Maandag 06/12/2021

Column

Ben Bernanke doet wat moet

null Beeld dm
Beeld dm

Pascal Paepen is financieel analist en docent bank & beurs.

Er was enige moed en durf voor nodig, maar uiteindelijk hebben Ben Bernanke en zijn collega's bij de Amerikaanse centrale bank de juiste beslissing genomen. Vanaf januari zal de Federal Reserve maandelijks 'amper' voor 75 miljard dollar obligaties opkopen. Nu is dat nog 85 miljard dollar. Door die stimulus, de zogenaamde 'kwantitatieve versoepeling', heeft de Amerikaanse centrale bank op vijf jaar al voor ruim 3.400 miljard dollar (2.500 miljard euro) in het financiële systeem gepompt. De verkopers van die obligaties, banken vooral, verzuipen bijna in de cash. Het geld had moeten dienen om de economie zuurstof te geven, maar kwam uiteindelijk amper terecht in de reële economie. Er was geen vraag naar.

De jarenlange politiek van geld in overvloed heeft wel geleid tot een rally op de kapitaalmarkten. De koersen van aandelen en obligaties zijn de afgelopen jaren fors gestegen. De winst is het grootst bij de meest risicovolle beleggingen en sectoren. Zelfs het aandeel van Facebook promoveerde van lelijk eendje tot mooie zwaan. De koers van de internetfirma is dit jaar al verdubbeld. Mark Zuckerberg kon daardoor deze week alvast 2,3 miljard dollar cashen met de verkoop van 41 miljoen van zijn Facebookaandelen.

Hier en daar wordt gewaarschuwd voor een zeepbel. Aandelen zijn niet goedkoop meer en de prijs van obligaties zal dalen als de rente weer aantrekt. In juni kregen we daarvan al een voorproefje. De Federal Reserve had net aangekondigd later dit jaar de opkoop van obligaties te verminderen of beleggers namen al winst. Ze verkochten massaal aandelen en obligaties en trokken hun geld terug uit groeilanden. Daardoor steeg de langetermijnrente op korte tijd fors en vreesde men ervoor dat het dichtdraaien van de geldkraan, zelfs al gebeurt het langzaamaan, ertoe zou leiden dat het economische herstel zou stilvallen.

Beleggers zijn verwend. Ze willen voortdurend in de watten gelegd worden. Als Bernanke naar hen zou luisteren, zou er nooit een einde komen aan gratis geld. Maar ruim vijf jaar na de val van Lehman Brothers en meer dan zes jaar na het uitbreken van de kredietcrisis wordt het tijd dat de Federal Reserve haar stimuli terugschroeft.

Goedkoop geld is een krachtig medicijn voor een zieke economie, maar je mag er niet aan verslaafd geraken. Speculatie tiert namelijk welig in een omgeving waar veel geld voorhanden is. En dan zit je al gauw met een zeepbel die uit elkaar spat. Een goed centraal bankier is niet alleen een alerte crisismanager, hij dient ook een dokter te zijn die rekening moet houden met de neveneffecten van hetgeen hij voorschrijft.

Het terugdraaien van de stimuli door de Amerikaanse centrale bank heeft trouwens nog een aantal positieve gevolgen. Amerikanen zijn niet bepaald grote spaarders, maar ze hebben met zijn allen wel zowat 7.600 miljard dollar, bijna 5.600 miljard euro, op spaar- en termijnrekeningen staan. Dat geld brengt nu niks op, maar een rentestijging van 1 procent zou die spaarders, veelal renteniers, ieder jaar al 76 miljard dollar extra opleveren. Als de drukpersen wat minder dollarbiljetten produceren, zou dat ook een goede zaak zijn voor de Europese economie. In principe zou de dollar daardoor wat moeten stijgen ten opzichte van de euro waardoor de producten van Europese exporteurs meer gegeerd worden. Op termijn zou daardoor ook onze economie weer wat sterker moeten worden waardoor ook de rente in euro weer wat kan stijgen, al zal het nog wel even duren vooraleer het zover is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234