Zondag 27/09/2020

Defensie

België is in oorlog, gruwelijk onzichtbaar

Ludo De Brabander.Beeld YouTube

Ludo De Brabander is woordvoerder van Vrede vzw en auteur van Oorlog zonder grenzen (EPO, 2016).

1 maart, 50 doden in Al Faruq, Mosoel, Irak; 2 maart, 20 doden in Al Shafaa, Mosoel; 3 maart, 5 tot 12 doden, vrouwen en kinderen in Al Tabaqah, Syrië; 4 maart, 36 tot 40 doden, vooral vrouwen en kinderen in Al Matahin, Mosoel; 5 maart, 64 tot 130 doden in Dawassa, Mosoel …

De monitoringorganisatie Airwars verzamelt dagelijks berichten over dodelijke slachtoffers als gevolg van luchtaanvallen van de dertien landen tellende internationale coalitie, waar België deel van uitmaakt. Na veldonderzoek spreekt Amnesty International van een "flagrante schending van het internationaal recht". De bekende Duitse journalist en auteur Jürgen Todenhöfer maakt zich vanuit Mosoel boos: “De verwoestingen in Mosoel zijn erger dan in Oost-Aleppo. Terwijl ik dit schrijf (26/3) zoeken hulpverleners in het stadsdeel Mosul Al Jadida naar de doden onder het puin van een VS-bombardement vorige week. Meer dan tweehonderd burgers stierven! Zoiets noemt men een bloedbad!”

Het contrast met de verontwaardiging over het bloedbad tijdens het Russisch-Syrisch luchtoffensief in Oost-Aleppo eind 2016 is enorm. Weinig filmpjes, geschokte koppen op voorpagina's of foto's van onder het puin gehaalde kinderen. Boze politieke verklaringen blijven uit. Wanhopige kreten van hulpverleners krijgen we amper te horen. Het lijkt rustig aan het front. Nochtans: eind maart 2017 staat de teller van het aantal burgerdoden door bommen van de internationale coalitie op 2.715 sinds de zomer van 2014, toen de operatie begon. Een conservatieve schatting. Vooral de laatste maanden stijgt het aantal slachtoffers schrikbarend als gevolg van het offensief in Mosoel en de opmars naar de Syrische stad Raqqa.

Weinig transparantie

België is in oorlog, maar het is muisstil. Sinds 28 juni 2016 voert ons leger voor de tweede keer luchtbombardementen uit boven Syrië en Irak. Opgeteld bij de eerste militaire luchtcampagne (oktober 2014 tot juli 2015) hebben de zes gevechtsvliegtuigen er in deze ‘Desert Falcon’ 7.000 vlieguren opzitten. Ze geven luchtsteun aan grondtroepen, vallen doelwitten van de Islamitische Staat aan en voeren verkenningsopdrachten uit. Vijfenveertig procent of 287 van de vluchten zijn zogenaamde ‘kinetische opdrachten’, militair jargon voor het inzetten van wapens.

Een Belgische F16-piloot op de luchtmachtbasis van Azraq, Jordanië.Beeld Bas Bogaerts

Het ministerie van Defensie klopt zich op de borst: we maken geen burgerslachtoffers. Hoog vanuit de lucht, boven een dichtbewoonde metropool, is dit een erg boude bewering. Bewijzen krijgen we niet. Informatie, zoals plaats, datum, uur van de luchtaanvallen, die ons in staat kan stellen om die bewering te verifiëren, wordt niet vrijgegeven. De minister van Defensie, Steven Vandeput, zegt dat hij niet onnodig de veiligheid van de militairen in gevaar wil brengen. Bovendien, zo beweert hij, legt de wetgever een geheimhouding op. Waarom een wettelijke geheimhouding zou bestaan op het verstrekken van informatie na een militaire operatie is een raadsel. Maar weinigen lijken hem te willen tegenspreken en stellen de bloedige campagne in vraag. 

Volgens Airwars, dat op allerlei mogelijke manieren informatie vergaart over buitenlandse luchtoperaties in de regio, behoort ons land tot de minst transparante. Dat het anders kan, bewijzen Canada en Groot-Brittannië, die wel de informatie over datum en locatie van luchtaanvallen bezorgen. Het enige wat de Belgische autoriteiten willen lossen, is dat het merendeel van de Belgische vluchten (70 procent) rond de Iraakse stad Mosoel plaatsvindt en 17 procent van de acties rond de Syrische stad Raqqa. Het is alom bekend dat de internationale coalitie haar aanvallen rond deze twee steden concentreert.

Een Belgische F16 strijdt in het Midden-Oosten tegen IS.Beeld BELGA

De geschiedenis leert dat landen in oorlog weinig waarheid verdragen. Burgerslachtoffers tasten de publieke steun aan voor een militair optreden. Politici en veel media houden zich gedeisd. Gruwelijke termen passen niet binnen het nieuwsframe van het ‘humanitaire’ Westen. Onze oorlogen worden als nobel en proper geserveerd. Maar oorlog is gruwelijk, altijd. Oorlog is propaganda. 

Ondertussen is het mooi meegenomen om ons als goede bondgenoot te tonen ter compensatie van ‘te lage’ militaire budgettaire inspanningen in NAVO-verband. En zo weten we meteen ook dat het defensiebudget de hoogte in moet en de gevechtsvliegtuigen moeten vervangen worden. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234