Zaterdag 15/05/2021

'België heeft al jaren geen winner gehad'

Voor Kate Ryan is het Songfestival inmiddels afgelopen, maar VRT-journalist André Vermeulen, die de finale vanavond als altijd van kundig commentaar voorziet, is nog volop bezig met feiten te verzamelen over de inzendingen van Bosnië, Turkije en de Former Yugoslavian Republic of Macedonia. 'Men heeft het Kate Ryan nodeloos moeilijk gemaakt met zo'n ingewikkelde choreografie.'

Door Bart Steenhaut

Het is halftwee 's nachts wanneer Vermeulen zijn hotel binnenstapt na een zoveelste repetitie. Hij is doodop, maar als we even later over het Songfestival zitten te praten, ratelt hij in fraai gevormde volzinnen. Als kind van elf zag André Vermeulen Sandie Shaw winnen op het Songfestival van '67, en hij was meteen verkocht. "Ik viel vooral voor de grote verscheidenheid. Op één avond kon je talen horen waar je voordien nauwelijks het bestaan van afwist. Dat heb je nu veel minder. Tegenwoordig regeert het Engels, omdat men denkt dat het festival zo meer hits zal voortbrengen, maar is natuurlijk niet zo. "

Over de uitschakeling van Kate Ryan kan hij kort zijn. "Ze heeft het goed gedaan, maar ik denk dat men het haar nodeloos moeilijk heeft gemaakt met zo'n ingewikkelde choreografie. Die lichtgevende microfoons misten hun effect, en de kniezwengel werd helemaal niet in beeld gebracht."

Ik neem aan dat je de ontroering van dat jongetje van elf intussen wel kwijt bent. Waarom blijf je nu nog aan die wedstrijd kleven?

"Uit nostalgie. Ik ben er alleszins van overtuigd dat het festival vroeger beter was. De jongste jaren blijven de songs veel minder hangen, zelfs die van de winnaars. Ruslana heeft in Vlaanderen weliswaar tien weken op één gestaan, maar dat blijft een uitzondering. Het Songfestival lééft hier gewoon veel meer."

Hoe komt dat, denk je?

"We hebben hier een hele lange traditie waar we elk jaar weer een laag bovenop bouwen. Daar zitten de preselecties voor veel tussen. Die zijn voor ons misschien zelfs belangrijker dan het eigenlijke festival. En er zijn mythische artiesten als Ann Christy en Louis Neefs, die heel erg verbonden zijn met de geschiedenis van het Songfestival. Bij de RTBF leeft de traditie zoals wij die kennen niet. Vandaar dat ze daar de luxe hebben om meteen aan een paar platenfirma's te kunnen vragen wat ze in de aanbieding hebben. Dat verklaart ook waarom Wallonië iets origineels als Urban Trad kon sturen."

In die zin is het des te tragischer dat Vlaanderen nog nooit een écht goed resultaat heeft behaald.

"Dat is waar, al zie ik niet in met wie we hadden kunnen winnen. Elk jaar waren er kandidaten die beter waren, en het is nu eenmaal de bedoeling dat de beste wint."

Word je nog ontroerd door de muziek op het Songfestival?

"Ik kijk er alleszins nog altijd naar uit."

Ik weet dat je een groot bewonderaar bent van Jacques Brel, Edith Piaf, Dusty Springfield en Aretha Franklin. Allemaal topartiesten die geen enkel raakvlak hebben met het Songfestival.

"Dat is niet helemaal waar. Ook op het Songfestival zitten elk jaar wel een paar doorleefd gezongen nummers. Dit jaar vind ik de bijdrage van Bosnië bijvoorbeeld wel pakkend. Staan Brel en Piaf daar dan zover van af? Er is altijd passie geweest op het Songfestival. Mia Martini, die in 1992 Italië vertegenwoordigde, had bijvoorbeeld een fantastisch lied dat ze met een ongelofelijke overgave zong. Ze is nog altijd een van de beste zangeressen ooit, wat mij betreft."

Voor mij is het Songfestival gewoon superieur entertainment. Een surrealistische wereld waar je je eens per jaar in onderdompelt.

"Het is natuurlijk een wereld van kitsch en camp, vol mensen die de zotste verwachtingen hebben. Maar de sterkte van het Songfestival is net dat het door alle soorten mensen op alle mogelijke manieren beleefd kan worden. Je kunt er thuis met vrienden om zitten lachen en gieren, maar je kunt er net zo goed heel ernstig naar kijken. Niemand straft je daarvoor af."

En? Hoe kijk jij?

"Bij mij is het een mengeling van die twee uitersten. Als commentator is dat niet slecht, denk ik. Uiteindelijk is het mijn taak om al die verschillende publieken zo goed mogelijk te bedienen."

Voor Vlaanderen ben jij de man die het allemaal heel erg au sérieux neemt. Dat is ook de reden waarom je bij de preselecties in de jury zit: André Vermeulen weet wat we moeten sturen.

"... waarna er nooit wordt gekozen voor het liedje dat ik het meest verdedig. Ach, de ernst waarmee ik het festival volg is fel overdreven. Het is voor mij alleszins geen Wedstrijd Van Staatsbelang. Dit jaar komen er 37 nummers aan de beurt, drie kwart daarvan wil ik nog het liefst van al nooit meer horen. Verder zijn er misschien drie, hooguit vier nummers waar ik echt wat in hoor. Hier wordt meestal geen grote kunst gemaakt, hé? Dat hóeft ook helemaal niet."

Word je op de nieuwsdienst van de VRT gepest omdat je van het Songfestival houdt?

"Mijn eerste jaar op de redactie merkte ik al dat het not done was zoiets leuk te vinden. Nog later ben ik er eens over geïnterviewd op Radio 2, en Walter Zinzen, die dat toevallig gehoord had, kon niet geloven dat mijn enthousiasme echt gemeend was. Toen heb ik me dus geout. Ach, uit cijfers blijkt dat het Songfestival zelfs bij Canvaskijkers ontzettend populair is, maar ongetwijfeld zullen er wel een paar collega's zijn die vinden dat ik als journalist lichter weeg omdat ik dat soort onderwerpen behandel."

Ik merk dat het gevoelig ligt.

"Mja. Ik vind dat er vaak ongelukkige keuzes worden gemaakt in Het journaal. Televisie over de hoofden van de mensen heen. Als het een beleidslijn van dat programma is om regelmatig muziek aan bod te laten komen, begrijp ik niet dat ik zo hard moet vechten om bijvoorbeeld een item over het optreden van Paul Anka in Antwerpen te kunnen maken. Als hij volgende week sterft, zullen we blij zijn dat we daar beelden van hebben. Nog een voorbeeld: de dood van Stafke Fabri. Dat is een volksfiguur die voor het brede publiek veel meer betekent dan veel andere mensen die we in Het journaal begraven, ook al zijn die in theorie misschien belangrijker."

Heb je het gevoel dat je Songfestivalwerk je andere activiteiten overschaduwt? Niemand weet nog dat jij ook de Zuid-Europaspecialist van Het journaal bent.

"De mensen kennen me eerst en vooral van het Songfestival, dat is waar. Ik word ook heel gemakkelijk aangesproken, ik merk dat er heel weinig afstand bestaat tussen het publiek en mezelf. Daar heb ik geen probleem mee. Ik zou het verfoeilijk vinden mocht men me als een intellectueel beschouwen die vanuit zijn ivoren toren naar beneden kijkt."

Je levert vanuit Athene commentaar met Bart Peeters. Hoe bereiden jullie je voor op zo'n uitzending?

"Ik ben hier al een week, dus ik heb alle repetities gezien. Bart is pas woensdagavond toegekomen. Hij ziet heel snel de details waar hij iets grappigs over kan vertellen. Op basis daarvan schrijven we dan onze teksten. Dit jaar hebben we voor het eerst een zeer ruime, salonachtige kamer ter beschikking. Het is helaas ook een sauna, want de airconditioning werkt niet."

Laatste vraag: wie wint vanavond?

"De landen van ex-Jugoslavië zijn dit jaar meer dan ooit in staat om een coup te plegen, omdat Servië-Montenegro geen inzending heeft maar wel punten mag geven. Ik vermoed dus dat Bosnië wint, en ik vind dat volledig terecht."

Waarom moet ik zo vechten om Paul Anka

of Stafke Fabri in 'Het journaal' te krijgen?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234