Maandag 21/10/2019

Belgische docufilm neemt hoge vlucht

Frank Moens, programmator van het internationale documentairefilmfestival Docville, kreeg dit jaar 120 inlandse inzendingen te verwerken. Een recordaantal. ‘En allemaal beresterk.’ De Belgische documentairefilm neemt een steeds hogere vlucht. Met dank aan Canvas, het VAF en vooral: aan een jonge generatie barstensvol talent.

“Vroeger klonk het nogal snel van: ‘Kom, we gaan eens een documentaire over de otter maken’. Tegenwoordig dient een documentaire niet meer louter als vehikel voor informatie. Het is een medium op zich, waarbij cinema zich in de realiteit afspeelt. En het grote voordeel in vergelijking met speelfilm is dat er meer ruimte voor verrassing is, je kunt tijdens het maken de controle over je onderwerp verliezen.”

Aan het woord is Sofie Benoot (25). Met haar eerste filmproject Blue Meridian, een kritische maar tegelijk empathische blik achter de schermen van de American dream, schopte de jonge Brugse documentairemaakster het meteen tot de Nationale Selectie van het internationale documentairefestival Docville, vanaf vandaag tot en met 7 mei in Leuven. Net als onder meer Dimitri Van Zeebroeck, Maria Tarantino en Lotte Stoops dingt Benoot er naar de Scam Juryprijs voor beste Belgische documentaire van het jaar.

“120 inzendingen kregen we dit jaar voor de Belgische competitie”, zegt Docvilleprogrammator Frank Moens. “Een record. Uiteindelijk zijn we tot een selectie van 14 gekomen en het moet gezegd: ze zijn allemaal beresterk.” Moens is dan ook onder de indruk van de toegenomen concurrentie in het Scamluik van Docville. “Toen wij 7 jaar geleden begonnen, bestond er geen documentairefestival meer in België. Documentairemakers waren toen erg gefocust op televisie om hun eindproduct te vertonen. Het heeft enkele jaren geduurd, maar nu merken we toch dat de klik is gemaakt. Filip Lenaerts bijvoorbeeld heeft 4 maanden lang, op eigen kosten, gewerkt om zijn Taboe-aflevering ‘De kolonie’ (over een bushokje aan het gevangenisdomein van Merksplas, LDW) om te turnen naar een anderhalf uur durende documentaire, perfect geschikt voor festivals.”

Het besef dat een documentaire niet meer automatisch op het kleine scherm terecht moet komen, is volgens Moens een van de grootste verklaringen voor de hoge vlucht die de Belgische documentaire onlangs neemt. “Kijk naar Verdwaald in het geheugenpaleis (Klara Van Es)”, zegt Moens. “Die wordt in de cinemazalen vertoond en haalt toch bijna 25.000 bezoekers. Absoluut geen Loft-cijfers, maar toch een succes.”

Moens ziet echter nog een andere reden. “Canvas verdient zeker een pluim. Zij kiezen al een aantal jaar heel expliciet voor auteursdocumentaires met een sterke persoonlijke visie en laten jonge makers in alle vrijheid hun ding doen.”

Dat ook de introductie van de Wild Card Awards door het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) een rol speelt, bewijst Benoot. “Voor mijn afstudeerproject Fronterismo (uit 2007) kreeg ik van het VAF 40.000 euro voor het maken van mijn eerste langspeelfilm”, vertelt Benoot. “Ik heb wel nog bijkomende donors moeten zoeken, maar dankzij de Wild Card Award heb ik de voorbije twee jaar aan Blue Meridian kunnen werken.”

Stimuleren

En zo hoort het, zegt Myriam De Boeck, projectbeheerder ‘documentaire’ bij het VAF. “Wij willen door dergelijke prijzen, maar ook door bijvoorbeeld workshops, jonge documentairemakers zo veel mogelijk stimuleren”, zegt De Boeck. “Omdat fictie sowieso veel meer aanspreekt, is de documentaire lang links blijven liggen. De laatste jaren is dat veranderd. Gelukkig, want er liggen zo veel verhalen voor het rapen.”

Eveneens markant: de Belgische documentaires verzilveren steeds vaker selecties op internationale festivals. “We hebben dan ook te maken met een generatie jonge makers met heel wat talent”, zegt Moens. “Festivals kijken bij elkaar over het muurtje, dus als je film eenmaal in het internationale festivalcircuit terecht is gekomen, is het gemakkelijk om door te groeien.”

Een fiscale injectie zou die groeispurt bovendien nog kunnen aanzwengelen, besluit Moens. “Voor fictie is een ‘tax shelter’ (investeerders kunnen sinds januari 2003 genieten van een belastingvrijstelling van 150 procent voor het bedrag dat door hen werd besteed aan Belgisch audiovisueel werk, LDW) de normaalste zaak van de wereld. Dat moet dringend ook eens voor documentaires bekeken worden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234