Maandag 23/11/2020
Beeld Bob Van Mol

column

Ben je als mens ooit vrij? Ik kijk naar de sterren om te zien of zij het antwoord kennen

Hilde Van Mieghem, acteur, regisseur en auteur, neemt u mee in haar leefwereld.

Alweer zit ik in een ander land, op een idyllische plek. Wat is natuur toch weergaloos mooi.

Ik ben op het eiland Cyprus op bezoek bij een goede vriend die hier een groot deel van het jaar woont. Niet alleen is hij een goede vriend, maar ook een uitmuntende gastheer. Ik word schandelijk verwend.

Maar dan slaat het noodlot toe. Ik krijg bericht van een familielid dat na twee jaar genezen verklaard te zijn, weer hervallen is. Die afschuwelijke ziekte die zovelen treft: kanker. En een paar uur later nog een erger onheilsbericht. Iemand die me heel nabij is, heeft ­zaterdagnacht een ongeluk gehad.

Alles is onder controle en veel kan ik niet doen, maar ik wil naar huis. Er is niet meteen een vlucht te vinden, ­allemaal volgeboekt of er is er pas een over een paar dagen. Ik loop de muren op.

Iedereen thuis bezweert me hier te ­blijven, me niet druk te maken. De ­persoon in kwestie is niet meteen in levensgevaar, er wordt voor hem gezorgd, of ik nu op dit eiland nerveus rondloop of thuis maakt niet echt uit op dit moment.

Ik slaap onrustig en wanneer ik ­midden in de nacht wakker word, zie ik een berichtje dat me meldt dat alles de goede kant uitgaat en gunstig ­evolueert. Diepe zucht van opluchting.

Ik loop mijn kamer – beter, het ­gastenhuisje waar ik logeer – uit en kijk naar het maanverlichte landschap. Ik zie de prachtige, overweldigende sterren­hemel waar je niet anders dan stil van kunt worden. De pool­ster pinkt me toe, de Kleine en de Grote Beer houden me gezelschap. Hier zit ik onder dit ­eindeloze firmament. Ik voel me kleiner dan een zandkorrel.

Mijn hoofd tolt van de vele gedachten en ik moet weer denken aan de brief die uitging van Johan Braeckman en ­anderen: ‘Als het psychisch lijden ondraaglijk wordt’. Een brief die de wereld ingestuurd werd om stemmen te ronselen, om ondersteuning te zoeken voor euthanasie bij onverdraaglijk ­psychisch lijden. Ik heb de petitie ­getekend. En bekeek daarna de lijst van de bijna tweeduizend mensen die ook hun handtekening gezet hadden.

Velen vulden naast hun naam hun beroep in, anderen vulden hun naam aan met ‘bezorgde burger’, ‘moeder van iemand die zelfmoord pleegde’, sommigen met ‘mens’ en dan viel mijn oog op ‘ik ben vrij’ of ‘vrij mens’.

Is dat zo, vroeg ik me af. Ben je als mens ooit vrij? Ik kijk naar de sterren om te zien of zij het antwoord kennen.

Natuurlijk, besef ik, ben je in zekere mate vrij zolang je geen gevangene of slaaf bent. Maar hoevelen zijn niet hun eigen slaaf of indirect die van een ander? En is het niet zo dat je a priori onvrij bent doordat je leeft? Is geboren worden niet de eerste vorm van gevangenschap?

De sterren zwijgen. Eigenlijk, bedenk ik, is de enige vorm van ultieme vrijheid de beslissing over je eigen lichaam, over je eigen leven en dood. Janis Joplins stem knalt door mijn hoofd: ‘Freedom is just another word for nothing left to lose’.

Ik denk weer aan de twee geliefden die nog veel te verliezen hebben en als leeuwen zullen vechten voor de ­onvrijheid van het leven en zucht diep.

Ik hoor het gehuil van honden in de verte.

Ga slapen, fluisteren de sterren, er is niets dat je kunt doen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234