Zondag 05/12/2021

Belgische arts ontdekt vaccin tegen 'kusjesziekte' klierkoorts

Een Belgische kinderarts heeft een vaccin ontwikkeld tegen klierkoorts. De 'kusjesziekte' treft zo'n 90 procent van de bevolking en kan op volwassen leeftijd een harde noot zijn.

Door Kris Hendrickx

Brussel l Etienne Sokal (UCL) werkte zeven jaar aan een vaccin dat vooral voor transplantatiepatiënten moest dienen. Het vaccin zou naast klierkoorts ook bepaalde soorten van kanker kunnen voorkomen.

Klierkoorts. Wie het ooit op volwassen leeftijd gehad heeft, kan vaak horrorverhalen opdissen. Wekenlange acute keelpijn, gezwollen amandelen waardoor je geen hap naar binnen krijgt, een dodelijke vermoeidheid die vaak nog maanden na de besmetting blijft aanslepen. En dat vaak allemaal door een banale kus. De aandoening, ook wel kissing disease genoemd, wordt in de regel immers doorgegeven via speeksel.

De Belgische kinderarts Etienne Sokal heeft nu samen met het Waalse bedrijfje Henogen een vaccin ontwikkeld dat de kans om klierkoorts te krijgen drastisch vermindert. Bij een testgroep van negentig niet-besmette jongvolwassenen die het vaccin toegediend kregen, bleken maar twee mensen besmet. In de controlegroep van nog eens eenennegentig personen bleken dat er tien.

Sokal is bijzonder tevreden met de resultaten. "Het risico op besmetting vijf keer kleiner maken is een uitstekend resultaat. De twee personen die toch besmet raakten, zaten bovendien mogelijk in de incubatietijd, de tijd tussen besmetting en ziektebeeld."

Dat er met een relatief kleine testgroep werd gewerkt, heeft volgens Sokal vooral praktische redenen. "Zo'n 90 procent van de achttienjarigen is besmet. Om aan die 180 man te raken, hebben we tien keer zoveel mensen moeten screenen."

De ontdekking van het vaccin is het voorlopige sluitstuk van een zeven jaar durende zoektocht. Oorspronkelijk ging het Sokal er vooral om transplantatiepatiënten te behoeden voor het Epstein-Barrvirus, dat klierkoorts veroorzaakt. "Bij die patiënten blijkt het virus vaak dodelijk", legt de arts uit. "Het zijn dikwijls mensen met een slecht werkend immuunsysteem, waardoor het virus een soort van leukemie kan veroorzaken."

Om de werking op transplantatiepatiënten te testen, moest eerst een gezonde groep testpersonen het vaccin toegediend krijgen, met het bekende resultaat. Sokal maakt zich overigens sterk dat het vaccin ook voor kankerpreventie kan worden ingezet. "In Afrika blijken nogal wat keeltumoren met het virus gelinkt te zijn."

De testresultaten bij een kleine groep zijn slechts de eerste fase in de erkenning als vaccin. Als het middel ooit zijn weg naar het grote publiek wil vinden, moeten nu ook grootschalige tests volgen. Doorstaat het vaccin die tests met glans, dan dient zich wellicht een andere vraag aan: moet het vaccin veralgemeend worden naar de hele bevolking? De uitvinder is er alvast niet van overtuigd. "Het aantal sterfgevallen door klierkoorts is erg beperkt en er staan nu al andere vaccins in de wachtrij voor een veralgemeende vaccinatie, zoals hepatitis A. Wellicht zijn die belangrijker."

Het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (Universiteit Antwerpen) reageert verrast op het nieuws. "We wisten dat er heel wat onderzoek werd verricht naar een vaccin voor klierkoorts", legt Koen Van Herck uit, "maar niet dat er ook al op personen werd getest."

Van Herck benadrukt dat een introductie van het vaccin op grote schaal nog lang niet aan de orde is. "Daarvoor moeten nog een pak dingen worden getest. Je wilt bijvoorbeeld weten hoe lang het middel beschermt. Stel dat je adolescenten vaccineert en die twintig jaar later toch weer klierkoorts kunnen krijgen. Dan zijn het niet studenten maar actieve mensen die maandenlang geveld zijn. De economische kosten zouden in dat geval veel hoger uitvallen dan zonder vaccin."

Veralgemeende vaccinatie is niet wenselijk, andere vaccins hebben prioriteit

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234