Dinsdag 29/11/2022

België krioelt van de spinnen

Het is u allicht niet ontgaan. In onze huizen en tuinen wemelt het vandaag van de spinnen. Niet zo ongewoon, en zeker geen reden tot paniek, klinkt het bij Natuurpunt. 'Al worden ze door de opwarming van het klimaat misschien wel wat dikker.'

Heeft u schrik van spinnen? Dan is volgend, onlangs door de Britse pers verspreid en vervolgens gretig opgepikt 'nieuwsbericht' uiterst geschikt om uw arachnofobie nog wat verder te voeden.

Volgens het bericht zou een Brits gezin met drie kinderen op het punt staan om hun huis te ontvluchten. De reden? Een invasie van veldtrechterspinnen. Bijzonder giftige en agressieve beesten, zo klaagt de familie. De man des huizes zou zelfs al door zo'n gruwel gebeten zijn. " De beet op de arm van mijn partner is vreselijk", getuigt de vrouw. "Aanvankelijk voelde hij niets, maar toen begon het gif zich te verspreiden en nu heeft hij een krater in zijn arm waar de huid is afgestorven."

Verhalen over veldtrechterspinnen die onvervaard voor de aanval kiezen, duiken wel eens vaker op. "Terwijl ze compleet ongeloofwaardig zijn", zegt Wim Veraghtert, spinnenkenner bij Natuurpunt. "Een veldtrechterspin valt geen mensen aan, en het is ook nooit bewezen dat een beet de huid doet afsterven. Toch komt die onzin altijd terug. Blijkbaar spelen sommige media graag op onze angstgevoelens in."

Zo bekeken zou het wel eens geen toeval kunnen zijn dat dergelijke gruwelverhalen net eind september opduiken. Spinnen zijn nooit zo aanwezig als in deze tijd van het jaar. "Frequente soorten zoals de kruisspin zijn nu op hun dikst", zegt Veraghtert. "Het zou goed kunnen dat ze dit jaar zelfs nog iets dikker zijn, vanwege het warme voorjaar en de mooie nazomer. Warm weer betekent: meer insecten, meer voedsel, en dus ook dikkere spinnen."

Reden tot paniek is er hoegenaamd niet. "Misschien zullen onze spinnen door de opwarming van het klimaat wat groter worden, dat kan, maar gevaarlijk zijn ze op geen enkele manier. Gevaarlijke spinnen vind je niet in West-Europa. Als ze zich bedreigd voelen, willen ze wel eens bijten, maar meer dan een rood vlekje gaat u daar niet aan overhouden."

Mythes over spinnen zijn echter bijzonder hardnekkig. Zo verscheen vorige week in tal van Britse kranten het bericht dat "experten" waarschuwen voor een invasie van volgevreten spinnen die, nu de nachten al wat kouder beginnen te worden, de gezellige warmte van uw huiskamer komen opzoeken.

Op vrouwenjacht

Het zijn berichten die we volgens Veraghtert naar het rijk der fabelen mogen verwijzen. "Dit is de tijd van het jaar waarin de mannelijke exemplaren van de huisspin op zoek gaan naar een vrouwtje. Daardoor lijkt het alsof er ook binnen plots meer spinnen zijn, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is. Spinnen die buiten leven, komen uw huis trouwens niet binnen. Ze zijn aan hun laatste dagen als spin bezig. Een dezer zullen ze eitjes leggen, waarna hun rol in de natuur is uitgespeeld en ze binnen de kortste keren zullen sterven."

Dat proces bespoedigen door ze te doden, heeft volgens de arachnologen (of 'spinnenkundigen') weinig zin. Integendeel. Spinnen voeden zich onder meer met muggen en vliegen, en behoeden ons op die manier voor insectenplagen.

Waarom deze geleedpotige niettemin zo'n kwalijke reputatie geniet, is een vraag waar de wetenschap nog altijd geen eensluidend antwoord op heeft. "Ongetwijfeld speelt hun niet meteen lieflijke uiterlijk een rol", zegt Veraghtert. "Ik sluit ook zeker niet uit dat de angst voor spinnen aangeleerd is. Als kinderen een spinnenfobie krijgen, steekt die meestal pas vanaf hun vijfde de kop op. Daarnaast is er ook de theorie die zegt dat de angst wél is aangeboren, en dat het een overblijfsel is uit onze prehistorie in Afrika, een continent waar wél gevaarlijke spinnen rondkruipen. Dat kan ook, al valt op die manier niet te verklaren waarom arachnofobie meer in Belgie voorkomt dan in landen waar je wél gevaarlijke spinnen vindt."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234