Donderdag 15/04/2021

Beleid van Obama zal nog jaren na hem stempel drukken op samenleving in Verenigde Staten

undefined

Wat met de doodstraf, wapenwet en abortus?

Als president zal Barack Obama beslissingen nemen die niet alleen tijdens zijn ambtstermijn maar nog decennia later hun stempel zullen drukken op de Amerikaanse samenleving. De mogelijkheid van een progressiever Hooggerechtshof staat daarbij centraal.

Door Ayfer Erkul

Brussel l Obama heeft de Democratische meerderheid in het Congres mee, waardoor zijn beslissingen gemakkelijk zullen kunnen worden goedgekeurd.

Tijdens presidentiële campagnes in de VS is de benoeming van rechters voor het Hooggerechtshof een belangrijk thema. Dat is niet verwonderlijk, omdat net die benoemingen een inzicht geven in de overtuiging van kandidaten over belangrijke kwesties. Rechters van het Hooggerechtshof bijvoorbeeld spreken zich uit over thema's zoals abortus, doodstraf en wapenwetten.

Al in juli 2007 bleek welke rechters Barack Obama zou benoemen, indien hij het zou halen. "We hebben iemand nodig die het hart heeft, de empathie, om te erkennen wat het is een jonge tienermoeder te zijn", zei hij tijdens een conferentie van Planned Parenthood in Washington. "De empathie om te begrijpen wat het is om arm te zijn, of Afrikaans-Amerikaans, of homo, of gehandicapt, of oud. En dat zijn de criteria die ik zal handhaven om mijn rechters te benoemen."

Versteviging progressieve vleugel

Het is nog niet zeker hoeveel rechters van het Hooggerechtshof Obama zal kunnen benoemen. Zij worden immers voor het leven benoemd en aan hun termijn komt pas een einde bij hun overlijden of als ze zelf beslissen met pensioen te gaan. Zes van de negen rechters bij het Hof zullen zeventig jaar of ouder zijn als Obama in januari aantreedt. Verwacht wordt dat de nieuwe president vier van hen opnieuw kan benoemen. Twee rechters die al hebben laten blijken te zullen vertrekken zijn Ruth Bader Ginsburg (75) en John Paul Stevens (88), beiden bekend als progressievelingen. Ook David Souter, ooit nog benoemd door George Bush senior, heeft laten blijken een einde te willen maken aan zijn carrière. Souter is dan wel Republikeins gezind, maar heeft zich in maatschappelijke kwesties zoals gelijke rechten voor homoseksuelen erg progressief opgesteld.

Door het vertrek van Ginsburg, Stevens en Souter zal Obama even progressieve rechters kunnen aanstellen, wat het huidige machtsevenwicht in het Hooggerechtshof niet erg zal veranderen. Maar de nieuwe rechters zullen ook een pak jonger zijn, wat meteen een versteviging betekent van de progressieve vleugel in het Hof voor de komende decennia. Had John McCain de verkiezingen gewonnen, dan zou de Amerikaanse samenleving voor de volgende jaren een bijna volledig conservatief Hooggerechtshof hebben gehad.

Bush' erfenis

Voor een progressieve meerderheid zal zelfs Obama echter niet kunnen zorgen in het Hooggerechtshof, waar vijf van de negen rechters als oerconservatief bestempeld kunnen worden. Daarvoor liet de aftredende president Bush een te belangrijk zware erfenis achter. Niet lang na zijn herverkiezing benoemde Bush immers John Roberts tot voorzitter van het Hooggerechtshof en Samuel Alito tot rechter. Zowel Roberts als Alito behoren zelfs in het Republikeinse kamp tot de meest reactionaire zijde. Ze zijn voorstander van het recht op individueel wapenbezit, tegen abortus en onvoorwaardelijk voor de doodstraf. Bovendien zijn Roberts en Alito in vergelijking met de rest relatief jong, respectievelijk 53 en 58 jaar, zodat ze de komende vijftien à twintig jaar nog zullen aanblijven.

Naast het Hooggerechtshof zijn er de belangrijke federale beroepshoven. Ook daar hier liet Bush een erfenis achter, met jonge kandidaten. Momenteel zijn er 100 Republikeins benoemde rechters tegenover 64 Democratische, met nog 15 vacatures. Maar omdat er vraag is naar nieuwe rechters, zullen er tegen het einde van Obama's eerste ambtstermijn wellicht 112 Democratisch benoemde rechters zijn.

De rechterzijde maakt zich alvast ongerust over de op til zijnde veranderingen in het Amerikaanse rechtssysteem. "We kijken aan tegen radicale, uiterst linkse activisten", vreest Wendy Long, van de Judicial Confirmation Network, die lobbyt bij de Senaat om op conservatieve kandidaten te stemmen en het afgelopen jaar een kritische campagne begon tegen Obama.

n Een demonstrante tegen abortus en een voorvechter van het recht op abortus discussiëren met elkaar in Denver.

Rechters van het Hooggerechtshof zullen mee de politiek van de president gaan bepalen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234