Zondag 26/06/2022

NieuwsIslamitische Staat

België gaat weer IS-vrouwen en kinderen repatriëren uit Syrië

Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van Al-Hol Beeld AFP
Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van Al-HolBeeld AFP

Er is een nieuwe poging in de maak om Belgische vrouwen en kinderen terug te halen van bij de Syrische Koerden. Een voorbereidende missie ter plekke is zopas afgerond.

Guy Van Vlierden

Toen België vorig jaar voor het eerst gewezen leden van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) repatrieerde uit Syrië, viel er een aantal vrouwen en kinderen uit de boot. Zij zaten opgesloten in het gevangenenkamp van Al-Hol, dat door de Belgische autoriteiten als te onveilig wordt beschouwd om ernaartoe te gaan. Daarom werd alleen gerepatrieerd vanuit het kamp in Roj, vlak bij de grens met Irak. Dat is kleiner en er zitten veel minder gevangenen die achter IS zijn blijven staan, waardoor het er beduidend rustiger is.

Maar intussen hebben de Koerden een aantal Belgische moeders en kinderen van Al-Hol naar Roj verplaatst. Die zijn daar de voorbije dagen bezocht door een Belgisch onderzoeksteam. Dat nam DNA-stalen af om na te gaan of de kinderen effectief van Belgische ouders afstammen. De moeders werden ondervraagd met het oog op een screening, om geval per geval te beoordelen of een terugkeer verantwoord is. Zij moesten ook te kennen geven of ze naar België willen vertrekken en of ze hun kinderen zouden laten gaan wanneer zij zelf niet aan de vereisten voor een repatriëring voldoen.

Dood gewaand, maar teruggevonden

Die vereisten blijven dezelfde. In principe repatrieert ons land uitsluitend minderjarige kinderen van wie de Belgische afkomst bewezen is. Maar omdat de Koerden weigeren om kinderen onder dwang van hun moeders te scheiden, besloot de Belgische regering vorig jaar dat ook volwassen vrouwen kunnen worden teruggehaald. Die moeten dan nog wel beschikken over hun Belgisch staatsburgerschap en hun terugkeer mag niet als een al te groot veiligheidsrisico ingeschat worden. Die criteria worden de komende dagen en weken voor alle ondervraagde vrouwen onderzocht.

Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van Al-Hol Beeld AFP
Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van Al-HolBeeld AFP

Hoeveel er in aanmerking komen, staat dus nog niet vast. Ten tijde van de vorige repatriëring verbleven er zeker vier Belgische moeders met dertien kinderen in Al-Hol. Drie van de vrouwen komen uit Antwerpen en de vierde uit Brussel. Maar daar zijn er naar verluidt nog bijgekomen. Dat kan doordat niet iedereen zich indertijd al kenbaar had gemaakt als Belg in het onmetelijk grote kamp. Zo zou daar ondertussen nog een Belgische moeder met kinderen zijn opgestaan uit de anonimiteit, die al lange tijd dood gewaand werden.

Vrouwen die niet wilden vertrekken

Ten slotte zijn er nog twee moeders die vorige keer niet wilden vertrekken met hun vijf kinderen, maar zich intussen bedacht kunnen hebben. Dat geldt voor een bekeerlinge uit Brussel die trouw bleef zweren aan IS en voor een vrouw uit Sint-Niklaas van wie ook de eigen moeder vastzit bij de Koerden. Die moeder mocht en mag niet terug naar België omdat ze zelf geen minderjarige kinderen heeft. Dat gold toen ook voor twee andere vrouwen in Roj, terwijl een derde — die wel een kind heeft — moest achterblijven omdat ze haar Belgisch staatsburgerschap is kwijtgeraakt.

Ook in Al-Hol zat er zeker één vrouw die geen kinderen heeft, wat maakt dat er nog minstens vijf vrouwen en één kind in Syrië zullen achterblijven na een tweede repatriëring. Maar wellicht gaan het er meer zijn. Want de kans dat de nog steeds geradicaliseerde moeder van vier die vorige keer geweigerd heeft, nu wel naar België zou willen vertrekken, is volgens insiders klein. Een datum voor de nieuwe repatriëring is er ook nog niet. Die hangt af van veel factoren. Vorige keer verstreken er zes weken tussen de voorbereidende missie en de thuiskomst van wie mocht en wou.

Moeders zijn makkelijkste klanten

Het waren zes moeders en tien kinderen die op 16 juli 2021 werden gerepatrieerd. De vrouwen werden bij hun aankomst allemaal in hechtenis genomen en vijf van hen zijn ondertussen nog eens berecht. De zesde ging niet in verzet tegen haar eerdere veroordeling bij verstek. Twee van hen zitten op dit ogenblik nog achter de tralies. Twee mochten de gevangenis onder voorwaarden verlaten en twee zijn vrij omdat ze hun strafeinde hebben bereikt. Maar ze worden allemaal nog wel opgevolgd, verzekert Justitie ons.

Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van Roj Beeld AFP
Archiefbeeld uit het Koerdische gevangenenkamp van RojBeeld AFP

Volgens onze veiligheidsdiensten is de terugkeer van Syriëstrijders tot hiertoe nagenoeg probleemloos verlopen. Van de kleine 140 mannen en vrouwen die terug naar België kwamen, is al meer dan 10 procent uit de Gemeenschappelijke Gegevensbank (de vroegere OCAD-lijst) geschrapt. Dat kan gebeuren na een reeks van positieve evaluaties en in overleg met alle veiligheidsdiensten, wetend dat een blijvende notering op de lijst hun re-integratiekansen verkleint. Moeders met kinderen blijken vaak zelfs de makkelijkste klanten, omdat de toekomst van hun kroost een extra motivatie vormt om zich terug naar de normen van onze samenleving te schikken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234