Zondag 09/08/2020

België draaischijf voor witwassen van coltansmokkel uit Kongo

Parket ontdekt (rijkelijk laat) de illegale activiteiten van Cogecom

Brussel

Eigen berichtgeving

Georges Timmerman

De Brusselse zakenman Jacques Van den Abeele, directeur-zaakvoerder van bvba Cogecom uit Ukkel, is vorige week aangehouden op verdenking van het witwassen van de opbrengsten van coltantrafiek, van schriftvervalsing en het gebruik van valse stukken. Het gerecht meent dat Van den Abeele miljoenen euro heeft verdiend aan de illegale handel in coltan afkomstig uit een Kongolese regio die door een rebellenbeweging gecontroleerd wordt.

De Brusselse onderzoeksrechter Michel Claise blokkeerde in het kader van die zaak een reeks bankrekeningen in binnen- en buitenland die gebruikt werden voor het doorsluizen van de coltanopbrengsten. Volgens een rapport van het Antwerpse onderzoekscentrum IPIS kocht Cogecom coltan van de beruchte Kongolees-Burundese zakenvrouw Aziza Kulsum, ook bekend als madame Gulamali. Tot vorig jaar had Gulamali een monopolie op de verkoop van coltan in de Kivu-streek. Daarvoor betaalde ze aanzienlijke bedragen aan de rebellenbeweging RCD-Goma, die de regio controleert. Met de opbrengst van de coltantrafiek wordt bijgevolg de bloedige burgeroorlog in Kongo in stand gehouden.

Van den Abeele heeft die beschuldiging altijd ontkend. Volgens zijn versie kocht hij enkel coltan van de firma Shenimed, een comptoir in Bukavu, in Zuid-Kivu. Shenimed is eigendom van Shenila Mwanza en haar broer Mohammed, beiden kinderen van madame Gulamali. IPIS beschikt evenwel over formele bewijzen, meer bepaald twee verkoopscontracten, waaruit onomstotelijk blijkt dat Cogecom wel degelijk coltan aankocht bij de Société Minière des Grands Lacs (SOMIGL), het bedrijf van Gulamali. De vader van Van den Abeele, in de jaren vijftig bankier bij de voorloper van de BBL, deed trouwens al zaken met Gulamali, onder meer in de ivoorhandel. Er bestaan ook sterke vermoedens dat Van den Abeele zich verschool achter de spookfirma Cogear, een onbestaand bedrijf met een fictief adres in Brussel dat eveneens in de clandestiene coltantrafiek zat.

De naam Cogecom viel voor het eerst in april 2001 in een rapport van het VN-panel over de plundering van de natuurlijke rijkdommen in Kongo. In januari van dat jaar publiceerde IPIS een gedetailleerde beschrijving van de rol van Cogecom in de coltantrafiek. Uit documenten waarop het onderzoekscentrum de hand kon leggen, bleek dat de handel tussen madame Gulamali en Cogecom, enkel voor december 2000, voor de rebellen een opbrengst van 600.000 dollar betekende. Een topman van RCD-Goma pochtte ooit dat de coltansmokkel zijn beweging maandelijks 1 miljoen dollar opbracht, of vijf keer meer dan de smokkel van bloeddiamanten.

Zowel Van den Abeele als Gulamali werden in mei jongstleden achter gesloten deuren als getuige verhoord door de parlementaire onderzoekscommissie Grote Meren van de Senaat, die de betrokkenheid van Belgen bij de plundering van grondstoffen in Centraal-Afrika onderzoekt. "Ik ben verbaasd dat het zolang heeft geduurd", reageert Bruno Deliens op de aanhouding van Van den Abeele. "Een troebele situatie wordt hiermee uitgeklaard." Deliens is directeur van Sogem, een bedrijf dat ook actief is in de coltanhandel en behoort tot de groep Umicore, het vroegere Union Minière.

De laatste maanden wierp Van den Abeele zich op als initiatiefnemer van een werkgroep van coltanhandelaars die in samenwerking met ngo's probeerde een deontologische code op te stellen voor het zakendoen in de regio van de Grote Meren. "Onvoorstelbaar", meent Deliens. "Op die manier probeerde de man zijn maagdelijkheid te herwinnen." Het gerechtelijke onderzoek verloopt volgens André Geens (VLD), de voorzitter van de commissie Grote Meren, zonder enig overleg met het werk van de parlementaire onderzoekscommissie. Le Soir meldt dat het gerecht wakker schoot na een tip van de antiwitwascel. De financiële sectie van de federale politie ontdekte vervolgens geldstromen ter waarde van meerdere miljoenen dollar per maand, afkomstig van coltantrafiek, op rekeningen bij Belgische banken. Het is bekend dat madame Gulamali over een rekening beschikt bij de BBL.

Brusselse zakenman Jacques Van den Abeele zou miljoenen verdiend hebben aan illegale coltanhandel

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234