Donderdag 14/11/2019

Belgische voetbalglorie in Brussel

'Goaaal - een eeuw Belgisch voetbal', momenteel te zien in het Algemeen Rijksarchief, blaast de betovering voor het nationale voetbalelftal nieuw leven in.

Ze is afgestempeld in Oostende, de postkaart, en geschreven op 16 februari 1946. Met pen. "Beste vrouwke", valt te lezen. "Het is nu 21 ½ u. Ik schrijf van op de boot. Tot hiertoe voel ik me goed. We varen op kalme zee en wind in de rug. Nog 1 1/2 u en we zijn er. Ik schrijf nog eens vanuit Engeland. Het beste, Bob". Afzender: Robert Paverick, voormalig verdediger van Royal Antwerp FC en Beerschot VAC en tussen 1935 en 1946 41 keer actief voor de Belgische nationale voetbalploeg.

De briefkaart stamt uit het privéarchief van Dirk Willocx, notoir Antwerps voetbalverzamelaar, maar is momenteel te zien in de tentoonstellingsruimte van het Algemeen Rijksarchief in Brussel. Nog tot eind september loopt daar immers Goaaal - een eeuw Belgisch voetbal, een eerste publieke inzage in het bijna vierhonderd meter lange archief van de Koninklijke Belgische Voetbalbond (KBVB) dat het Rijksarchief sinds 2009 inventariseert en toegankelijk maakt.

Geen muffe papiergeur echter, in de kleine maar rijkgevulde tentoonstellingsruimte. Wel muren en wandkasten vol foto's, affiches, films, toegangstickets, trofeeën, boeken en bruinlederen voetbalschoenen. "Op enkele clubfoto's na gaat alles over de Rode Duivels", zegt Geertje Elaut, samensteller van Goaaal. "Allemaal afkomstig uit het archief dat de voetbalbond ons heeft geschonken, met hier en daar objecten uit privéverzamelingen. Op dit moment ligt de inventarisatie van de oude fotocollectie namelijk wat stil."

Oogt de expo op het eerste zicht wat kleinschalig of summier, dan priemen bij nader inzien flink wat tricolore juweeltjes aan het grasoppervlak. Een krantenexemplaar van The Mexico City News bijvoorbeeld, uitgegeven op 16 juni 1986. Met als kop 'Belgian Bombshell', en als ondertitel 'Belgium surprises Soviets with 4-3 win in overtime'. Een toegangsticket voor België-Zwitserland ook, een "internationale damesvoetbalwedstrijd" op zaterdag 20 mei '78 in Stadion Warande in Diest. Frappant: een staanplaats kostte toen amper 80 frank, een plek op de zittribune 150. En, zo staat in kleine lettertjes onderaan het ticket: "meisjes en jongens onder de 16 jaar zullen kosteloos toegang hebben tot de staanplaatsen".

Sommige documenten, zoals de foto van Jean-Marie Pfaff bij paus Johannes Paulus II, maken intussen deel uit van het collectieve geheugen. Andere zijn meer verrassend: de affiche voor 'SOS Ethiopië' bijvoorbeeld, een benefietmatch tussen de Rode Duivels en een verzameling eersteklassespelers op 19 maart 1985, met de jonge Enzo Scifo in vol rood-geel-zwart ornaat. Of de projectie met sfeerbeelden van supporters, uit een tijd dat er nog op het scorebord gezeten mocht worden.

Cap met sterren

Lang niet alleen perkamenten praal overigens, in Goaaal. Ook levendigere attributen, zoals de wegwijzer 'football match' die de politie van Anderlecht in de jaren '40 bij interlands hanteerde. Of zoals het shirt dat Ludo Coeck in '82 droeg tijdens de legendarische WK-campagne: dichter bij een jammerlijk vervlogen ster komt een mens niet. Ook magnetiserend: de cap van Henri Govard, tussen '45 en '52 aanvaller bij RFC Liégois en Union Saint-Gilloise (die namen!) . Een donkere pet met sterretjes is dat, die cap, die elke voetballer kreeg wanneer hij voor de Rode Duivels uitkwam. Na iedere gespeelde wedstrijd werd een sterretje bijgezet. Zes in het geval van Govard.

"Het schoonste vind ik de BRTN-reportage uit '72 over vrouwenvoetbal", wijst Elaut naar een videoscherm. "Je hoort tegenstanders in alle ernst zeggen dat vrouwen eigenlijk niet gemaakt zijn om te voetballen: zeer bizar om te zien." Zelf heeft Elaut niets met voetbal, beklemtoont ze wel. Helemaal niet, zelfs. "Maar toch was het zeer tof om deze tentoonstelling op te zetten", besluit ze. "De vorige ging over wetgeving in het Ancien Régime. Ook interessant, maar dan spreekt dit toch net iets meer tot de verbeelding."

Nagel op de kop. Immers, zoals Goaaal duidelijk maakt: een voetbalmatch duurt negentig minuten, de magie is tijdloos.

Goaaal - een eeuw Belgisch voetbal: nog tot 29 september in het Algemeen Rijksarchief in Brussel. www.goaaal.arch.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234