Zondag 25/10/2020

'België is te laks voor Kongo-plunderaars'

Ondanks kritische VN-rapporten weigeren westerse regeringen maatregelen te nemen tegen ondernemers die een rol spelen in de Kongolese oorlog. Ook verdachte Belgische bedrijven als Fortis, ING en zakenman Georges Forrest werden niet op de vingers getikt. Dat staat in een rapport van de Britse ngo Rights and Accountibility In Development (Raid).

Londen / Brussel

Eigen berichtgeving

Koen Vidal

De jongste vier jaar publiceerde een expertenpanel van de Verenigde Naties zeven rapporten over de grondstoffenplunderingen in Kongo. De meeste van die rapporten deden heel wat stof opwaaien omdat de VN-experts volgens het name and shame-principe werkten: personen en bedrijven die zich schuldig maakten aan plunderpraktijken en zo de Kongolese oorlog mee gaande hielden, werden in een annex met naam en toenaam genoemd. Zo beschuldigde het panel in zijn rapport van oktober 2002 maar liefst 85 bedrijven van het overtreden van de Oeso-richtlijnen inzake eerlijke handelspraktijken. Daarbij waren ook enkele banken als Fortis en ING, die via filialen in Kongo een aantal illegale transacties mogelijk zouden hebben gemaakt. Vooral tegen de Belgisch-Katangese zakenman Georges Forrest werden zware sancties geëist omdat hij direct betrokken zou zijn bij de grondstoffenplunderingen.

De VN-rapporten gaven aanleiding tot twee resoluties van de VN-veiligheidsraad waarin regeringen werden aangemaand om onderzoeken in te stellen tegen bedrijven die op een of andere manier profiteerden van de oorlog in Kongo.

In een rapport dat vannacht werd vrijgegeven, stelt de in Oxford gebaseerde ngo Rights and Accountability In Development (Raid) vast dat nationale regeringen zo goed als niets hebben gedaan om de plunderpraktijken van de in hun land gevestigde bedrijven te onderzoeken. "In plaats van concrete acties te ondernemen kregen we van de nationale regeringen enkel maar excuses voor het uitblijven van onderzoeken", zegt Raid-coördinatrice Patricia Feeney. De Britse ngo is ook nog steeds verwonderd over het feit dat het laatste VN-panelrapport, dat dateert van oktober 2003, een sterk afgezwakte versie was van de vorige rapporten. "Zonder daarover een duidelijke verklaring te geven, werd het dossier van heel wat verdachte bedrijven als 'opgelost' geklasseerd."

Onder andere de Belgische regering krijgt veel kritiek in het Raid-rapport. Zo is er volgens de ngo geen ernstig onderzoek geweest naar illegale transacties die via filialen van de Belgolaise werden uitgevoerd. De Belgolaise maakt deel uit van de Fortis-groep. Volgens Raid zouden via Belgolaise-rekeningen verschillende wapentransacties voor het Kongolese leger zijn geregeld. Maar ook de Rwandese en Oegandese krijgsheren maakten van de Belgolaise gebruik om met met de opbrengsten van de coltan-, goud- en diamanthandel illegale wapentransacties te doen.

De BBL, tegenwoordig ING, wordt door de Britse organisatie dan weer omschreven als de huisbankier van de beruchte zakenvrouw Aziza Kulsum Gulamali, die gedurende jaren de Oost-Kongolese coltanhandel controleerde.

Het Belgische luik van het Raid-rapport besteedt vooral veel aandacht aan de praktijken van Georges Forrest. In een uitgebreid hoofdstuk worden alle aanwijzingen tegen Forrest en zijn bedrijvengroep uit de doeken gedaan. Vooral de levering van 75 Toyota-jeeps aan de regering van de Kongolese president Kabila die gebruikt zouden zijn voor het vervoer van militairen naar Zambia, blijft volgens Raid een van de onopgehelderde geheimen van Georges Forrest.

'Zonder verklaring werd dossier van veel verdachte bedrijven als 'opgelost' geklasseerd'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234