Zaterdag 24/07/2021

AchtergrondObesitas

Belgen ontdekken darmbacterie die je minder doet verdikken, terwijl je toch hetzelfde eet

null Beeld Shutterstock
Beeld Shutterstock

Dysosmobacter welbionis. Dat is de naam van een nieuwe bacterie die je minder doet verdikken, terwijl je toch hetzelfde eet. De 100 procent Belgische ontdekking laat onze vetmassa smelten als sneeuw voor de zon. Dit klinkt als een verhaal van charlatans, maar het gerenommeerd tijdschrift Gut publiceerde zopas hoe dit organisme juist werkt en wat de voordelen zijn, alvast ‘Getest op muizen’. Alleen, er zit wel een doordringend geurtje aan het verhaal...

De nieuwe darmbacterie  Dysosmobacter welbionis 
  Beeld RV
De nieuwe darmbacterie Dysosmobacter welbionisBeeld RV

De onderzoeksgroep van professor Patrice Cani aan de Université Catholique van Louvain-la-Neuve mag de pluimen voor deze primeur op haar hoed steken. Cani geniet al wereldfaam sinds hij de positieve effecten op het metabolisme ontdekte van Akkermansia, een andere bacterie die in Nederland werd ontdekt. Ook kon hij de achterliggende mechanismen ontrafelen en is hij er in geslaagd de Akkermansia als voedingssupplement te produceren. Maar nu heeft hij er dus een eigen goede bacterie bij.

“We zochten eigenlijk een zusje van Akkermansia, toen we deze vondst bij toeval deden. Niet per ongeluk, want we wisten zeer goed waar we mee bezig waren”, vertelt Mathhias Van Hul, een Vlaams biomedicus die al zes jaar deel uitmaakt van de onderzoeksgroep van Cani.

“We waren gestart met een twintigtal stoelgangstaaltjes van vrijwilligers uit het labo, gaandeweg hebben we die aantallen opgedreven. Zo hebben we 600 verschillende bacteriën opgekweekt en hun genetische code bekeken. De meesten waren gekende bacteriën. Eentje echter, dat we hadden gevonden in de stoelgang van een doctoraatsstudente, was in geen enkele databank ter wereld terug te vinden. We hadden dus een tot dan toe ongekend geslacht van bacteriën te pakken. En omdat het 100% onze ontdekking was, mochten we er ook een naam aan geven.”

Professor Patrice Cani van de UC Louvain is een rijzende ster in het Belgisch wetenschappelijke wereldje  Beeld RV
Professor Patrice Cani van de UC Louvain is een rijzende ster in het Belgisch wetenschappelijke wereldjeBeeld RV

Zoetzurig

Dysosmobacter welbionis werd het, en wie een woordje Grieks kent weet dat Dysosmo staat voor “wat slecht ruikt” en bacter voor bacterie. Ofwel “de bacterie die stinkt”. “Toen we die aan het opkweken waren, wist je dat ook wel, als je in de buurt kwam”, legt Van Hul die keuze uit. “De bacterie heeft echt een doordringende zoetzurige geur terwijl andere darmbacteriën veel minder ruiken. Met het toevoegsel welbionis hebben we het onderzoeksfonds dat ons heeft gesteund, bedankt”.

Onderzoeker Matthias Van Hul Beeld Jos Verhoogen
Onderzoeker Matthias Van HulBeeld Jos Verhoogen

Sinds die ontdekking zijn er alweer twee jaar vervlogen. Dezelfde onderzoeksgroep kon intussen aantonen dat die onwelriekende bacterie een heel goed effect heeft op ons gestel. Dat één team dit voor mekaar krijgt, is uitzonderlijk. Maar het goede nieuws voor u en mij zit in de ontdekking dat deze bacterie gunstige effecten heeft op het metabolisme. “Waarschijnlijk mede omdat ze butyraat produceert, een molecule waarvan bekend is dat die het risico op darmkanker vermindert door de darmbarrière en de immuniteit te versterken”, vervolgt Van Hul. “Bij een analyse van 12.000 stoelgangstalen van over de hele wereld bleek bovendien dat Dysosmobacter minder aanwezig was bij mensen met type 2-diabetes. Zelfde vaststelling voor obesitas: hoe meer overgewicht, hoe minder de bacterie aanwezig was. Terwijl die wel gevonden werd bij 70 procent van de deelnemers.”

Merkwaardige vaststelling dat een goede bacterie verdwijnt bij zieke mensen. Maar daarmee was nog geen oorzakelijk verband aangetoond. Van Hul: “Om het positief effect te bewijzen hebben we de bacterie dagelijks in orale vorm toegediend aan muizen, in combinatie met een vetrijk dieet. Normale voeding voor muizen bevat 11 procent vet, deze muizen hun maaltijden bevatten 60 procent vet. Na 13 weken waren de muizen met gezonde voeding 9 gram aangekomen. In een controlegroep die alleen vette voeding kreeg maar geen behandeling met de bacterie, waren de muizen gemiddeld 19 gram aangekomen. De muizen die Dysosmobacter kregen in combinatie met de vette voeding, waren 13 gram zwaarder geworden: we zagen dus een halvering van de toename van het lichaamsgewicht. De muizen hadden nog dezelfde spiermassa, alleen vetpercentage was gedaald. “

Potentieel als therapie

Nog meer goed nieuws: de behandelde muizen hadden ook betere suikerspiegels, en dat is te verklaren door het feit dat de bacterie het aantal mitochondriën verhoogt. Dat zijn energiefabriekjes in de cellen die vet verbranden. Er werd tevens een sterk ontstekingsremmend effect gezien.”

Dat doet dromen van een dagelijks lepeltje siroop tegen obesitas, in plaats van een maagverkleining. “De nieuwe bacterie heeft effectief potentieel om als therapeutisch middel gebruikt te worden. We zijn daarom ook dieper aan het uitpluizen hoe die mechanismen werken. Onze grote droom is deze bacterie uittesten bij de mens zoals bij Akkermansia, de eerder ontdekte bacterie met heilzaam effect die volgend jaar al op de markt komt als voedingssupplement. Een erkenning krijgen als medicijn is nog een ander mouwen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234