Woensdag 01/12/2021

Belgen verkopen hun kunst in Nederland

kunsthandel

'carrousel' van georges lemmen topper op sotheby's-veiling van belgische kunst

Maar liefst vierenzestig werken van Belgische schilders uit de periode 1880 tot 1960 worden op 4 december geveild bij Sotheby's in Amsterdam. Het gaat daarbij voornamelijk om werken die nu nog in handen van Belgische kunstbezitters zijn. Zij doen de doeken van de hand in Nederland omdat daar geen 'volgrecht' moet worden betaald. Pronkstuk van de veiling is Carrousel, een sleutelwerk in het oeuvre van Georges Lemmen.

Amsterdam / Van onze medewerker

Bart Makken

Belgian Art 1880-1960 is een in omvang bescheiden veiling, maar al wel de derde in haar soort. "We proberen het niveau hoog te houden, en dat wordt steeds moeilijker", meent de specialist ter zake bij Sotheby's, Miety Heiden. Alle bekende en minder bekende namen uit de periode zijn met schilderijen, tekeningen of beelden vertegenwoordigd, en zeker niet met werk van tweede rang. Het olieverfschilderij Carrousel, dat ook de omslag van de catalogus siert, geldt als een sleutelwerk in het oeuvre van Georges Lemmen. Het schilderij werd opgezet in 1891 en waarschijnlijk in 1897 bewerkt. Het pointillistische werk was een eerbetoon aan Georges Seurat en werd in 1892 geëxposeerd bij de Brusselse kunstkring Les XX. De kritieken waren vernietigend, en Lemmen was diep teleurgesteld. Toen hij zich eenmaal tot de Nabis bekend had, pakte hij het doek weer op en herwerkte het. Nu wordt het beschouwd als een scharnierwerk in zijn kunstenaarsloopbaan.

Toen Théo van Rysselberghe zijn Badende vrouwen schilderde (in 1910) was hij het gestippel al voorbij. Dit doek, dat nochtans in een zuidelijke omgeving gesitueerd wordt, verraadt sterke Duits-Deense invloeden. Andere bekende namen van de veiling zijn Léon Spilliaert, Gustave de Smet, Floris Jespers en (zelden aangeboden op de continentale markt) Fernand Khnopff. Van hem worden drie vrouwenportretten in rood krijt op papier uit 1891, '92 en '93 aangeboden. Rik Wouters is met acht werken het best vertegenwoordigd. Zo is zijn werk even terug in de stad waar hij stierf, Amsterdam.

Hoewel het veilinghuis een kantoor in Brussel aanhoudt, veilt het er niet, mede vanwege de hoge kosten die het volgrecht voor de kopers meebrengt. Nu het veilingmonopolie in Frankrijk is gesneuveld en Sotheby's ongetwijfeld ook in Parijs een vestiging zal openen, zullen de veilingen Belgische Kunst waarschijnlijk wel in Amsterdam blijven. De kopers blijken vooral Vlamingen te zijn, en die kennen de weg, "ook al zouden we het in Milaan op de veiling brengen".

Het volgrecht komt ten goede aan kunstenaars (of hun erven). Ze krijgen bij elke opeenvolgende verkoop van een werk recht op een percentage van de verkoopprijs. Dat kan oplopen tot 500.000 frank. Het volgrecht is in de meeste Europese landen, waaronder België, geregeld in de nationale wetgeving. In het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Nederland en Oostenrijk is het nog niet zo ver. In juli keurde het Europees Parlement een richtlijn goed die het volgrecht in de hele Europese Unie verplicht maakt vanaf 2006.

Belgian Art 1880-1960, bij Sotheby's in Amsterdam, De Boelelaan 30; kijkdagen van 30 november tot en met 2 december van 10 tot 16 uur, op vrijdag tot 20 uur. Veiling op 4 december vanaf 19 uur.

Zowel kopers als verkopers zijn vooral Vlamingen die het 'volgrecht', dat in Nederland nog niet bestaat, willen omzeilen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234