Dinsdag 18/06/2019

Migratie

België kan na zeven jaar opnieuw asielzoekers terugsturen naar Griekenland. Is dit echt een mijlpaal?

Vluchtelingen wachten op hulp op het Griekse eiland Lesbos. Beeld ANP

Ons land kan na zeven jaar opnieuw asielzoekers terugsturen naar Griekenland. Vraag is wat dat zal betekenen voor de migratiestromen binnen Europa. "Dit is de bevestiging dat Europa niet inzet op interne solidariteit."

Zeven jaar lang was het voor België onmogelijk om asielzoekers terug te sturen naar Griekenland. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde in 2011 dat er "systeemfouten" zaten in het opvangsysteem van Griekenland, en dat teruggekeerde asielzoekers er in onmenselijke omstandigheden verbleven. Het EHRM-arrest had grote gevolgen voor alle Europese lidstaten: de Dublin-procedure, die stelt dat het land van aankomst verantwoordelijk is voor de asielprocedure, kon immers niet langer worden toegepast met betrekking tot Griekenland.

In december 2016 meende de Europese Commissie dat de omstandigheden dusdanig waren verbeterd dat asielzoekers opnieuw teruggestuurd konden worden naar Griekenland. Al bleef de beslissing over al dan niet terugsturen bij de lidstaten. Afgelopen vrijdag zette de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) voor het eerst sinds 2011 het licht op groen voor een terugkeer, zo bericht De Standaard: een Palestijnse man, die via Griekenland naar België was gekomen, kan volgens de RvV teruggestuurd worden.

Volgens staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) betekent die uitspraak een "mijlpaal in de recente migratiegeschiedenis". "Nadat de afspraak was gemaakt om 'Dublin' voor een aantal asielzoekers uit Griekenland herop te starten, was de vraag of die de rechterlijke toets zou doorstaan. En de RvV zegt nu duidelijk dat het kan. De persoon in kwestie zal de komende week teruggestuurd worden", zei hij aan de VRT. Hoeveel mensen ons land nu zal terugsturen naar Griekenland is niet duidelijk, maar volgens Francken gaat het om een "aanzienlijke groep".

Eerder symbolisch

Van een mijlpaal zou Ellen Desmet, professor migratierecht aan de UGent, niet spreken. "Het is belangrijk dat het principieel weer kan, maar ik denk niet dat er meteen veel mensen teruggestuurd zullen worden." Ze verwijst naar de cijfers uit 2017. Toen richtten de verschillende Europese landen bijna 2.000 verzoeken aan Griekenland om asielzoekers op basis van 'Dublin' op te nemen. 71 van die verzoeken werden door Griekenland aanvaard, en in slechts 1 geval werd iemand effectief teruggestuurd, vanuit Zwitserland. In februari van dit jaar vond nog een 'transfer' plaats vanuit Duitsland.

Ook Dirk Vanheule, professor migratierecht aan de UAntwerpen, verwacht niet dat er meteen een groot aantal asielzoekers op het vliegtuig naar Griekenland zullen worden gezet. "Het zal over een kleine groep gaan. Je moet kunnen bewijzen dat Griekenland verantwoordelijk is. Bovendien moeten asielzoekers op individuele basis garanties krijgen dat ze in Griekenland opgevangen kunnen worden in deftige omstandigheden, en dat binnen een redelijke termijn een beslissing zal volgen over de asielaanvraag."

De uitspraak van het RvV is volgens professor Europese politiek Hendrik Vos (UGent) eerder symbolisch. "In volle vluchtelingencrisis was Dublin de facto opgeschort. Landen als Duitsland vonden dat we het niet konden maken om mensen terug te sturen naar Griekenland. Daar wordt nu al een tijd op teruggekomen. Dit is de bevestiging dat Europa niet inzet op interne solidariteit maar op het toepassen van Dublin en het afsluiten van de buitengrenzen."

Vraag is of de Grieken klaar zijn om opnieuw meer asielzoekers op te nemen. Zijn de opvangomstandigheden de afgelopen jaren inderdaad dermate verbeterd, zoals de Europese Commissie zegt? Federaal migratiecentrum Myria meent van niet. Vorig jaar stelde Myria in een rapport dat kwaliteitsvolle opvang in Griekenland nog niet gegarandeerd kan worden. "We hebben geen indicaties dat de opvangomstandigheden intussen drastisch verbeterd zijn", zegt woordvoerder Tom Kenis. In haar arrest maakt de RvV duidelijk dat het een verschil maakt of asielzoekers op het Griekse vasteland worden opgevangen dan wel op de eilanden, waar de toestand een pak slechter is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden