Zaterdag 06/03/2021

Milieu

"Belgisch milieubeleid is te slap"

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het Belgische milieubeleid lijkt mooi op papier. Maar in de praktijk is het gewoon te slap. Dat besluit het milieurapport van de administraties Milieu en Volksgezondheid, dat vandaag wordt voorgesteld.

Als het op plannen en strategieën bedenken aankomt, staat ons land vooraan. De administraties draaien op volle toeren. Met de regelmaat van de klok leggen ze nieuwe milieumaatregelen op het bureau van de regering. Maar die blijven daar te vaak stof vergaren. Groene knopen doorhakken blijkt bijzonder moeilijk voor de politiek. Meestal met als (vals) tegenargument dat er tijdens een economische crisis geen tijd is voor groene fantasietjes. Het nieuwe federale milieurapport (2009 tot 2014) besluit met de vaststelling: "Ondanks de uitdagingen op onze weg, heeft dit geleid tot een eerder slap milieubeleid." Dat dit geldt voor zowat alle landen in Europa, is een doekje voor het bloeden.

Bestaat er een oplossing voor dit chronische uitstelgedrag? Binnen de administratie pleiten heel wat mensen ervoor om het milieubeleid niet meer bij een specifieke minister in te dienen. Eén milieuminister benoemen kan dan goed klinken, uiteindelijk komt het er vaak op neer dat die in het verdomhoekje wordt geduwd met zijn technische dossier. Terwijl voor groene dossiers hetzelfde geldt als voor andere: pas als de premiers en de vicepremiers er zich mee moeien, komt er vooruitgang. Kijk naar de internationale klimaattoppen. Daar wordt vaak pas bescheiden vooruitgang geboekt wanneer de staatshoofden en regeringsleiders er de regie in handen nemen.

Marie-Christine Marghem Beeld BELGA
Marie-Christine MarghemBeeld BELGA

'Standpunten aligneren'

Milieuminister Marie-Christine Marghem (MR) verdedigt zich. "Ik wil geen oordeel vellen over mijn drie voorgangers (Paul Magnette, Melchior Wathelet en Catherine Fonck, JVH), dat zou niet netjes zijn. Kijk: het milieubeleid in ons land is erg versnipperd. Precies om die reden, omdat een deel van de bevoegdheden zich ook op het gewestelijk niveau bevindt, zie ik het als mijn taak om het overleg te organiseren tussen de verschillende niveaus. Ik wil de standpunten aligneren. Dat neemt niet weg dat ik verschillende projecten op stapel staan heb, zoals de strijd tegen illegaal hout, het bijenplan en een studie naar de circulaire economie."

Klimaat

De aanzienlijke daling van de uitstoot van broeikasgassen die de voorbije jaren werd vastgesteld, neemt niet weg dat België nog veel werk voor de boeg heeft om zijn internationale afspraken na te komen.

Naast een gebrek aan daadkracht, is er ook een gebrek aan overleg. De discussies over de verdeling van de klimaatinspanningen slepen al jaren aan in ons land. Tot nu toe zonder enig resultaat, en met als gevolg dat België daarvoor zelfs op het matje is geroepen op de recente klimaatconferentie in Bonn. Verschillende opeenvolgende milieuministers beloofden om de knoop door te hakken, maar deden uiteindelijk niets. Altijd was er wel een regio die zich benadeeld voelde door het compromis. Vooral tussen Vlaanderen en de federale regering loopt het moeilijk.

Planten en dieren

Bekijk ons land op satellietbeelden en overal zie je grijs. Voor planten en dieren is het heel moeilijk overleven in zo'n urbane jungle. Zeker omdat veel mensen en bedrijven zich nog niet bewust zijn van hun impact. De regering probeert daar iets aan te doen, maar de vooruitgang gaat (te) traag, schrijven de administraties Milieu en Volksgezondheid.

Wanneer een bedrijf problemen heeft om de gebouwen koel te houden, is de aanleg van een groendak perfect, maar vaak nog de laatste oplossing waar men aan denkt. Wanneer de NMBS een nieuwe spoorlijn aanlegt, worden bomen meestal gekapt zonder veel omzien. Regelmatig gaat het nochtans om de thuis van bedreigde diersoorten.

Mobiliteit

Er zijn heel wat redenen waarom de files vandaag langer dan ooit zijn. Maar een onderbelichte verklaring is de sterke daling van het zogenaamde gecombineerde vervoer. Daarbij worden containers van vrachtwagens overgeladen op treinen, waardoor de snelwegen wat ontlast worden en de luchtkwaliteit kan verbeteren.

Er zijn twee redenen voor de daling. Door de economische crisis is het aantal containers dat door ons land trekt gedaald. Maar volgens het nieuwe milieurapport is een belangrijke andere reden dat er onzekerheid bestaat over de subsidies hiervoor.

Energie

Het blijft wachten op een oplossing voor het hoogradioactief afval uit onze kerncentrales. Er bestaat geen consensus over waar het 'stralende goedje' opgeslagen moet worden. De voorkeurslocatie is de Boomse klei, een bodemlaag die 200 meter diep onder de Kempen doorloopt.

Europa verwacht nog dit jaar een definitieve beslissing. Maar in de Wetstraat is dit een heel netelig dossier. Zodra de beslissing valt, krijgt de regering gegarandeerd tien actiegroepen op haar dak. Een nucleair stort in je achtertuin is niet meteen een aanlokkelijke gedachte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234