Zaterdag 19/09/2020

vluchtelingen

Belg maakt app die kinderen helpt om hun ouders terug te vinden

► De documentaire Find Me in Kakuma volgt vluchtende kinderen in hun zoektocht naar hun ouders.Beeld Timescapes

Documentairemaker Lieven Corthouts woonde vier jaar in een Keniaans vluchtelingenkamp met 200.000 inwoners. Hij maakte in Kakuma een interactieve webdocumentaire en een app die kinderen moet helpen hun ouders terug te vinden. "Bij mij wordt het altijd heel persoonlijk.'"

Het plan was om drie maanden naar Kakuma te gaan, een vluchtelingenkamp in Kenia dat niet zo gek ver van Ethiopië, Zuid-Sudan en Uganda ligt. Tweehonderdduizend vluchtelingen uit veertien landen leven er, in de hoop ooit naar hun land terug te kunnen keren. "Maar toen dacht ik dat ik evengoed kon blijven," zegt documentairemaker Lieven Corthouts. "Zo kun je de mensen veel beter leren kennen en dieper te werk gaan. Voor mijn twee vorige documentaires heb ik ook tien jaar in Ethiopië gewoond. Bij mij wordt het altijd heel persoonlijk."

Drie maanden werden ruim vier jaar, een periode waarin hij zich ook engageerde voor de vele kinderen die er zonder hun familie leefden. Een interactieve webdocumentaire en een app zijn daar nu het resultaat van.

Corthouts kreeg het idee voor de app toen hij in Kakuma in een telefoon- en cosmeticawinkel ging werken. "We verkochten iedere dag zeker vijf smartphones. Geen dure iPhones, maar toestellen van 40 dollar. Elk huishouden had een smartphone en het netwerk is er goed tot zeer goed. Aan de andere kant stelde ik ook vast dat veel kinderen er zonder hun ouders woonden. Door dat te koppelen aan de smartphones, kwam ik op het idee om een app te maken die de kinderen zou helpen om hun ouders terug te vinden."

Lieven Corthouts.Beeld Griet Hendrickx

Na een opstartfase kwam het idee voor de app ook bij het Britse ICT-bedrijf Thoughtworks. "Die hebben meteen gezegd dat ze de app zouden ontwikkelen voor ons", zegt Corthouts. "Na drie maanden hadden we een interface voor de app gemaakt en getest."

Nachtmerries

De jongeren in Kakuma zaten er blijkbaar op te wachten: een maand later waren al drieduizend kinderen ingeschreven, allemaal in de hoop zo hun vader en/of moeder terug te vinden. "Maar toen begonnen we ook wel kleine nachtmerries te krijgen", zegt Corthouts. "Al die gegevens van die kinderen moesten wel door iemand met die bevoegdheid beheerd worden. Die verantwoordelijkheid was buiten onze expertise."

Het Internationale Rode Kruis bood toen een helpende hand. "Zij hebben ons gecontacteerd en ze gaan nu het prototype overnemen en verder ontwikkelen. Het doel is om die app over de hele wereld uit te rollen. Als je dat kunt doen, is de kans veel groter dat je de mensen kunt helpen. Mensen zitten vaak in vluchtelingenkampen in verschillende landen. Met het Rode Kruis krijg je een veel grotere schaal dan alleen Kakuma."

Ondertussen bewees de app al zijn nut: enkele kinderen uit Kakuma vonden één van hun ouders terug. Dat hij de verdere ontwikkeling nu moet loslaten, was voor Corthouts wel even moeilijk. "Ik heb nog even overwogen me verder te engageren, maar het is nu aan het Rode Kruis. Ik hoop alleen dat ze niet alles top-down vanuit Genève zullen beslissen, want dat is de fout die veel ngo's maken. Deze app is samen met de kinderen van Kakuma gemaakt: zij hebben mee de vragen bepaald, zij zijn mee rondgegaan in het kamp met het prototype. Ik heb het in feite maar gefaciliteerd. Maar door zo te werken, krijg je wel iedereen direct mee."

Interactief

Toen Corthouts naar Kakuma vertrok, was het niet de bedoeling een app te ontwikkelen. Zijn plan was een documentaire te maken over het vluchtelingenkamp. Dat resulteerde vorig jaar al in de documentaire The Invisible City: Kakuma, en nu is er ook Find Me in Kakuma. Die volgt zes vluchtelingenkinderen in hun zoektocht naar hun ouders. Niet via een klassieke vertelvorm, maar in de vorm van een interactieve webdocumentaire.

"Je krijgt een kaart van Kakuma en daar moet je de avatars van de zes kinderen op zoeken", legt Corthouts uit. "Elk kind vertelt zijn verhaal in een zestal filmpjes van één tot drie minuten. Op de kaart staan er ook pijlen naar de landen waar de mensen vandaan komen, telkens met wat uitleg erbij waarom ze hun land ontvlucht zijn. In vijf zinnen moet je kunnen uitleggen waarom die kinderen er zitten."

Voor Corthouts was het de eerste keer dat hij zoiets maakte, en voor het Vlaams Audiovisueel Fonds de eerste keer dat men zo'n project mee ondersteunde. Maar het smaakt naar meer, zegt Corthouts. "Op den duur vond ik dat bijna interessanter dan de film zelf, net omdat je zoveel kunt zeggen in een korte tijd. Maar je moet er wel goed over nadenken hoe je het brengt. Na een minuut moet je eigenlijk al doorhebben wat de bedoeling is, anders haken de mensen af. Daarom hebben we er ook vijf jaar over gedaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234