Dinsdag 10/12/2019

Belgen vinden middel tegen uitzaaiingen kanker

'Een wereldprimeur in de strijd tegen kanker', dat hebben onderzoekers aan de Université Catholique de Louvain (UCL) ontdekt. Ze legden het mechanisme achter uitzaaiingen bloot en vonden een middel dat ze kan voorkomen.

Jaarlijks sterven in ons land 27.000 mensen aan kanker, bij de grote meerderheid daarvan - zo'n 24.000 - zijn er fatale uitzaaiingen of metastases. Tot nu toe was er geen enkele manier om het ontstaan van die uitzaaiingen tegen te gaan. "Maar wij hebben nu een behandeling ontdekt", vertelt professor farmaceutische wetenschappen Pierre Sonveaux (UCL), die er al vijf jaar onderzoek naar doet. De 39-jarige wetenschapper en zijn 14-koppig team kregen in totaal 3 miljoen euro van wetenschappelijke fondsen, zoals de Stichting tegen Kanker. "Eerst legden we het mechanisme bloot achter het ontstaan van metastases: in de kankercellen worden dan 'superoxide ionen' aangemaakt. Die hebben we proberen te blokkeren door het gebruik van specifieke antioxidanten zoals de component 'mitoQ'."

Om hun theorie te testen, injecteerden ze muizen met menselijke kankers die vaak uitzaaiingen krijgen, zoals borstkanker en huidkanker. Bij de muizen die met de antioxidanten behandeld werden, stelde men amper metastases vast. "Het middel bleek enorm efficiënt. En het is heel erg waarschijnlijk dat testen bij mensen hetzelfde resultaat zullen opleveren", aldus Sonveaux.

De gebruikte antioxidanten worden momenteel al door farmaceutische bedrijven getest voor toepassingen bij andere ziektes zoals de ziekte van Parkinson en hepatitis. "Uit eerste onderzoeken blijkt dat het niet toxisch is voor mensen. En omdat de eerste fases van de testen geslaagd zijn, verwachten we dan ook dat er snel werk gemaakt kan worden van onderzoek bij kankerpatiënten, binnen enkele jaren zou dat rond moeten zijn."

'Geen groot verschil'

Als het geneesmiddel veilig verklaard wordt, zou het gebruikt kunnen worden om uitzaaiingen te voorkomen. "Een vrouw met borstkanker die genetisch een grote kans blijkt te hebben op uitzaaiingen kan je dan preventief het middel laten nemen, eventueel zelfs levenslang. Momenteel wordt aan zulke patiënten nog gevraagd om zich op vaste tijdstippen door een arts te laten controleren." Sonveaux benadrukt wel dat het middel enkel het ontstaan van uitzaaiingen tegengaat, en dus niet van nieuwe tumoren. In dat laatste geval spreekt men van een patiënt die 'hervalt'.

Professor oncologie Jacques De Grève (UZ Brussel) trekt het onderzoek niet in twijfel, maar heeft vragen bij de voorgestelde toepassing ervan. "Want ofwel heeft een patiënt bij de diagnose al uitzaaiingen, ofwel niet", vertelt hij.

"Soms gebeurt het dat een uitzaaiing ontdekt wordt nadat de oorspronkelijke tumor al is weggehaald, maar dat gaat dan om uitzaaiingen die bij de diagnose aanwezig waren, weliswaar onzichtbaar. Bij een patiënt met een gelokaliseerde tumor laat men die ook niet opzettelijk zitten om dan met een geneesmiddel de uitzaaiingen tegen te gaan, wat men wel in de proefdiermodellen doet. Ik denk dus dat deze ontdekking niet meteen een groot verschil zal maken wat betreft de behandeling van kanker bij de mens, tenzij ze ook een celdodend effect zou hebben. Daar zijn ook aanwijzingen voor."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234