Donderdag 01/10/2020

Gasvoorraden

"België wil een Europese draaischijf voor gas worden"

Beeld © Wouter Van Vooren

Welke rol speelt België in het strategospel rond gas? Een land met de grootte van een postzegel, zonder gasvoorraden? Een figurantenrol, zo blijkt op de World Gas Conference in Parijs. Maar van boycots hebben we wel niets te vrezen.

Beeldt u het zich even in. Voor uw neus spelen vier vrouwen in badpak volleybal. Hun outfits lijken zo uitgesneden dat er na elke sprong iets meer van hun billen te voorschijn komt. Wat verderop staat een oosters paleis, drie verdiepingen hoog, met torens. Wanneer u nog doorstapt, ziet u een wagen uit de formule 1, met in de cockpit een dikke man die er maar net in raakt. Waar bent u?

Niet in Bobbejaanland na een overdosis xtc. Wel in de expohallen van Parijs op de World Gas Conference. Elke drie jaar verzamelt op de conferentie iedereen die van ver of dichtbij iets te maken heeft met de gasindustrie. Deze keer is Frankrijk het gastland. In Parijs komen gasbaronnen de hele week samen. Om hun waar te promoten, hun klanten de hand te schudden en vooral om te tonen dat ze nog bovenaan op de machtspiramide staan. Die indruk krijg je tenminste als je binnenkomt in de expohallen en langs de opzichtige paviljoenen van Gazprom, Yemen LNG Company of ExxonMobil loopt.

De eerste indruk bedriegt echter een beetje. De World Gas Conference is meer dan 'een weekje exclusief'. In vergaderzalen achter melkglas worden serieuze deals gesloten. Er is geen keus. Wie in de gaswereld van de toekomst iets wil betekenen, moet nu snel zijn. Bestaande voorraden raken uitgeput. Nieuwe reserves worden aangeboord in de VS, Rusland en Afrika.

Ons land speelt in dit strategospel hoogstens een bijrol. We stellen op politiek vlak veel te weinig voor, hebben geen eigen voorraden of bedrijven die gas ontginnen. De grootste winsten worden verdeeld onder de megaspelers, zoals het Russische staatsgasbedrijf Gazprom of het Amerikaanse ExxonMobil. De concurrentie aangaan met hen is op voorhand uitgesloten. ExxonMobil bijvoorbeeld verdient jaarlijks meer geld dan het bbp van de meeste landen en spendeert meer aan lobbyen dan om het even wie. In de praktijk is het geen bedrijf, maar een privaat rijk.

Als we ergens een verschil maken, is het als tussenschakel. Iedereen op de (bescheiden) Belgische stand in Parijs zegt het: ons land mag dan een postzegel groot zijn, die postzegel ligt wel pal in het midden van Europa. Fluxys, de beheerder van het gasnetwerk, investeert al jaren in verbindingen met het buitenland (zie kaart). "We willen van België een draaischijf maken", vertelt topman Pascal De Buck. "Daarom kijken we verder dan onze eigen landsgrenzen, naar projecten in heel Europa. We bouwen aan een Europees net."

De methode is eenvoudig. Fluxys heeft een reeks pijpleidingen aangelegd naar naburige landen met gasvoorraden, zoals Nederland, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Via de haven van Zeebrugge wordt gas uit Qatar en Rusland aangevoerd. Belangen in buitenlandse pijpleidingen moeten er in de toekomst voor zorgen dat er ook gas uit Azerbeidzjan naar hier stroomt.

Met vaak grote, lege standen zijn grote spelers in de gasindustrie aanwezig op de Wordl Gas Conference in Parijs.Beeld Wouter Van Vooren
World Gas Conference in Parijs, 2015.Beeld Wouter Van Vooren

De strategie erachter is al even simpel. Veel spelers op onze markt betekent meer concurrentie en goedkopere prijzen voor de consument. Gents burgemeester Daniël Termont (sp.a) is niet voor niets ook de voorzitter van de raad van bestuur van Fluxys. Bovendien worden zo risico's gespreid, worden we van niemand afhankelijk. Toen Rusland in 2009 de gaskraan toedraaide, was België een van de weinige landen in Europa die geen hinder ondervonden. De Buck: "We staan zeer sterk op het vlak van bevoorradingszekerheid. Meer zelfs, op lastige momenten worden wij net de toegangspoort voor gas."

Bij Fluxys wil niemand het zo scherp verwoorden, maar een nieuwe boycot door Rusland zou hen niet eens slecht uitkomen. De Duitse economie is afhankelijk van Gazprom. Als de spanningen aanhouden, is het logisch dat Berlijn andere opties bekijkt, waaronder invoer via België.

Drijvend fabriek

Transport is sowieso ons sterkste punt in de gasindustrie. De twee bedrijven uit ons land met enige internationale faam, tankerrederij Exmar en bouwbedrijf Denys, hebben er hun niche uitgesneden. Exmar levert gastankers, 'drijvende fabrieken', aan bedrijven over de hele wereld. Bouwbedrijf Denys heeft zowat het hele gasnetwerk in ons land aangelegd. Tegenwoordig worden er meer en meer buitenlandse contracten afgesloten. Tot in Tsjaad toe.

Gaat ons land ooit bovenaan op de gaspiramide meespelen? De kans is microscopisch klein, eigenlijk gewoon onbestaande. Als Nicolas Saverys, de CEO van Exmar, langsgaat bij ExxonMobil, onderhandelt hij met nummer zestien in de hiërarchie. Toch zijn er mogelijkheden. Onze rol als draaischijf kan nog groeien. Ook Saverys is daar sterk van overtuigd. Hij kijkt in de eerste plaats naar Noord-Amerika, waar enorme hoeveelheden schaliegas aan de oppervlakte komen. "Binnenkort zal dit goedkope gas geëxporteerd worden. Het is dan zaak om het naar België te krijgen. Dan kunnen we iets fantastisch creëren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234