo serieus genomen dat de FSB, de opvolger van de KGB, het nodig vond om beide kamers van het parlement een 'analytisch document' te sturen om te wijzen op 'significante juridische fouten' in het impiedzjment-proces. Jeltsin zelf probeert intussen weer krediet te winnen met forse uitspraken richting Navo.

Ook over Skoeratov moet de Federatieraad beslissen. De magistraat is nog niet geneutraliseerd. Met hulp van zijn Zwitserse collega Carla del Ponte onderzocht hij het bouwbedrijf Mabetex dat smeergeld zou hebben betaald aan vertrouwelingen van Jeltsin. De directeur van Mabetex, een Kosovo-Albanees, heeft volgens de Britse krant The Independent bemiddeld bij de aanschaf voor Jeltsin van twee jachten ter waarde van 490.000 dollar. Joeri Skoeratov dreigt nu met 'zwaar geschut': de namen van hooggeplaatste Russen met een Zwitserse bankrekening met roofgeld. Suzanna Jansen

Schandalen lokken 'impiedzjment'-debat uit in Russische Federatieraad

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234