Maandag 23/09/2019

Belgocontrol

België al meer aan rampen ontsnapt

Een vliegtuig van Brussels Airlines. Het luchtverkeer boven ons land liep al meermaals gevaar, blijkt nu. Beeld Photo News

Ons land is het afgelopen jaar niet één, maar verschillende keren aan een vliegramp ontsnapt door technische problemen bij Belgocontrol. Ook in december 2015 en april van dit jaar vielen daar cruciale computersystemen uit.

Op 27 mei 2015 ontsnapte België nipt aan een vliegramp na een stroompanne in Canac, het zenuwcentrum van de luchtverkeersleiding vlak naast de verkeerstoren van Zaventem. Bij de maandelijkse veiligheidstest van de generator vielen alle computers, radarschermen, radiocommunicatie en telefoonlijnen naar naburige luchtverkeerscentra uit. Slechts koelbloedig optreden van het aanwezige personeel zorgde ervoor dat een clear the sky-procedure, waarbij alle vliegtuigen in allerijl het Belgische luchtruim uitgezonden worden, nog lukte.

Dit zware incident is niet het enige het afgelopen jaar waarbij het luchtverkeer boven ons land gevaar liep, zo blijkt nu uit de ingebrekestelling die Maryse Meulemans, de voorzitster van de Gilde van Luchtverkeersleiders (BGATC), en haar advocaat Peter Luypaerts aan Belgocontrol-topman Johan Decuyper verstuurd hebben.

Op 28 december 2015 viel vlak voor de grote ochtendpiek het LAN-systeem uit. Daardoor werkte de automatische uitwisseling met naburige luchtverkeerscentra niet meer en moesten de Belgische luchtverkeersleiders die alweer via de telefoon uitwisselen. Ze konden ook geen nieuwe 'sectoren' openen, net voor de ochtendpiek en evenmin overschakelen van de nacht- naar de dagconfiguratie. En het systeem met cruciale informatie over weer, procedures en operaties bleef dood.

Op zaterdagnamiddag 2 april van dit jaar was het andermaal van dat. Dit keer waren er problemen met de drie dataprocessing-servers. De luchtverkeersleiders konden geen informatie meer ingeven, hadden geen vluchtdata meer op radar en konden onmogelijk nog de veiligheid van het luchtruim garanderen. Opnieuw moest een clear the sky uitgevoerd worden.

Versnelde vervanging soft- en hardware

In een mail van dinsdag 5 april aan het personeel gaf de directie van Belgocontrol toe dat er inderdaad wat schort. "De directie levert de nodige inspanningen om een stabiel systeem te kunnen garanderen. Op zeer korte termijn wordt overgegaan tot de versnelde vervanging van hardware en software. Deze investeringen maken deel uit van een inhaaloperatie." Volgens de Gilde van de Luchtverkeersleiders zijn deze serverproblemen al gekend sinds 2011.

Dat het systeem waarmee luchtverkeersleiders werken niet meer stabiel is, blijkt uit de lijst andere nog steeds niet verholpen mankementen. Enkele maanden geleden verschenen alle vliegtuigposities plots dubbel op de radar. Gevolg was een stortvloed van alarmmeldingen. Enkele dagen voordien was alle radarinfo plots verdwenen. Beide problemen waren vrij snel van de baan. Maar dat soort abnormaal gedrag komt al meer dan drie jaar voor.

Wat ook nog altijd niet geregeld is, zijn de problemen met de zogeheten 'stack manager'. Die controleert vliegtuigen die in wachtpatroon boven een bepaalde locatie vliegen, bijvoorbeeld omdat andere toestellen voorrang hebben om te landen. De stack manager bij Belgocontrol is al twee jaar volstrekt onbetrouwbaar en dus onveilig.

Moeilijke werkomstandigheden dus. En bovendien moet dat werk gedaan worden door veel te weinig en steeds minder mensen. De directie wil de bezetting inperken van 17 naar 15 voor het controlecentrum (Area Control Center) en van 7 naar 6 voor de verkeerstorens en begeleiding van naderende vliegtuigen.

Maar zelfs rekening houdend met die personeelsinkrimping ontbreken er momenteel nog 38 'voltijdsen' op 263 voorzien functies. Gevolg zijn overvolle uurroosters. Wie op zeldzame vrije dagen stand-by is, moet voortaan ook beschikbaar blijven.

"Deze problemen zijn de werkelijke oorzaken van de discontinuïteit van de dienstverlening", schrijft advocaat Peter Luypaers in een vlammend epistel. "Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat er nog geen rampen zijn gebeurd. De luchtverkeersleiders zitten op hun tandvlees. Er zijn controleartsen die hen meteen voor weken buiten dienst zetten", aldus nog Luypaers.

Volgens Belgocontrol bevat de ingebrekestelling "een opsomming van gebeurtenissen, werkpunten en vragen die bij de directie gekend zijn en waarvoor projecten lopen om ze aan te pakken of die deel uitmaakten van de onderhandelingen met de vakbonden".

Met deze ingebrekestelling verweert de voorzitster van de Gilde zich alvast tegen mogelijke eisen tot schadevergoeding. Ze betwist ook dat zijzelf of andere bestuursleden van de Gilde de luchtverkeersleiders hebben opgeroepen het werk niet aan te vatten, vroegtijdig te verlaten of niet uit te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234