Woensdag 18/09/2019

vacature.com

Belg in zijn blootje: geven we vanaf morgen allemaal ons loon prijs?

Onze bedrijven zijn al sinds 2012 verplicht om in hun sociale balans hun loongegevens publiceren Beeld Shutterstock

Waar we met wie uit de bol gaan, welke pyjama we in bed dragen en wat we op vakantie hebben gegeten: tegenwoordig mag iedereen meer dan ooit alles van ons weten. Behalve één kleinigheidje misschien: hoeveel we verdienen, houden we nog altijd liefst zo veel mogelijk voor ons. Een logisch gevolg van het eeuwige verdeel-en-heersbeleid van veel bedrijven? Of evolueren we toch langzamerhand naar een situatie waarbij werkgevers in alle openheid hun loonpolitiek uit de doeken doen?

Brigitte Oversteyns, Managing Consultant Reward & HR Advisory bij SD Worx, adviseert kleine en grote organisaties bij hun verloningsbeleid: "Ik krijg effectief geregeld van mijn klanten de vraag of ze misschien wat opener moeten gaan communiceren. Het antwoord daarop is echter allesbehalve eenduidig. Zo is de samenstelling van je personeelsbestand een element waar je zeker rekening mee moet houden. Bij arbeiders en operationele bedienden wordt vaak gewerkt met sectorgebonden functieclassificaties. Hanteer je een anciënniteitsverloning, dan heb je weinig redenen om geheimzinnig te doen. Meer dan de helft van onze ondernemingen maakt effectief gebruik van de welbekende baremastructuren. Anderzijds is België ook een kmo-land. Veel van die kleine bedrijfjes hebben wel al eens gehoord van paritaire functieclassificaties, maar houden er in de praktijk amper rekening mee. Als je geen formeel loonbeleid voert, kan je er uiteraard niet open over zijn. En dat kan toch wel zijn gevolgen hebben: waar onduidelijkheid regeert, ontstaat bijna onvermijdelijk een sfeer van wantrouwen. Een medewerker gaat er dan - al dan niet terecht - van uit dat anderen wel een betere deal zullen hebben bedongen. Of hij stelt vast dat een collega ineens - zonder zichtbare reden - een bepaald voordeel ontvangt. Echt bevorderlijk voor de sfeer is dat wellicht niet."  

Schep klaarheid

Alle potjes zo veel mogelijk gedekt houden is volgens Brigitte Oversteyns dus zeker niet de beste keuze. "Dat wil niet zeggen dat ieders loon vrijuit op tafel moet komen. De werkgevers die voorstander zijn van een totale openheid vormen voorlopig een heel kleine minderheid. Ook de meeste werknemers zitten daar, zo denk ik ten minste, niet echt op te wachten. Wel kan je best klaarheid scheppen over de hefbomen die je in je loonevolutiesysteem inbouwt. Dé grote uitdaging daarbij blijft om zowel kennis en ervaring als inzet, motivatie en sterke resultaten te honoreren. Werknemers willen weten in welke klasse of looncategorie ze zitten, welke groeimarge ze hebben, of hun persoonlijke performance beloond zal worden ... Als ze inzien dat er niet in het wilde weg opslag wordt gegeven maar dat er eerlijke en logische beloningsprocessen zijn, is het gewoon aan hen om uit te maken of ze daarmee kunnen leven. Budgettair is zo'n transparant systeem trouwens veruit de betere oplossing: je kan namelijk nu al vrij goed voorspellen wat je over vijf jaar aan lonen gaat uitbetalen."

Een veelgehoord argument pro meer transparantie is dat de hardnekkige loonkloof tussen man en vrouw kleiner wordt wanneer vooroordelen en discriminerende praktijken in de beloningsstructuren van de organisatie aan het licht worden gebracht. Volgens de Europese statistiekdienst Eurostat verdiende een Belgische man in 2016 op uurbasis gemiddeld 6,1 procent meer dan de doorsnee vrouw. Het goede nieuws is dan weer dat het verschil in vijf jaar tijd met 3,3 procentpunt gedaald is. Binnen Europa doen alleen Roemenië en Italië het momenteel nog beter. Brigitte Oversteyns: "Het risico dat er ongelijkheid in de beloning sluipt, zal zeker afnemen naarmate een beleid met transparante verloningssystemen en faire processen meer systematisch wordt gevolgd. Al is er zelfs bij de overheid, waar al lang met vaste salarisschalen wordt gewerkt, nog een zeker loonverschil. Het is aartsmoeilijk om dat er helemaal uit te te krijgen. Manifeste, bewuste discriminatie van vrouwen komt in de praktijk eigenlijk niet zo vaak meer voor. We moeten de oorzaken veeleer zoeken in zaken als horizontale en verticale segregatie en deeltijds werken. Dat neemt niet weg dat er voor de helft van de loonkloof gewoonweg geen verklaring is."

Hoe presteren onze buurlanden als het over de loonkloof gaat? En zou het dan echt zo veel beter zijn als we allemaal ons loon open bloot op tafel leggen? Je leest de hele analyse hier op vacature.com.

Lees ook:

Maj Buyst (Robert Half): "Je vraagt tijdens een loononderhandeling beter twee keer om 100 euro meer, dan één keer om 200 euro"

Xavier Baeten (Vlerick Business School): “Elk jaar loonsverhoging, dat lukt gewoon niet meer”

Opinie: Vera Claes (Equal Pay Day) hekelt de passieve houding van onze overheid omtrent de loonkloofwet

Bronvacature.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234