Maandag 17/05/2021

'België moet druk zetten op Burundi'

Op 3 augustus raakte Pierre Claver Mbonimpa, Burundi's prominentste mensenrechtenleider, zwaargewond bij een aanslag. Nu leeft hij ondergedoken in Brussel. De Morgen kon met hem spreken. 'Ik ben bereid om terug te keren.'

Pierre Claver Mbonimpa kan sinds een week opnieuw praten, maar de woorden komen moeizaam en hij moet regelmatig pauzeren. Voorzichtig beweegt hij zich door zijn Brussels appartementje, eigenlijk een safehouse. Vrijwel niemand weet waar Burundi's prominentste mensenrechtenactivist verblijft. De kans dat ze Pierre Claver willen liquideren, blijft bestaan.

Mbonimpa zegt dat hij daaraan zo weinig mogelijk wil denken. "D'abord la santé." Hij wijst naar het metalen korset dat niet enkel zijn hoofd rechthoudt, maar doorloopt tot aan de onderkant van zijn rug. Hij raakt zijn linkerwang aan. "De kogel is er hier ingegaan en aan de andere kant, via mijn keel, er weer uitgevlogen. Jammer genoeg werd een van mijn wervels geraakt, waardoor ik mijn rug voorlopig niet meer mag bewegen. Maar het gaat al beter, ik kan opnieuw stappen en binnenkort beslist de arts of mijn korset eraf mag."

Machtswellusteling

Van de aanslag op zijn leven, op 3 augustus in Bujumbura, herinnert hij zich nog enkele flitsen. "Ik zat in mijn wagen en zag hoe een andere wagen me de weg versperde. Een motor probeerde me te passeren. En toen was er die doffe knal. Ik was enkele minuten buiten westen. Toen ik weer bij bewustzijn kwam, was mijn stem weg en besefte ik dat ik zwaargewond was. Twee dagen daarvoor was mij verteld dat er meerdere vergaderingen waren belegd om mijn moord voor te bereiden. Vierentwintig uur voor de aanslag zag ik op de sociale media geruchten passeren over de nakende aanslag op mijn leven.

"Weet u, die bedreigingen begonnen eigenlijk al tijdens de verkiezingscampagne. Vanaf het moment dat ik me publiek had uitgesproken tegen de ongrondwettelijke derde termijn van president Pierre Nkurunziza, wist ik dat mijn leven in gevaar was. Jongerenmilities van zijn partij troepten samen voor mijn huis om doodsbedreigingen te schreeuwen."

Over de huidige situatie in zijn land is Pierre Claver Mbonimpa zeer bezorgd. Onder luid protest van de internationale gemeenschap legde Nkurunziza op 20 augustus voor de derde maal de eed af, maar sindsdien hielden belangrijke partnerlanden als België, Frankrijk en de VS zich opvallend stil. "Nkurunziza zal niet uit eigen beweging opstappen. Hij is gefixeerd op zijn eigen macht en de rijkdom van zijn entourage, en is bang dat hij na zijn ontslag internationaal vervolgd zal worden. Het is cruciaal dat landen als België, de Europese Unie en de Afrikaanse Unie zware druk uitoefenen om weer een nationale dialoog op gang te brengen.

"Eens hersteld, ben ik bereid om terug te keren naar Burundi om de onderhandelingen te stimuleren. En ik weet dat er nog gematigde figuren zijn die ook willen terugkeren. Ik kan niet genoeg benadrukken dat het erg belangrijk is dat de voorstanders van dialoog eerst in Burundi arriveren. Want als de voorstanders van de gewapende strijd voor ons arriveren, komt er een conflict dat de Tutsi-Hutu-tegenstelling opnieuw dreigt op te hitsen, en dat conflict kan heel de regio destabiliseren."

Geen sancties

België, Burundi's belangrijkste donorland, mag niet blijven stilzitten, zegt Mbonimpa met vuur in de ogen. "België en de EU moeten aandringen op een dialoog maar zouden ook hun ontwikkelingshulp moeten heroriënteren naar de organisaties van het sociaal middenveld dat in een vreedzame oplossing gelooft. Grootschalige economische sancties zijn geen goede optie, want die zouden de bevolking totaal verarmen. Je moet de geldstromen naar het regime droog leggen en de buitenlandse rekeningen blokkeren van diegenen die profiteren van de corruptie en zich schuldig maken aan mensenrechtenschendingen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234