Vrijdag 24/05/2019

Seksschandaal

Belgische Oxfam-chef betaalde prostituees op Haïti

Roland van Hauwermeiren had de leiding van een Oxfam-team in Haïti nadat een aardbeving daar in 2010 zware verwoestingen aanrichtte en 200.000 mensen doodde. Beeld RV

Roland van Hauwermeiren (68), voormalig chef de mission in Haïti voor Oxfam, gaf toe dat hij in de nasleep van de zware aardbeving in 2010 daar lokale prostitutees betaalde. Dat staat in een intern rapport van de ngo, meldt de Britse krant The Times. Hij en twee andere oversten die dat ook deden, kregen 'een gefaseerde en waardige exit'. Vier anderen zijn ontslagen wegens 'zwaar wangedrag'. Oxfam heeft naar aanleiding van de zaak nu een hotline voor klokkenluiders geopend.

Naar aanleiding van de onthullingen is bij de grote ngo een specifiek Safeguarding Committee opgericht, net als een hotline voor klokkenluiders. "Dat zijn maatregelen om te garanderen dat we al het mogelijke doen om misbruik te voorkomen en de manier waarop we mogelijke gevallen van misbruik onderzoeken, te verbeteren", zo reageert Oxfam Solidariteit op het verhaal over het prostitutiegebruik bij Ofxam UK, de Britse tak van de ngo. "Want Oxfam neemt elk vermoeden van misbruik bijzonder ernstig."

De feiten dateren van net na de verwoestende aardbeving op Haïti in 2010, waarbij zo'n 200.000 mensen omkwamen, 300.000 gewonden vielen en 1,5 miljoen mensen dakloos werden.

De Belg Van Hauwermeiren was toen 'landendirecteur' in Haïti voor Oxfam UK en leidde de Britse missie van de ngo om de lokale bevolking te helpen met herstel en heropbouw na de natuurramp.
 Maar onder sommige personeelsleden ging dat volgens verscheidene bronnen gepaard met 'een cultuur van straffeloosheid' en seksfeestjes. Oxfam Solidariteit noemt Van Hauwermeiren niet in zijn reactie maar bevestigt dat er in de nasleep van de aardbeving een intern onderzoek is gestart naar aanleiding van "een reeks beschuldigingen, onder meer in verband met seksueel misbruik".

In het interne rapport, dat van 2011 dateert en aan The Times is gelekt, staat dat Van Hauwermeiren heeft toegegeven dat hij lokale prostituees betaalde voor seks tijdens de Haïti-missie en hen ontving in de villa die Oxfam in Port-au-Prince voor hem huurde. Ook andere medewerkers lieten prostituees naar hun appartement komen.

'Calligula-achtige orgie'

In Haïti is prostitutie nochtans illegaal en de gedragscode van Oxfam verbiedt betalen voor seks. In het onderzoek dat The Times hiernaar voerde, worden ook bronnen aangehaald die 'de zaak goed kennen' en die de leiding "over hun bezorgdheid spraken dat sommige van de prostituees misschien wel minderjarig waren".

Volgens één van hen hadden Van Hauwermeiren en co groepjes jonge prostituees in zijn verblijf uitgenodigd voor seksfeestjes en zouden er beelden bestaan waarop een 'Calligula-achtige orgie' is te zien met meisjes die Oxfam-T-shirtjes dragen. Die beelden zouden niet aan Oxfam zijn overgemaakt en de ngo stelt dat de claim over minderjarigen 'niet bewezen is'.

"Waardige exit"

Hoewel Van Hauwermeiren toegaf dat hij prostituees betaalde, werd hij niet ontslagen. Hij en twee andere oversten kregen nadat het interne onderzoek was afgerond van de toenmalige ceo van Oxfam, Dame Barbara Stocking, een 'gefaseerde en waardige exit' zonder tuchtmaatregelen omdat 'ontslag mogelijke zware implicaties zou hebben voor de reputatie' van de liefdadigheidsinstelling. Vier andere medewerkers werden wel ontslagen voor 'zwaar wangedrag'.

Tegen The Telegraph, een andere Britse krant, zegt een verantwoordelijke dat Van Hauwermeiren ook dat op zich nam. "De landendirecteur nam de volledige verantwoordelijkheid op zich voor de feiten die onder zijn leiding hebben plaatsgevonden en kreeg de mogelijkheid op te stappen omdat hij volledig heeft meegewerkt aan het interne onderzoek."

Oxfam gaf de feiten niet aan bij de Haïtiaanse overheid 'omdat het erg onwaarschijnlijk was dat ze stappen zou ondernemen'. Geen van de beschuldigden is dus ooit gearresteerd of iets ten laste gelegd.

Doofpot?

Daarom en omdat de Belg en zijn twee collega's met stille trom konden vertrekken, wordt nu gesuggereerd dat de ngo in deze zaak de doofpot-kaart trok.

In het rapport staan in een bijlage een reeks bezorgdheden over de situatie in Haïti, zoals : 'Hoe ver terug ging die cultuur van straffeloosheid in Haïti en waarom en hoe is die ontstaan?', 'Waren er geen signalen die eerder hadden kunnen worden opgepikt?' Volgens The Times geeft Oxfam toe dat andere stafleden zich geïntimideerd voelden om met wat ze wisten naar oversten te stappen.

Bronnen van de Britse krant melden dat de feiten in het rapport geminimaliseerd zijn en dat één van de oversten aangaf dat het onnodig zou zijn de aantijgingen verder te onderzoeken als het ontslag van enkele betrokkenen zou blijken te volstaan. 

Oxfam UK verdedigt zich nu door erop te wijzen dat het meteen nadat het over de eventuele problemen hoorde een intern onderzoek naar wangedrag begon. Alle geledingen van de grote organisatie werden ingelicht, net zoals de bevoegde Britse Charity Commission, het Britse Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking en institutionele donoren zoals de EU, WHO en verschillende VN-agentschappen. In september 2011 maakte de ngo ook publiek dat 'enkele personeelsleden werden geschorst in afwachting van de resultaten'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.