Dinsdag 22/06/2021

Belgische Mox-brandstof mag eindelijk Japan binnen

De Japanse regering heeft gisteren de grootste Japanse stroomproducent, Tokyo Electric Power Co (Tepco), toelating gegeven om Mox-brandstof uit België te gebruiken. Concreet betekent dat dat de kernbrandstof, afkomstig van Belgonucléaire in Dessel, die sinds oktober vorig jaar in Japan opgeslagen ligt, toch gebruikt mag worden in de kerncentrale van Fukushima. Belgonucléaire plant ook op korte termijn een tweede transport naar Japan. Greenpeace reageert uiterst bezorgd. De milieuorganisatie heeft namelijk twijfels over de kwaliteit van de in België geproduceerde kernbrandstof.

Brussel / Dessel

Eigen berichtgeving

Cathy Galle

De beslissing van de Japanse regering heeft lang op zich laten wachten. Vorig jaar in oktober stuurde Belgonucléaire in Dessel een eerste lading Mox naar Japan om als brandstof te dienen voor de kerncentrale van Fukushima. Dat was eigenlijk de voortzetting van een contract dat jaren geleden afgesloten werd tussen Belgonucléaire en de Japanse elektriciteitsproducent Tokyo Electric Power.

Mox (afkorting voor Mixed oxide) is een mengsel van gerecycleerde uranium en plutonium, dat in kerncentrales als brandstof dient. Japan bezit zelf een grote voorraad plutonium en zou dus zelf Mox kunnen maken. Maar in december 1995 deed zich in de enige in Japan bestaande experimentele kweekreactor in Monju een ongeval voor en sindsdien laat Japan de Mox-staven liever in andere landen maken.

Maar net op het moment dat de Belgische Mox, samen met een lading Britse brandstof afkomstig van British Nuclear Fuels (BFN) - bestemd voor een andere stroomproducent Kansai Electric Power - aankwam in Japan, raakte bekend dat BFN met de uitslag van de veiligheidstesten op het goedje geknoeid had. Door tijdsdruk en om concurrentieel te kunnen zijn, had BFN een deel van de veiligheidstesten niet uitgevoerd en de Japanners valse cijfers gegeven. Japan besloot daarop om zowel de Britse als de Belgische lading te blokkeren tot er zekerheid was over de kwaliteit ervan.

De Japanse regering zegt nu voldoende kwaliteitsgaranties te hebben gekregen om de Belgische Mox te gebruiken in Japanse kerncentrales. Vorige maand is BFN met de Japanse stroomproducent Kansai Electric Power overeengekomen zijn partij Mox terug te halen en de op één na grootste Japanse stroomproducent een schadevergoeding te betalen.

Bij Belgonucléaire noemden ze de beslissing van de Japanse regering gisteren een stap in de goede richting. Hoewel de beslissing enkel voor de partij geblokkeerde brandstof geldt, kan dat volgens hen beschouwd worden als het begin van een goede samenwerking. Bij het bedrijf in Dessel wordt ook bevestigd dat er binnenkort, zoals in het contract gepland, een tweede lading Mox naar Japan vertrekt. Wanneer wordt nog geheimgehouden. Of verdere samenwerking met Japan volgt, is nog onduidelijk.

De milieuorganisatie Greenpeace is echter minder positief. In de eerste plaats uit angst voor nieuwe transporten van nucleair materiaal. Maar Greenpeace probeert ook al maanden inzage te krijgen in de testresultaten van de brandstof. Tot op vandaag echter zonder resultaat. "Als de Mox van een mindere kwaliteit is, kan dat ernstige problemen opleveren in de kerncentrale die het goedje gebruikt als brandstof. Belgonucléaire staat namelijk evengoed als zijn Britse concurrent onder druk om de kostprijs laag te houden. Japan is wellicht nog de enige afnemer van Mox en dus van levensbelang voor het Belgische bedrijf. Het feit dat Belgonucléaire zijn manier van testen niet openbaar wil maken, maakt het bedrijf in onze ogen wel erg verdacht", reageert Jan Vande Putte van Greenpeace.

Volgens Belgonucléaire is daar een eenvoudige reden voor, namelijk het bedrijfsgeheim. "De Mox wordt bij elke stap in het productieproces gecontroleerd. De kwaliteitscontroles zijn dus gebonden aan het productieproces. En dat proces wensen wij uiteraard niet openbaar te maken. Maar de klant kan bij ons wel elke stap komen mee volgen en zien hoe het eraan toegaat. Dat is in deze ook gebeurd. Een groep Japanse ingenieurs is hier een paar keer komen kijken en de waar werd door hen goed bevonden. Greenpeace heeft dus geen reden om zich zorgen te maken", reageert Sabine Van Depoele, woordvoerster bij Belgonucléaire.

Greenpeace vreest ook dat de beslissing van Japan grote gevolgen zal hebben voor de stabiliteit in het gebied. "Naast de gevaren die Mox-transporten inhouden en het feit dat uiterst gevaarlijk plutonium zomaar over en weer gaat tussen Japan en Europa, zijn de mogelijke nucleaire gevolgen onze grootste zorg. Mox is een gerecycleerde vorm van plutonium, wat dus gebruikt kan worden bij de fabricatie van kernwapens. Bovendien stelt de handel in en de recyclage van plutonium Japan in staat om op legitieme wijze altijd over een voldoende voorraad plutonium te beschikken. Zelfs al heeft Japan niet de intentie om kernwapens te maken, het feit dat ze het technisch op korte termijn kunnen, is al genoeg om het broze evenwicht in de regio kapot te maken."

Belgonucléaire doet ook die vrees af als onzin. Van Depoele: "Je hebt natuurlijk plutonium en plutonium. Mocht Japan de Mox al willen gebruiken om er wapens van te maken, dan moeten ze een bijzonder ingewikkeld en onefficiënt procédé toepassen om de plutonium te recupereren. Daarna zitten ze dan met plutonium van heel slechte kwaliteit. Het is dus technisch inderdaad mogelijk, maar het zou nogal gek zijn om het op die manier te doen."

Belgonucléaire: 'Tweede lading Mox vertrekt binnenkort naar Fukushima'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234