Dinsdag 26/10/2021

NieuwsAfghanistan

België staat voor moeilijke evacuatie in Afghaanse hoofdstad Kaboel

 Wanhopige burgers bestormen het tarmac van de luchthaven van Kaboel en klimmen op vliegtuigen in een poging te ontsnappen, waarna ze kansloos te pletter storten. Beeld AFP
Wanhopige burgers bestormen het tarmac van de luchthaven van Kaboel en klimmen op vliegtuigen in een poging te ontsnappen, waarna ze kansloos te pletter storten.Beeld AFP

België besliste gisteren dan toch om landgenoten en Afghaanse tolken te evacueren uit Kaboel. Maar door de chaos op de luchthaven dreigt dit een moeilijke operatie te worden. ‘Het is roeien met de riemen die we hebben.’

De federale regering zette gistermiddag het licht op groen voor een militaire evacuatie uit de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Drie vrachtvliegtuigen – een A400M en twee C130's – zullen zo snel mogelijk mensen terugbrengen naar ons land, nadat een honderdtal mensen daarom hadden gevraagd. Volgens buitenlandminister Sophie Wilmès (MR) zullen ook lokale burgers die voor Europese lidstaten hebben gewerkt, zoals tolken, een zitje krijgen.

Veel sneller dan verwacht trokken de taliban zondag Kaboel binnen. Daarmee kwam plots een einde aan twintig jaar westerse aanwezigheid in Afghanistan. Alleen de luchthaven staat nog onder controle van de Amerikanen, al liep het daar gisteren fors uit de hand. Wanhopige burgers bestormden het tarmac en klampten zich vast aan vliegtuigen in een poging te ontsnappen, waarna ze kansloos te pletter stortten. Anderen raakten vertrappeld.

Hoewel niemand zo’n snelle capitulatie had verwacht, weerklinkt er kritiek op de Belgische evacuatie. In de eerste plaats omdat ze vrij laat op gang kwam. Terwijl landen als Nederland, Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk vliegtuigen stuurden, bleef het wachten tot ’s middags voordat defensieminister Ludivine Dedonder (PS) een plan op tafel legde. Drie uur later volgde het fiat van het kernkabinet. “Het hele Westen heeft zich in snelheid laten pakken, maar toch vooral België blinkt uit in traagheid”, zegt oppositielid Theo Francken (N-VA).

En dan is er nog de onduidelijkheid over het lot van de vele Afghanen die zich de voorbije jaren hebben ingezet voor de Belgische troepen. Tolken, fixers, koks of veiligheidspersoneel – aan iedere missie werken tientallen lokale burgers mee. Hoewel de taliban hebben beloofd geen wraak te nemen op medewerkers van het Westen, circuleren er berichten over folteringen en moorden.

“Veel tolken zijn de voorbije weken vanuit andere regio’s naar Kaboel afgereisd omdat ze dachten dat de hoofdstad nog een tijd zou standhouden. Nu kunnen ze geen kant meer op”, zegt Linda Fitchett van de internationale tolkenvereniging AICC. Enkele weken geleden waarschuwde zij het Belgische leger dat het veiligheidsmaatregelen moest treffen. Ook in het parlement werd hier meermaals op gehamerd. Maar terwijl landen als Frankrijk en Groot-Brittannië al honderden tolken evacueerden, bleef ons land talmen.

In mei legde de regering een protocol vast om ons lokale personeel in veiligheid te brengen. “De personen kunnen een aanvraag indienen via Defensie, waarna zij een humanitair visum krijgen”, klinkt het bij staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V). Een dertigtal Afghanen en hun gezin zouden hier aanspraak op maken. Toch had gisterochtend nog maar één gezin zo’n visum gekregen. “Het is roeien met de riemen die we hebben”, klonk het onder meer bij Buitenlandse Zaken.

Heel wat Belgische militairen hebben het gevoel dat hun collega’s in de steek worden gelaten. Ook binnen de politieke meerderheid rijzen er vragen. Volgens Kamerlid Jasper Pillen (Open Vld) gaat het naast het humanitaire aspect over “de geloofwaardigheid van onze strijdkrachten”. De voorzitter van de commissie Defensie, Peter Buysrogge (N-VA), vraagt een spoedzitting in het parlement.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234