Dinsdag 04/08/2020

Belgische kortfilm slaat vleugels uit

Straks, eind deze maand, dingt Dood van een schaduw mee naar een Oscar. In afwachting kapen Tweesprong, Rotkop en Oh Willy.... prijzen in Frankrijk, de VS en Mexico weg. De kortfilm, Belgiës nieuwste exportproduct? 'Naar onze kortfilms wordt met jaloezie gekeken.'

Twee korte stukjes in de maandagkrant waren het, onafhankelijk van elkaar op de redactie binnengewaaid. "Vlaamse kortfilm Rotkop wint Amerikaanse prijs", kopte het eerste. Waarop het tweede, haast identieke bericht: "Tweesprong van Wouter Bouvijn wint in Angers."

Twee titels, twee kortfilms, twee successen. Rotkop van de broers Jan en Raf Goossens won, na bekroningen in Gijon (Spanje) en Guanajuato (Mexico), de prijs voor beste kortfilm op het Slamdance Film Festival in Utah, VS. Aan de andere kant van de grote plas, op het Festival Premiers Plans in het Franse Angers, kreeg Wouter Bouvijn de Grand Prix du Jury in de competitie Film d'école Européen in handen gestopt. Met Tweesprong, een film over twee broers wier vader aan een erfelijke ziekte sterft. De toon is gevoelig, de spaarzame muziek van Jinte Deprez en Maarten Devoldere, krachtige tweespan achter het onvolprezen Balthazar.

Opvallend is de snelle klim van Bouvijn, vijfentwintig. Vorig jaar pas studeerde Bouvijn, met grote onderscheiding, af aan het Rits. Meteen won hij de juryprijs voor het beste debuut op het Internationaal Kortfilmfestival in Leuven, nu gooit Tweesprong dus ook internationaal hoge ogen.

"Ik had het helemaal niet verwacht", zegt Bouvijn. "Ik zat zelfs al op café in Parijs toen de festivalorganisatoren mij belden dat ik dringend terug naar Angers moest komen, omdat ik 'iets gewonnen had'." Dat iets bleek de hoofdprijs. "Crazy."

Na bijna twee jaar zwoegen, gaat voor Bouvijn plots een nieuwe wereld open. "Hopelijk kan ik straks aan een langspeler beginnen, want kortfilms vind ik toch echt wel zeer moeilijk. Ik heb tijd nodig om mijn verhaal en personage te laten ontplooien."

Minder langzaam is het Belgische kortfilmoffensief. Naast Tweesprong en Rotkop waren er recentelijk ook successen voor Badpakje 46 (Wannes Destoop), in Cannes, Kus me zachtjes (Antony Schatteman), in München, en Land of The Heroes (Sahim Omar Kalifa), in het Turkse Batman. En, uiteraard, de tsunami aan trofeeën voor Oh Willy... (Emma de Swaef en Marc James Roels), van Parijs tot Kosovo en van Barcelona tot Sint-Petersburg.

Parel aan de kroon, echter, is Dood van een schaduw. Die kortfilm van regisseur Tom Van Avermaet, met Matthias Schoenaerts, Laura Verlinden en Peter van den Eede, strijdt eind deze maand mee naar een Academy Award voor Beste Korte Film (Live Action). De Oscars. Eerder won Dood van een schaduw prijzen in het Spaanse Valladolid, in Hollywood, en in Los Angeles.

Vlaamse 'touch'

Internationale furore, dus. Als was de kortfilm Belgiës nieuwste exportproduct. Fonkelend aan het zenit. Na Tomorrowland, de Rode Duivels en Westvleteren, nu de kortfilm.

"Ik wil niet te chauvinistisch klinken", zegt Frank Moens, programmadirecteur van het Internationaal Kortfilmfestival van Leuven, "maar naar onze kortfilms wordt in het buitenland met heel veel respect gekeken. Met jaloezie soms zelfs. Want ja, inderdaad, het is één grote goednieuwsshow tegenwoordig."

Brak de Belgische film tien jaar geleden nog moeizaam doorheen de eigen grenzen, dan surft ze anno 2013 gretig op de internationale vibe van de Belgische filmindustrie mee. "In een veranderend Europees klimaat hebben we duidelijk een eigen plaats verworven", zegt Moens. "Tot voor kort werd met grote ogen naar Nederland gekeken, maar ondertussen zijn de rollen volledig omgekeerd en hebben wij de voorbeeldfunctie overgenomen. Op buitenlandse festivals wordt ook steeds vaker een Vlaamse selectie vertoond, en programmatoren van grote festivals als Cannes of Berlijn houden de Vlaamse kortfilmwereld nauw in het oog."

Er is, volgens Moens, zelfs sprake van een typische Vlaamse touch, waarin adjectieven als surrealistisch, magisch-realistisch en droog-komisch vaak vallen.

Uiteraard is er, zoals steeds, de geschiedenis. In 1987 reeds won Nicole Van Goethem een Oscar voor Beste Korte Film (Animation), met Een Griekse tragedie. Daarna volgden, onder meer, Hilde Van Mieghem, met De suikerpot, Michael R. Roskam (Carlo), en Guy Thys (Tanghi Argentini).

Jarenlang investeren

Stuk voor stuk jonge regisseurs, stuk voor stuk wijd gevierd. Tanghi Argentini had muzikant Wannes Capelle (Het Zesde Metaal) in een opmerkelijke rol en was in 2006 in de running voor de Oscar voor Beste Korte Film. Om maar te zeggen, de hoge vlucht van de Belgische kortfilm mag men niet als een louter hedendaags fenomeen bekijken.

En toch. Het peloton jonge kortfilmregisseurs oogt steeds breder, en hun succes steeds wereldwijder. Moens: "Je oogst wat je zaait." Want, zo verduidelijkt hij: "Er werd de voorbije jaren steeds meer aandacht aan kortfilm besteed. Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) heeft jarenlang consequent en slim geïnvesteerd, en heeft het risico genomen om jong talent subsidies en veel vertrouwen te geven."

Vooral het systeem van Wild Cards, waarbij talentvolle alumni subsidies krijgen voor een volgend project, zwengelde de motor wild aan. Tom Van Avermaet, bijvoorbeeld, maakte Dood van een schaduw grotendeels met het geld dat hij voor zijn afstudeerproject Droomtijd (2006) ontving.

Moens: "De Wild Cards hebben een enorme boost gegeven aan jong talent dat anders allicht niet de tijd en het geld zou hebben om een kortfilm te maken. Het wordt alleen maar duidelijker dat jong talent enorm groeit door het regisseren van kortfilms. Kijk naar Roskam, die eerst vier kortfilms maakte vooraleer hij met Rundskop uitpakte."

Eén pijnpunt in dit verhaal, echter. Wouter Bouvijn: "Jammer genoeg blijven de meeste kortfilms bij het grote publiek vrij onbekend, ondanks de steun van Canvas. Het blijft grotendeels een nichemarkt, die voornamelijk tijdens gespecialiseerde filmfestivals te zien is."

Maar, zo zegt Frank Moens in dezelfde adem, "je merkt aan alles dat er zich een enorm talentrijke generatie aan het ontplooien is. Nu maar hopen dat het voor Tom Van Avermaet niet bij een nominatie blijft."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234