Woensdag 16/10/2019

Analyse

Belgisch surrealisme op zijn Vlaams

Zelfs met een klimaatakkoord op zak straks, blijft Bourgeois achter met een hopeloos verdeelde regering. Beeld © Belga

Als ons land straks een klimaatakkoord heeft, is dat niet te danken aan de vlotte onderhandelingstechnieken van de Vlaamse regering. Die waren immers een toonvoorbeeld van politiek geklungel. Met dank aan de N-VA, en Uplace.

'Hier wordt een sfeer gecreëerd die totaal onwezenlijk is." Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) had de ironie van zijn uitspraak wellicht niet kunnen bevroeden, maar het toont aan hoezeer deze Vlaamse regering de weg kwijt is. De uitspraak van Bourgeois ging, voor alle duidelijkheid, over het theater in het Vlaams Parlement gisteren, waar de eigen meerderheid het niet naliet om haar regeringsleider publiekelijk af te vallen.

Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) verweet Bourgeois communautaire spelletjes te spelen met het klimaat. CD&V bleef dan wel stil tijdens de plenaire zitting, het applaus dat door de christendemocraten gretig werd ingezet na de aanval van Schiltz, is tekenend voor het ongenoegen binnen de partij over de houding van N-VA in dit dossier. Want hoe hard de partij het ook ontkent, het blijft een aantoonbaar feit dat het de N-VA is die keer op keer een sluitende klimaatdeal met de regio's onmogelijk maakte. Enerzijds door gemaakte akkoorden af te wijzen, anderzijds door de onderhandelingen zelf vakkundig te verprutsen.

Klucht

De eerste keer dateert intussen al van enkele weken geleden, toen klimaatminister Joke Schauvliege (CD&V) met veel vertoon aankondigde voor het eerst in zes jaar een doorbraak te hebben kunnen forceren in het dossier. De euforie was echter van korte duur, want nog datzelfde weekend floot de N-VA haar klimaatminister terug door het akkoord af te wijzen. Niet goed genoeg, heette het. Lees vooral: niet voordelig genoeg voor Vlaanderen.

Enkele weken later was het opnieuw prijs. Schauvliege had, net op de valreep voor de klimaatconferentie in Parijs zou beginnen, een nieuw akkoord uit de brand kunnen slepen. Maar alweer was het voor N-VA niet goed genoeg. Om aan te tonen hoe precair het dossier volgens de Vlaams-nationalisten wel degelijk was, nam minister-president Geert Bourgeois het dossier dan maar zelf in handen. Alleen begon de surrealistische klucht dan pas echt.

Nadat Bourgeois het dossier zelf naar zich toe had getrokken, beloofde hij maandag nog de verschillende niveaus een nieuw voorstel te doen. Alleen zette hij die niet op papier, maar nam hij de telefoon. Zo belde hij premier Michel (MR), Paul Magnette (PS) en Rudi Vervoort (PS), zijn Waalse en Brusselse collega's. Alleen Vervoort kreeg hij niet aan de lijn. Bourgeois liet dan maar een boodschap achter op zijn antwoordapparaat. Nog hallucinanter werd het toen enkele dagen later bleek dat haast niemand op de hoogte was van die telefoontjes. Vervoort had gisteren nog steeds niets gehoord van Bourgeois. Ook de Waalse minister van Energie, Paul Furlan (PS), wist gisteren van niets, al was de Waalse regeringsleider Magnette dan weer wél op de hoogte.

Net toen het theater zijn hallucinante hoogtepunt leek te bereiken, brak een nieuwe akte aan. Nog voor het eerste voorstel van Bourgeois goed en wel op het bureau van zijn collega's was terechtgekomen, kwam er een nieuw voorstel. Dit keer van federaal milieuminister Marghem (MR). Die vroeg Vlaanderen om extra inspanningen te leveren.

Ondanks de harde taal die de N-VA de afgelopen weken aanhield, plooide Bourgeois opvallend makkelijk. Vlaanderen zal, volgens cijfers die De Tijd kon inzien, een extra inspanning van om en bij de 180 miljoen aan hernieuwbare energie moeten doen. Wat lang niet mogelijk was, kon plots wel. Onder druk van de premier zelf, de coalitiepartners en een sadomasochistische N-VA. Want ook de partij kreeg hoe langer hoe meer last van haar onwillige imago.

Bourgeois' geklungel toont niet zozeer de onwil aan van de Vlaams-nationalisten om snel tot een gedegen klimaatoplossing te komen. Het toont vooral aan dat wat de partij zelf doet, niet altijd goed doet. Nochtans het credo van de Vlaams-nationalisten, maar ondertussen iets wat men ook binnen eigen rangen begint te beseffen. Vlaanderen zal meer moeten betalen, en dat heeft de N-VA niet kunnen tegenhouden.

Collateral damage

Ondertussen loopt de collateral damage die de partij de laatste weken maakte, hoog op. Er is de imagoschade die ons land meedraagt op de klimaatconferentie - al is die relatief, en verdwijnt die snel zodra er een akkoord op tafel ligt.

Diepgaander is de malaise die de N-VA in haar eigen Vlaamse regering heeft genesteld. Zo is Schauvliege allesbehalve onbeschadigd uit het klimaattheater gesparteld. Nadat ze eerst door de N-VA werd gekapitteld als 'woordvoerder van de Boerenbond', is ze nu volledig lam geschoten als klimaatminister. Weinig kans dat CD&V haar electorale goudhaantje zonder politieke prijs ging laten afslachten.

Het laat zich raden dat het grote compromis tussen de twee partijen het winkelcomplex Uplace is. Dat dossier zat al een hele tijd vast wegens meningsverschillen binnen de regering. Het was geen geheim dat N-VA als enige partij binnen de Vlaamse regering de afspraken met Uplace wilde nakomen. CD&V stond daarentegen hard op de rem.

Gisteravond bleek plots dat de Vlaamse regering het licht op groen zette voor de projectontwikkelaar. Dat de twee vastgelopen dossiers nu als bij wonder gelijktijdig rond geraken, is iets té toevallig. CD&V heeft haar klimaatakkoord, N-VA kan haar belofte met Uplace houden. En zo heeft alles uiteindelijk zijn prijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234