Woensdag 23/10/2019

Wapenleveringen

Belgische FN-wapens duiken op in Jemen

Een lid van de soennitische militie, bijgenaamd 'de Reuzen', met een Minimi van FN. Beeld Amnesty International

Minimi-machinegeweren van het Belgische FN Herstal kwamen via de Verenigde Arabische Emiraten terecht bij een Jemenitische militie die van oorlogsmisdaden wordt verdacht. Dat achterhaalde Amnesty International. Het Waalse Gewest onthoudt zich van commentaar.

De Belgische Minimi-machinegeweren zijn te zien op beelden van gevechten om de havenstad Hodeida. Ze werden gehanteerd door de soennitische militie genaamd de ‘Reuzen’, die in hun strijd met pro-Iraanse Houthi-rebellen van oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen werden beschuldigd.

De ‘Reuzen’ worden getraind en bewapend door de Verenigde Arabische Emiraten, een grote afnemer van het Belgische FN Herstal. Minimi’s worden geproduceerd in de Luikse of Amerikaanse fabriek van FN. Uit welke vestiging de betrokken wapens precies komen is nog onduidelijk, omdat er geen serienummers te zien zijn.

Amnesty International tilt zwaar aan de ontdekking. Het doorspelen van de wapens is een schending van de exportlicentievoorwaarden. Daaronder bevindt zich de klassieke eindgebruikersovereenkomst, die de VAE verbiedt om wapens door te verkopen of naar een conflict door te sluizen. In de praktijk worden deze overeenkomsten door staten en wapenhandelaren om de haverklap omzeild.

“Of de Minimi’s door de Belgische of Amerikaanse vestiging van FN Herstal, dan wel door een derde partij, aan de VAE of de milities werden geleverd, moet nu grondig worden onderzocht”, zegt Wies De Graeve, directeur van Amnesty International Vlaanderen. “De betrokken overheden moeten wapenleveringen aan de Emiraten opschorten zolang ze niet zeker zijn dat ze niet zullen worden gebruikt in het conflict in Jemen.” In België vraagt De Graeve nu “dit duidelijk engagement” van het Waalse Gewest, dat bevoegd is voor de exportlicenties van de Luikse FN-vestiging.

Waals minister-president Willy Borsus (MR) reageerde niet op ons verzoek tot commentaar.

Niet eerste keer

Wallonië keurde sinds 2003 voor miljoenen euro’s aan wapenexportlicenties van FN en andere wapenproducenten aan de VAE goed. Pas in 2017, twee jaar na het uitbreken van de Jemenitische oorlog, werd er voor het eerst een aantal licenties aan de VAE en Saudi-Arabië geweigerd. Van vorig jaar zijn er nog geen cijfers. “De Waalse wapenhandel blijft zeer ondoorzichtig,” zegt De Graeve. De eindgebruikersovereenkomst voor het geleverde wapentuig moet normaal ook worden gecontroleerd door een vertegenwoordiger bij de Belgische ambassade in de VAE, maar, zo zegt De Graeve, “bij mijn weten gebeurt zoiets zelden, de controle op het eindgebruik blijft het meest heikele punt in de wapenexport.”

Wapens zoals de Minimi gaan makkelijk dertig jaar mee. Ze worden relatief makkelijk doorverkocht op de zwarte markt. In 2002 deed België ook al eens een omstreden levering van 5.500 Minimi’s, toen aan Nepal dat ze inzette in het bloedig conflict met maoïstische rebellen.

Ecolo wil maatregelen

De groene partij Ecolo wil dat de Waalse regering onderzoekt hoe de wapens in handen zijn gevallen van de militie. Tot de resultaten bekend zijn, zou de Waalse wapenexport naar de Verenigde Arabische Emiraten en naar Saoedi-Arabië moeten worden opgeschorst, vindt de partij.

De groene partij pleit er ook voor om de transparantie rond wapenexportvergunningen te verhogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234