Zaterdag 08/08/2020

Belgische schilders op verplaatsing

Voor zijn zomerexpo kon het Ropsmuseum geen evidenter thema bedenken dan 'artiesten op reis'. En route! slaagt perfect in zijn opzet, want rond 1900 struikelde je ook in den vreemde over interessante Belgische schilders.

En route!

Tot 28 september in het Ropsmuseum, Namen. Open van dinsdag tot zondag, van 10u tot 18u, inkom 3 euro

Het zijn grote namen en verborgen pareltjes die in het museum samenscholen. Heer des huizes Félicien Rops leidt de collectie in met schilderijen en schetsen die hij op zijn talrijke reizen maakte. De energieke tekenaar gaf graag toe dat hij verslaafd was aan de "elektrische stroom van de Parijse boulevards", maar af en toe vluchtte hij weg uit de grootstad. Dan ging het richting Scandinavië, Spanje of Noord-Afrika - die laatste bestemming was een klassieker in avant-gardekringen: verderop in de tentoonstelling lopen we nog de neo-impressionist Théo Van Rysselberghe en Henri Evenepoel tegen het lijf.

Aan een tocht door de Hongaarse poesta hield Rops een fictieve stamboom over: bewonderaars kregen te horen dat hij afstamde van woeste zigeuners. In 1887 trok de kunstenaar naar de VS, waar hij samen met zijn twee minnaressen - zussen - commerciële contacten legde voor de haute-couturezaak die de zusjes in Parijs hadden opgezet. Enkele ontwerpen voor jurken van het Maison Duluc maken deel uit van de permanente verzameling van het museum, die altijd wel een bezoekje waard is.

Na Rops' proloog defileren tientallen werken, doorgaans op klein formaat, die een aardig beeld ophangen van de grand tour die schilders en beeldhouwers ondernamen in de 19de eeuw en de eerste decennia van de 20ste eeuw. Eerst gaat het nog om een klassieke etappe in hun loopbaan: Navez, Wiertz en Portaels trekken naar het zuiden om er hun academische vorming te voltooien. Verderop in de eeuw volgen rijke burgerzoons de eerste drommen toeristen naar de Oriënt, om couleur locale op te snuiven en verdienstelijke schetsen te maken.

De tentoonstelling wordt afgerond met een overzicht van de Belgische koloniale kunstproductie. De tijdelijke sluiting van het Afrikamuseum in Tervuren was een buitenkans voor de curatoren, die handenvol fraais uit het Congo-archief buit maakten. Dit onderdeel heeft vooral een documentaire en anekdotische waarde. Voor de echt sterke werken hoef je de trap niet op.

Povere middelen

Voor wie de jonggestorven Brusselse schilder Henri Evenepoel (1882-1899) niet kent, is het handvol werken uit Noord-Afrika allicht een openbaring. Maandenlang heeft de jongeman in Algerije en Tunesië rondgetrokken. Het ongenadige licht bracht de jonge schilder danig in de war: "Ma palette me désespère! Wanhopig tracht ik de juiste kleuren te vinden. Ik zou met vuur moeten schilderen en ik beschik hooguit over wit en cadmiumgeel. Trieste melange!" Met die povere middelen heeft Evenepoel prachtwerk afgeleverd. Bovendien maakte hij stiekem foto's van voorbijgangers, wier silhouetten hij zou gebruiken in de grote, oplichtende doeken die vandaag in het Brusselse Fin-de-Siècle Museum te zien zijn. Tientallen van zijn foto's, die in het Parijse Orsaymuseum worden bewaard, krijgen in Namen een terechte ereplaats.

Een tweede ontdekking vormen twee kleine schilderijtjes die Jules Schmalzigaug (1882-1917) meebracht uit Venetië. Dat onze enige Belgische futurist in een mooie brief aan zijn ouders vooral uitweidt over de nieuwe uitvinding van luchtvaartpionier Blériot - een helikopterachtige berline aérienne - zal niemand verbazen.

Het Ropsmuseum slaagt erin om telkens weer dit soort pareltjes bijeen te brengen, en de volgende dubbelslag staat al in de steigers. Dezer dagen loop je in het rustige Namen weleens tegen een opmerkelijk duo aan: de Franse sterfilosoof Bernard Henri-Lévy en Jan Fabre bereiden een groots Fabre-evenement voor dat het stadje in de loop van 2015 op de wereldkaart van de hedendaagse kunst moet zetten. En route!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234