Donderdag 17/10/2019

handelssancties

Belgische en Nederlandse fruittelers omzeilen massaal sancties van Poetin

De conference peer Beeld rv

Belgische en Nederlandse fruitbedrijven omzeilen op grote schaal de voedselsancties van president Poetin tegen de Europese Unie. Hun producten bereiken via een smokkelhandel de Russische supermarkten. Alleen aan de smokkel van peren verdienden Belgen en Nederlanders sinds de sancties naar schatting 240 miljoen euro.

Dat blijkt uit gesprekken van de Volkskrant met Belgische en Nederlandse perentelers, fruithandelaren en Russische importeurs. Rusland verbood op 7 augustus 2014 de import van vlees, vis, zuivel, groente en fruit uit de EU. Poetin nam daarmee wraak voor de strafmaatregelen die Brussel instelde na Ruslands annexatie van het Oekraïense schiereiland Krim en de Russische militaire inmenging in Oost-Oekraïne, waarbij op 17 juli 2014 passagiersvlucht MH17 neergehaald werd.

Belgische en Nederlandse conference-peren worden door Russische fruitimporteurs via Litouwen en Wit-Rusland naar Rusland gesmokkeld. Ze maskeren de herkomst van de peren door keuringscertificaten te kopen van corrupte voedselautoriteiten, met name in Afrika. De peren lijken daardoor ineens niet uit België, maar uit een Afrikaans land afkomstig.

Door de smokkelconstructie is bijna de helft van de perenhandel met Rusland overeind gebleven ondanks Poetins verbod. Jaarlijks belandt ongeveer 70.000 ton Belgische en Nederlandse peren in Rusland, blijkt uit bestudering van handelsstatistieken. Perenverkopers in België en Nederland verdienen naar schatting 56 miljoen euro per jaar aan de handel. Dagelijks gaan er gemiddeld tien vrachtwagens vol 'sanctieperen' richting Rusland.

Tot afgelopen juni compenseerden de EU en nationale overheden telers voor het wegvallen van de Russische markt. Voor het embargo ging ruim een derde van de Belgische en een zesde van de Nederlandse peren naar Rusland. Fruittelers die hun plotselinge overschot uit de markt beloofden te halen, kwamen in aanmerking voor financiële compensatie.

Ook organiseerden de EU en nationale overheden handelsmissies om nieuwe afzetmarkten te zoeken voor de conference-peer. Maar dat leverde weinig op, zeggen telers en handelaren. Volgens hen kunnen die markten niet op tegen Rusland, omdat dit land relatief dichtbij ligt en de conference onder Russen populair is. In het Midden-Oosten wordt de Belgische en Nederlandse handpeer als 'klasse 2-fruit' gezien vanwege zijn roestplekken.

Gerard van den Anker, voorzitter van de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO), zegt verrast en geschokt te zijn door het onderzoek. "Er was bij ons altijd al een vermoeden dat een deel van de peren van onze telers in Rusland terechtkwam, maar dat het op deze manier ging en met deze omvang, dat wisten we niet. Het mag niet zo zijn dat Afrikaanse landen geld verdienen aan onze peren."

De Russische voedselautoriteit, Rosselchoznadzor, zegt in een schriftelijke reactie op de hoogte te zijn van de smokkel. De dienst heeft inspecties op sanctiegoederen aangescherpt, maar onderschepte sinds 2015 slechts één vrachtwagen met Nederlandse conference-peren. Belgische en Nederlandse handelaren vermoeden dat Rusland de smokkel gedoogt, omdat er machtige mensen in Rusland zijn die veel verdienen aan deze handel.

Het is een publiek geheim in Rusland dat de sancties massaal ondermijnd worden. Populaire producten waarvoor de Russische landbouw geen alternatief heeft zijn niet uit de supermarkten verdwenen sinds de invoering van het embargo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234