Zaterdag 25/01/2020

Syrië

Belgische deelname aan geheime inlichtingenoperatie in Syrië en Irak onder vuur

Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA). Beeld BELGA

België is betrokken bij een Amerikaans inlichtingennetwerk dat buitenlandse strijders in Syrië en Irak opspoort. Bestaat de kans dat ons land op die manier ook liquidaties faciliteert?

Verschillende bronnen bij Defensie bevestigen aan VRT NWS dat de Belgische militaire inlichtingendienst ADIV al zeker twee jaar actief is binnen de geheime operatie Gallant Phoenix. Dat is een internationaal inlichtingennetwerk, onder leiding van de VS, dat informatie over buitenlandse strijders in Syrië en Irak opspoort en deelt met de betrokken landen.

In maart 2015 werd voor het eerst bericht over het informatienetwerk – oorspronkelijk acht landen en intussen uitgebreid tot eenentwintig landen. Duitsland zou via de federale inlichtingendienst (BND) deelnemen en ook Europol is betrokken partij.

Gallant Phoenix wordt gestuurd vanuit een Amerikaanse basis in Jordanië, waar een database wordt aangelegd met informatie over buitenlandse strijders. Het gaat om digitale sporen, maar ook DNA-stalen en vingerafdrukken. Nu IS-bolwerken als Mosoel zijn bevrijd, dienen achtergelaten laptops of gsm's zich aan als waardevol materiaal.

Kill list

Wat er met die inlichtingen gebeurt, is een andere zaak. In een interview met de nieuwssite breakingdefense.com laat de Amerikaanse generaal Joe Dunford er weinig twijfel over bestaan. "Om te voorkomen dat IS-strijders van de ene locatie naar de andere vluchten, trachten we de vijand te liquideren. Onze grondtroepen proberen dat doel te verwezenlijken."

Gallant Phoenix zou zelf niet over grondtroepen beschikken of aanvallen coördineren, maar ligt dus mogelijk aan de basis van een zogenaamde kill list. Niet onbelangrijk in die context: ook zo'n 500 Belgen vertrokken naar Syrië en Irak, waarvan er volgens de laatste cijfers van het OCAD nog 275 aanwezig zouden zijn.

Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) bevestigt noch ontkent voorlopig de Belgische deelname aan Gallant Phoenix, maar stelt duidelijk dat ons land niet betrokken is bij het opstellen van een dergelijke kill list"Onze opdracht is duidelijk: daar informatie verzamelen om hier bedreigingen te voorkomen", zei Vandeput.

Het doel van het inlichtingennetwerk voor de VS lijkt duidelijk: het ombrengen van terreurstrijders. Beeld reuters

"De onderzoekscommissie naar de aanslagen van 22 maart stelde dat onze inlichtingenpositie te zwak was. We doen er nu alles aan om die te versterken", zegt Vandeput. Enkele personen van het ADIV doen vooral opzoekwerk op internet en sociale media, en delen informatie bij kans op een dreiging. "Wat andere landen daar mee doen, is hun verantwoordelijkheid."

De kans bestaat dus dat België op die manier liquidaties ondersteunt. "Maar als het enkel om het doorgeven van inlichtingen gaat, is dat niet voldoende om betrokken partij te zijn in een gewapend conflict", zegt een expert in internationaal humanitair recht. Dat het om Belgen kan gaan, maakt in wezen geen verschil. "Wie rechtstreeks deelneemt aan de vijandelijkheden mag worden aangevallen, ongeacht de nationaliteit."

Op Twitter reageert N-VA-voorzitter Bart De Wever alvast berustend. "Als het zo zou zijn, dan is dat het gevolg van de keuzes van die terreurstrijders. À la guerre comme à la guerre."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234