Dinsdag 27/09/2022

Belgische politiek rouwt om Wilfried Martens

Wilfried Martens. Beeld PHOTO_NEWS
Wilfried Martens.Beeld PHOTO_NEWS

Wilfried Martens (CD&V) is vandaag overleden in zijn huis in Lokeren. Hieronder een bloemlezing van de vele reacties uit de Belgische politiek.

Milquet: "Visionair"
Vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Milquet heeft het overlijden "met grote droefheid" vernomen. Ze noemt Martens een visionair staatsman en een monument van de Belgische politiek. "Als man van de actie, met sterke overtuigingen en zin voor consensus, heeft hij de geschiedenis van ons land en onze instituties gekleurd, net als de levens van verschillende generaties van de bevolking."

Milquet spreekt bovenal haar waardering uit voor Martens, die ze kende als een hartelijk en intelligent man, en geeft aan vooral gegrepen te zijn door zijn "grote plichtsgevoel en volledige engagement betreffende zijn diepste overtuigingen en sterke humanistische waarden". Naast woorden van lof en respect voor zijn "uitzonderlijke loopbaan" als voorzitter van de CVP en premier van België, roemt de minister de rol van Martens als voorzitter van de Europese Volkspartij (EVP). "Hij heeft de EVP geleid met brio en dynamisme en haar tot de grootste politieke formatie in het Europees Parlement gemaakt."

Magnette: "Incarnatie van de 80s"
"Volgens PS-voorzitter Paul Magnette verliest België met het overlijden van Wilfried Martens een "staatsman". "Hij heeft zijn stempel gedrukt op de geschiedenis van ons land", luidt het. Volgens Magnette was Martens voor velen "de incarnatie van de jaren 80". "Hij was heel dat decennium eerste minister. Dat is in de politiek een opvallend lange periode en dat verdient het om benadrukt te worden", aldus Magnette.

De Wever: "Autonomiestreven"
N-VA-voorzitter Bart De Wever prijst Martens' "inzet voor de Vlaamse ontvoogding en het autonomiestreven". "Hij deed dat met overtuiging en resultaat", aldus De Wever.

Reynders: "Zeer toegewijd"
"Een groot staatsman, zowel voor België als voor Europa, heeft ons verlaten", onderstreept minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders. Hij prijst het engagement, de overtuigingskracht en de nimmer aflatende zoektocht naar compromis die de lange politieke carrière van Martens hebben gekenmerkt en begeleid. "Hij was ook zeer toegewijd aan zijn partij, de CVP", zegt de minister. Reynders beklemtoont verder de grote rol die Martens speelde in de Belgische politiek, tot zelfs na de verkiezingen van 2007 en de daaropvolgende institutionele crisis.

Open Vld: "Toppoliticus"
"Wilfried Martens was een toppoliticus, die zowel ons land als Europa mee vormgegeven heeft. Onze generatie groeide op met hem als premier en kent hem als een aimabel staatsman", zo reageren Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten en liberaal vice-premier Alexander De Croo. De partij wenst ook "veel sterkte aan zijn echtgenote Miet Smet, zijn kinderen en familie".

Ecolo: "Zeldzame envergure"
Volgens Ecolo-co-voorzitters Emily Hoyos en Olivier Deleuze was Wilfried Martens een politicus met een zeldzame "envergure", en heeft hij "zijn stempel gedrukt op de Belgische geschiedenis".

De Franstalige ecologisten loven Martens onder meer voor zijn inzet voor een "volwassen federalisme". "Wilfried Martens was een verdediger van de federale kieskring. Zijn politieke parcours leidde van de Vlaamse Beweging, waar hij een van de leiders was in de jaren 60, tot de federalistische vzw Bplus waar hij tot voor kort actief was. Dat is het bewijs van een voorbeeldig intellectueel parcours. We verliezen vandaag een groot federalist", aldus Deleuze en Hoyos.

Charles Michel (MR): "Man met engagement"
"België en Europa verliezen een groot man met engagement", zo heeft Charles Michel, de voorzitter van MR (Mouvement réformateur), gereageerd op het overlijden van Wilfried Martens. "Wilfried Martens zette zich in het bijzonder in voor de modernisering van de Belgische staat. Als overtuigd Vlaming heeft hij toch gevochten voor de oprichting van het Brusselse Gewest en moest hij de crisis rond Voeren aanpakken, een periode van politiek instabiliteit op communautair vlak", benadrukt Michel in een communiqué.

Demotte: "Groot figuur"
Volgens Waals minister-president Rudy Demotte heeft Martens een "beslissende stempel gedrukt op de geschiedenis van België" en heeft hij "bijgedragen aan de stabiliteit van het land, op basis van een correct evenwicht tussen de federale staat en de deelstaten".

"Het was Gaston Eyskens die had vastgesteld dat het unitaire België door de feiten was achterhaald, maar het is ontegensprekelijk onder de regeringen van Martens dat België is omgevormd tot een federale staat", aldus Demotte.

Moureaux: "Man van zijn woord"
"Dit is een zeer emotionele ochtend, vriend Wilfried is heengegaan", zo reageerde Philippe Moureaux (PS). "Sinds 1972 kwamen wij elkaar al tegen op het politieke toneel." Moureaux maakte als minister van Institutionele Hervormingen en van Binnenlandse Zaken deel uit van de regering van nationale eenheid Martens III.

Wilfried Martens was "een man van zijn woord, een staatsman in alle betekenissen van het woord", reageerde Moureaux op Twitter. "Laat ons vooral de kalmte en de weerbaarheid van Martens onthouden toen Boudewijn de abortuswet weigerde te ondertekenen."

Lutgen (CdH): "Groot humanist''
CdH-voorzitter Benoît Lutgen noemt de overleden Wilfried Martens "een groot humanist". Hij wijst ook op de nauwe band tussen Martens en voormalig koning Boudewijn. Die band heeft de politieke carrière van Martens mee beïnvloed, meent de cdH-voorzitter.

"Wilfried Martens heeft als groot humanist België 13 jaar lang geleid. Dankzij zijn kunst van het compromis, zijn loyauteit, zijn moed en doorzettingsvermogen, en ondanks de periodes van politieke instabiliteit, is Martens er steeds in geslaagd om consensussen te vormen. Door zijn vermogen tot synthese en zijn overtuigingskracht heeft hij negen regeringen kunnen leiden", aldus Lutgen in een persbericht.

Annemans: "Aan basis van ontstaan VB"
"Als medeonderhandelaar van het voor Vlaanderen dramatische Egmontpact in '77 lag Wilfried Martens onrechtstreeks aan de basis van het ontstaan van onze partij", zo reageert Vlaams Belang-voorzitter Gerolf Annemans op het overlijden.

Terwijl Martens uit alle hoeken lof krijgt, heeft Vlaams Belang kritiek op de politieke rol van Martens. De partij viseert daarbij vooral de evolutie die Martens doormaakte van Vlaamsgezinde jongerenvoorzitter tot overtuigde verdediger van het Belgische federalisme. "De radicale flamingant die hij in zijn jeugd leek te zullen worden was toen (in 1977) reeds opgeklommen en verworden tot het symbool van het Belgische compromis, waarbij de Vlaamse belangen telkenmale werden gesmoord op het altaar van het Belgische vergelijk en van de politieke topcarrière. Later zouden Dehaene en vooral Verhofstadt hem daarin helaas nog overtreffen", aldus Annemans.

Van Besien: "Architect van vernieuwing"
"Met het heengaan van Martens verliest ons land een belangrijk staatsman". Zo reageert Groen-voorzitter Wouter Van Besien op het overlijden. "Martens was de architect van de vernieuwing van ons land door het om te vormen tot een federatie. Dat heeft geleid tot een nieuwe en broodnodige dynamiek onder andere in het onderwijs- en cultuurbeleid van de verschillende gemeenschappen", aldus Van Besien.

De Vlaamse groenen wijzen ook op de belangrijke rol die Martens heeft gespeeld op Europees vlak. "Zijn onophoudelijke inzet voor Europa is een inspiratie voor alle politici. Martens liet zich niet tegenhouden door de vele problemen waarmee Europa geconfronteerd wordt maar zocht steeds naar oplossingen", aldus Van Besien.

Vlaamse Volksbeweging: "B-Plusser met VVB-verleden"
De Vlaamse Volksbeweging (VVB) wijst erop dat Martens in de periode van 1960 tot de start van zijn CVP-voorzitterschap in 1972 een heel actief VVB-bestuurslid was. "De VVB koos nadien voor een onafhankelijk Vlaanderen als streefdoel, Martens bleef zijn unionistisch federalisme trouw. Van de flamingant Martens was toen nog amper sprake en zijn opportunisme nadien werd hem niet in dank afgenomen".

Na zijn aanstelling in 1960 als hoofdbestuurslid van de VVB wordt Wilfried Martens hoofdredacteur van het Berichtenblad van de VVB waarvan hij de naam omvormt tot 'Doorbraak'. Martens trekt er de politieke werkgroep en voert het woord op enkele VVB-congressen. Vooral het congres in Antwerpen in 1962 wordt gezien als een mijlpaal in de VVB-geschiedenis. Martens brengt er voor het eerst zijn ideeën over een federaal België naar voren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234