Zondag 05/02/2023

PalmolieUpdate

België financiert dubieuze palmolieproducent: ‘Als wij het niet doen, duw je 100.000 mensen in nog grotere armoede’

Het bedrijf slaat de rechten van werknemers in de wind en dumpt giftige stoffen in Congo. Beeld REUTERS
Het bedrijf slaat de rechten van werknemers in de wind en dumpt giftige stoffen in Congo.Beeld REUTERS

Vier Europese investeringsbanken voor ontwikkelingsdoelstellingen financieren een palmolie-producent die de rechten van werknemers in de wind slaat en giftige stoffen dumpt in Congo. Dat blijkt uit een rapport van Human Rights Watch dat De Morgen kon inkijken. Ook ons land financiert de firma.

Pieter Gordts

De Belgische Investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (BIO) is een belangrijke speler in het landschap van de Belgische ontwikkelingssamenwerking. Het financiert lokale privé-initiatieven met als uiteindelijk doel de privésector in ontwikkelingslanden een duwtje in de rug te geven. “De opkomst van een sterke en duurzame privésector is immers van essentieel belang als aanzet tot een alomvattende, verregaande en duurzame verbetering van de leefomstandigheden van de lokale bevolking”, klinkt het op de site van BIO.

Een van de bedrijven die BIO financiert, is Feronia. Dat is een producent van palmolie in de Democratische Republiek van Congo. Sinds 2013 heeft ons land, samen met Groot-Brittannië, Duitsland en Nederland, in totaal 100 miljoen dollar (zo’n 90 miljoen euro) geïnvesteerd in Ferionia en haar onderaannemer Plantation et Huileries du Congo (PHC).

Wanpraktijken en hongerlonen

Die twee “stellen arbeiders echter tentoon aan gevaarlijke pesticiden, dumpen onbehandelde industrieel afval in lokale waterwegen en hanteren verkeerde arbeidspraktijken die resulteren in extreme hongerlonen”. Dat schrijft Human Rights Watch in een nieuw rapport. De internationale organisatie interviewde daartoe 200 mensen, waarvan meer dan 100 arbeiders op drie van de plantages van de firma.

Human Rights Watch spreekt over meer dan 40 arbeiders, tussen de 25 en 46 jaar oud, die blootgesteld werden aan pesticiden. Twee derde van hen zegt impotent geworden te zijn door de job. Anderen klagen over huidirritatie, blaren, oogproblemen en vertroebeld zicht. “Dat zijn symptomen die in de wetenschappelijke literatuur én op de labels van de pesticiden worden beschreven als mogelijke gezondheidsproblemen als gevolg van blootstelling”, klinkt het. Minstens twee van de palmoliemolens dumpen hun afval rechtstreeks in de rivier die voor honderden mensen de enige bron van drinkwater is.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De arbeiders moeten dat alles tolereren tegen een laag loon, zo stelt de internationale mensenrechtenorganisatie. Volgens het rapport krijgen verschillenden onder hen minder dan 1,9 dollar (1,72 euro) per dag. “Dat is de grens die de Wereldbank gebruikt voor extreme armoede”, zegt het rapport.

“Deze ontwikkelingsbanken kunnen een belangrijke rol spelen in het promoten van ontwikkeling, maar ze saboteren missies net doordat ze niet nagaan of het bedrijf dat ze financieren de rechten van haar arbeiders respecteert”, zegt Luciana Téllez, auteur van het rapport. Human Rights Watch vraagt de vier ontwikkelingsbanken dan ook om hun beleid aan te passen zodat de initiatieven die ze financieren de rechten van lokale arbeiders beter respecteren.

‘Niet naast ons neerleggen’

“We kunnen het rapport van HRW niet zomaar naast ons neerleggen”, reageert ontslagnemend minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) in De Ochtend. “We moeten die conclusies heel ernstig nemen en gebruiken als hefboom naar de directie van Feronia toe.”

De Croo wijst er wel op dat er door de betrokken investering al belangrijke stappen vooruit zijn gezet. “Ik denk dat de lonen de voorbije jaren maal drie zijn gegaan. Er is heel veel geïnvesteerd, maar we weten dat er ook nog grote stappen vooruit moeten worden gezet”, aldus De Croo.

De Open Vld’er zegt dat het gaat om een belangrijke investering. “Het is geen evidente investering, maar als wij het niet doen, zal niemand anders ze doen. Als wij het niet doen, duw je 100.000 mensen in nog grotere armoede dan ze al zitten”.

‘Nemen opmerkingen zeer serieus’

“We nemen de opmerkingen van Human Rights watch zeer serieus”, reageert Luuk Zonneveld, de topman van BIO. Vertegenwoordigers van BIO gaan regelmatig op bezoek bij de plantages om er de leef- en werkomstandigheden te controleren. “We zullen erop aandringen dat hier zo snel mogelijk een eind aan wordt gemaakt.”

Vooraleer BIO in Feronia investeerde, werd volgens Zonneveld afgesproken dat het Congolese bedrijf een aantal zaken in orde moest brengen. “Een aantal andere zaken zouden in orde komen met onze investeringen.”

Zonneveld onderstreept dat het om plantages van “honderden vierkante kilometers” gaat, die bovendien zeer moeilijk toegankelijk zijn. “Het kan inderdaad dat op een aantal stukjes van die plantage niet alles in orde is, en dat moet zo snel mogelijk in orde gebracht worden.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234