Dinsdag 01/12/2020

'België moet index afschaffen'

De Europese economische motor slaat maar moeizaam aan. En ons land staat daarbij op de Europese pechstrook. Dat is de conclusie die je kunt trekken uit het jongste OESO-rapport. Onze sterke loonstijging ondermijnt onze concurrentiepositie ten opzichte van de buurlanden.

Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft de sterke loonstijging in ons land onze concurrentiekracht stevig ondermijnd. Dat staat in een rapport van de Parijse organisatie van geïndustrialiseerde landen dat gisteren werd gepubliceerd. Er is een kloof geslagen met de buurlanden, en die valt maar moeilijk te dichten, analyseert de OESO. "De reeds overeengekomen tijdelijke opschorting van het indexmechanisme - zeg maar de indexsprong die deze regering gaat doorvoeren - zal helpen om de lonen beter in lijn te brengen met de productiviteit", leest het rapport.

Maar dat is onvoldoende. De huidige Belgische situatie onderstreept de noodzaak aan een hervorming van het loonvormingsproces. Met andere woorden, de automatische indexering kan maar beter helemaal op de schop, anders blijven we achterop hinken (grafiek 1). Maar dat is niet voldoende.

Om de werkgelegenheid en de concurrentiekracht te verbeteren zal er immers ook fiscaal ingegrepen moeten worden, oordeelt de OESO. De lasten op arbeid moeten verlaagd worden: "ofwel door de algemene belastingdruk te verlagen, ofwel door belastingen te verschuiven naar consumptie en vermogenswinsten." De veel geciteerde tax shift, met andere woorden. Hoe die eruit moet gaan zien, daarover spreekt de OESO zich niet uit. Een btw-verhoging en een ecotaks zijn bijvoorbeeld haalbare kaarten op korte termijn.

Tijd dringt

Dat die ingrepen urgent zijn voor ons land, kan worden afgeleid uit de groeiverwachtingen. De OESO voorspelt dit jaar een groei van het bruto binnenlands product van België met 1 procent, terwijl de organisatie eerder nog uitging van 1,5 procent. Ook voor volgend jaar is de verwachting naar beneden bijgesteld van 1,9 procent naar 1,4 procent groei. Die voorspellingen zijn pessimistischer in vergelijking met wat de Nationale Bank verwacht: dit jaar +1,3 procent en volgend jaar +1,6 procent. De OESO verwacht ook dat de werkloosheidsgraad in België traag zal afnemen.

Dat is deels het gevolg van een algemeen zwakker herstel in de eurozone, dat op de groeicijfers weegt. De bescheiden wereldwijde economische vooruitzichten, aanhoudende hoge werkloosheid, en de terugval in de potentiële productie zouden moeten leiden tot het volledig benutten van monetaire, budgettaire en structurele beleidsinstrumenten, aldus de OESO.

Maar aangezien ons land al met een (loon)handicap vertrekt uit zijn startblok, legt dat een bijkomende hypotheek op de verdere ontwikkeling.

Hoe anders bijvoorbeeld ogen de cijfers van buurland Nederland. Zo gaat de OESO uit van een groei voor de Nederlandse economie volgend jaar met 1,4 procent en in 2016 met 1,6 procent. De prognoses duiden op een flinke groeiversnelling ten opzichte van de verwachte groei van 0,8 procent dit jaar.

Het verwachte groeitempo in Nederland ligt redelijk in lijn met de raming voor de eurozone, waar de OESO een groei van 1,1 procent voorziet in 2015 en 1,7 procent het jaar daarop. Ons land duikt dus onder het gemiddelde van de eurozone.

Nederland veert op

De boutade dat onze noorderburen zich kapot hebben gesaneerd gedurende de financiële en economische crisis klinkt aardig, de cijfers geven een ander beeld.

Ook professor Jonathan Holslag ziet een veerkrachtige Nederlandse economie, versus een zorgwekkende evolutie in ons land. Op basis van cijfers van Eurostat, het statistisch bureau van Europa, blijkt dat ons land tegenover de noorderburen in ijltempo terrein verliest (grafiek 2). "Opvallend is het verlies aan export en directe buitenlandse investeringen. Ook de binnenlandse investeringen zijn stilgevallen, terwijl de Nederlandse bedrijven ondanks de crisis zijn blijven investeren."

Voor Geert Noels, hoofdeconoom van Econopolis, bewijzen deze cijfers dat we onze analyse over het industrieel beleid moeten bijstellen. "Zes jaar geleden bleek al dat België op het vlak van industrie veel terrein verloor tegenover onze buurlanden. Met deze cijfers in de hand bewijst Nederland dat er mits een juiste attitude en aangepast beleid wel degelijk een toekomst is voor een maakindustrie in onze contreien. Nederland heeft zich niet neergelegd bij een defaitistisch scenario, maar heeft een sterk beleid gevoerd, om de competitiviteit te herstellen. Wij begeleiden de neergang van de industrie, dat is een groot verschil in aanpak."

Voor Noels moet er ingezet worden op een totaalpakket: energiekosten, loonbeleid, transportkosten, het is dat hele amalgaam dat de competitiviteit van een regio bepaalt. "En de gigantische verschillen met Nederland leren dat we gigantisch achterop hinken", vreest Holslag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234