Vrijdag 22/10/2021

Belgische fondsmarkt krijgt klappen

Hoe groot de ravage op de beurzen de afgelopen maanden was, bleek gisteren uit de cijfers over de waarde van de Belgische beleggingsfondsen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Scheidtweiler

Eind september waren alle fondsen (behalve Tak-23) die in België verkocht worden samen 126,19 miljard euro waard. Dat komt overeen met zo'n 50 procent van het Belgisch bruto binnenlands product. Nog steeds een ontzagwekkend volume natuurlijk, maar cijfers van de Belgische Vereniging van de Instellingen voor Collectieve Belegging (BVICB) tonen aan hoezeer de beursmalaise die fondsenberg de voorbije maanden heeft doen smelten.

Zo is de waarde van alle beleggingsfondsen (ICB's) op de Belgische markt tussen begin juli en eind september met 8,99 miljard euro, of 6,7 procent, gedaald. Daardoor beleefde de sector een van zijn slechtste kwartalen ooit. Tijdens de eerste negen maanden van dit jaar is de fondsenmarkt nu al met 12,2 procent gekrompen: 17,51 miljard euro die belegd was in aandelen, vastgoed of andere beleggingsvormen, is zo in rook opgegaan.

Theoretisch hangt die inkrimping van de fondsenmarkt niet alleen met de waardevermindering van al die beleggingen samen. De cijfers kunnen ook aangeven dat Belgen de voorbije maanden massaal hun geld uit beleggingsfondsen terugtrokken. Maar dat is niet het geval geweest, zegt Annemie Roppe, de secretaris-generaal van de BVICB. "De daling van de waarde van de ICB's is vooral toe te schrijven aan de koersdalingen die we gezien hebben. Er is weinig of geen outflow geweest." Precieze cijfers over de in- en uitstroom op de fondsenmarkt worden slechts een keer per jaar bekendgemaakt. "Maar ik denk dat we over het algemeen kunnen zeggen dat fondsenbeleggers de voorbije maanden vrij rustig geweest zijn. Er zijn geen paniekverkopen geweest. De mensen lijken die fondsen echt als een langetermijnproduct te zien." Volgens Roppe is er zelfs sprake van een extra instroom van geld bij fondsen met kapitaalbescherming. Die zijn nu samen 29,92 miljard euro waard, goed voor 23,7 procent van de markt.

Tussen alle fondsen krijgen de beveks die in aandelen beleggen zoals verwacht de grootste dreunen. De aandelenfondsen zonder kapitaalgarantie waren eind september slechts 24,13 miljard euro waard, ruim zes miljard minder dan eind september 2001. In die categorie horen ook de individuele pensioenfondsen thuis, de fondsen die heel wat Belgen in huis halen om een fiscaal voordeel te combineren met een aanvullend pensioenspaarpotje. In drie maanden tijd, tussen juli en september, is de waarde van die fondsen weggesmolten van 7,11 miljard euro tot 6,08 miljard. Heel wat mensen die net zestig geworden zijn en dus hun belegging in dat fonds kunnen opvragen, kijken daardoor aan tegen een ontgoochelend rendement. "Wij proberen nu de boodschap te brengen dat mensen niet verplicht zijn om op hun zestigste uit hun pensioenfonds te stappen", zegt Roppe. "Je kunt er, onder dezelfde voorwaarden, in blijven zitten tot je 65 bent. Onze raad is misschien te wachten tot die tijd om je belegging zo de kans te geven wat van haar verlies te recupereren."

Dat mensen in tijden van beurscrisis overstappen naar veiliger producten is niet alleen te merken aan de instroom voor de aandelenfondsen met kapitaalgarantie, zeg Roppe. Ook de monetaire ICB's, fondsen die beleggen in cash of kortlopend schuldpapier (zoals schatkistcertificaten) zagen nieuw geld toevloeien. De waarde van die fondsen bedraagt nu 6,26 miljard euro, goed voor een bescheiden aandeel van 4,96 procent op de Belgische fondsenmarkt. Eind juni stond de teller nog maar op 4,53 miljard euro.

Uit de cijfers van de vereniging blijkt ook dat 62,5 procent van alle fondsen die in België gecommercialiseerd worden, ook 'gemaakt' worden door Belgische instellingen. In juni bedroeg dat aandeel nog 63,4 procent. Maar wie denkt dat de Belgische fondsenmarkt internationaler aan het worden is, zit verkeerd, zegt Roppe. "Een jaar of vijf geleden haalden Belgische emittenten nog maar zo'n vijftig procent van de markt. De stelling als zouden we meer en meer overspoeld worden door bijvoorbeeld Amerikaanse fondsen, is dus verkeerd. Je ziet immers dat meer dan 90 procent van die zogenaamd buitenlandse fondsen afkomstig zijn uit Luxemburg. Meestal gaat het over zusterinstellingen van de banken die ook in België fondsen uitgeven."

Zo berekende het Britse bureau Fitzrovia dat Fortis, ING/BBL, Dexia en KBC Asset Management eind vorig jaar samen voor 70 miljard dollar aan fondsen beheerden vanuit Luxemburg. Die instellingen vormen ook in België de topvier.

Waarde van pensioenfondsen is weggesmolten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234