Zaterdag 27/02/2021

Kinderen van IS-strijders

België gaat DNA afnemen van kinderen in Syrisch kamp

Vrouwen met kinderen in het kamp Al Hol. Beeld AFP
Vrouwen met kinderen in het kamp Al Hol.Beeld AFP

De Belgische regering geeft toelating aan een team van dokters om DNA-stalen af te nemen van de vier vermoedelijke kinderen van Nora Verhoeven, in het Syrische kamp Al Hol. Dat is het gevolg van een rechterlijke beslissing en kan een nieuwe wending betekenen in het dossier van de kinderen in de kampen. 

Vlak voor kerst stuurde de Belgische overheidsdienst Buitenlandse Zaken een brief naar de Autonome Administratie van Noord-Oost-Syrië, de niet-erkende regio in handen van Syrische Koerden. Ons land vroeg om een Belgisch team DNA-stalen te laten nemen van vier kinderen. 

Het gaat om de vermoedelijke kinderen van Nora Verhoeven, een vrouw uit Vilvoorde die in 2013 naar Syrië trok en zich aansloot bij IS. In februari 2019 belandde ze met haar kinderen in het kamp Al Hol. In de zomer erna verloor ze een vijfde kindje, vlak na de bevalling. Haar oudste kind zou vijf jaar zijn, het jongste bijna twee.

Op kerstavond volgde een positief antwoord van de dienst buitenlandse zaken van die regio in Syrië. De Belgische demarche komt er na een juridische beslissing. Op 11 december besliste het Brusselse hof van beroep dat de Belgische staat zo’n toelating moest vragen, op straffe van dwangsommen: als België niet op tijd handelde, zou er 1.000 euro per dag vertraging worden geëist. 

De zaak was ingeleid namens Nora Verhoeven, door advocaat Nicolas Cohen. “Het is goed dat België deze stap zet en er binnenkort een missie kan vertrekken”, zegt meester Cohen. 

Het team zal bestaan uit vier artsen van verschillende ziekenhuizen en onder leiding staan van Gerrit Loots, de psycholoog en professor aan de VUB die eerder al twee missies naar de kampen in Syrië ondernam. Ze zullen een DNA-staal nemen van de vier kinderen en van Verhoeven, en die laten analyseren in de universitaire ziekenhuizen UZ Antwerpen en UZ Brussel.

Belangrijke wending

Dit kan een belangrijke wending betekenen in het dossier van de Belgische kinderen in de kampen. Er zijn al heel wat rechtszaken geweest om de Belgische staat te dwingen tot repatriëring. Tot nu toe oordeelden rechters hoofdzakelijk twee dingen. Ten eerste kunnen de moeders België niet dwingen om henzelf weg te halen uit Syrië. Ten tweede heeft België wel een verantwoordelijkheid tegenover de kinderen, maar alleen als het vaststaat dat het om Belgen gaat. Dat is voorlopig niet het geval, want deze kinderen bezitten geen geboorteakte die hun band met een Belgische moeder of vader aantoont. De DNA-test kan dat veranderen.

“Hier hebben we drie jaar op gewacht”, zegt Loots. De VUB-professor zou graag de missie verruimen naar alle Belgische kinderen in de kampen in Syrië. Er is weinig reden om te denken dat wat voor Nora Verhoeven en haar kinderen geldt, niet voor de naar schatting vijftig andere kinderen met een Belgische link zou gelden. 

De federale regering bekijkt nu of ze de reikwijdte van de missie uitbreidt. Dat kan nog even duren, want zo’n ingreep leidt meteen tot een moeilijkere vraag. Wat als de DNA-test inderdaad de band tussen moeder en kind aantoont? Het huidige beleid stelt dat Belgische kinderen onder de tien jaar het recht hebben om terug te keren. Het bestuur in Noord-Oost-Syrië wil hen in theorie niet laten gaan zonder de moeders. Ook de moeders zijn zelden bereid om hun kinderen af te staan. 

Een uitzondering vormt de zoon van Y.E., die in het kamp Roj zit en ermee instemde om enkel haar zoon te repatriëren. Dat gebeurde rond kerst, net op het moment dat ook de identificatiemissie van Loots groen licht kreeg.  

Voor de kinderen van Verhoeven geldt dat het hof van beroep de zitting pas voortzet als de DNA-resultaten bekend zijn. Het voorlopige vonnis maakt alvast een opvallende opening om dan te bestuderen of het niet in het belang van de kinderen is om ook de moeder terug te brengen. 

“Het is alvast hoopvol dat de regering ermee instemde om een missie voor DNA-stalen te laten vertrekken”, zegt Loots. “Eindelijk zien we wat meer politieke moed om in deze beladen zaak menselijkheid en het belang van kinderen voorop te stellen.”

Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) wenste niet te reageren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234