Maandag 21/10/2019

Wapenindustrie

“Belangenvermenging bij Europees Defensiefonds”

De wapenbeurs Eurosatory in Parijs afgelopen juni. De wapenindustrie heeft te veel in de pap te brokken in het Europees defensiebeleid, klaagt Vredesactie aan. Beeld BAS BOGAERTS

Vredesactie dient een klacht in bij de Europese ombudsman voor belangenvermenging bij het Europees Defensiefonds. De vredesbeweging heeft vragen bij het feit dat wapenbedrijven die de Europese Commissie adviseerden over militaire onderzoeksprojecten die projecten uiteindelijk zelf mogen uitvoeren.

In maart kende de Europese Commissie 35 miljoen euro toe aan Ocean 2020, een project om bewakingsdrones en autonome duikboten te ontwikkelen. Zes van de bedrijven die aan dat project meewerken, zaten enkele jaren geleden nog in de zogenaamde Group of Personalities (GoP), een raad die de Commissie moest adviseren over het Europees veiligheids- en defensiebeleid, en over de inhoud en omvang van het Europees Defensiefonds. Dat doet Vredesactie vermoeden dat de bedrijven in die adviesraad vooral hun eigen belangen verdedigden.

De adviesraad werd in 2015 in het leven geroepen door toenmalig commissaris voor Industrie Elzbieta Bienkowska. Ngo’s fronsten toen al de wenkbrauwen over de samenstelling van dat orgaan. Van de zestien leden waren er zeven vertegenwoordigers van de wapenindustrie, terwijl nog twee andere leden private onderzoeksinstituten vertegenwoordigden die aan militair onderzoek doen. In de adviesraad zat geen enkele vertegenwoordiger van het middenveld of uit de academische wereld.

Ocean 2020 is niet het enige project waar Vredesactie vragen bij heeft. Zes van de leden van de GoP, waaronder Saab, TNO en Leonardo (het vroegere Finnmecanica), nemen in drie van de vijf projecten deel. Dat creëert volgens Vredesactie op zijn minst een perceptie van belangenvermenging. “De dominantie van de wapenindustrie in de Group of Personalities zorgt voor een onevenwichtig beleid”, zegt Bram Vranken van Vredesactie. “De Europese Commissie moet het algemeen belang verdedigen, niet de economische belangen van één bepaalde economische sector.”

Transparantie

De Europese ombudsman riep de Commissie eerder al op tot meer transparantie bij de GoP. Er zijn geen verslagen van vergaderingen beschikbaar, het is onduidelijk hoe leden werden geselecteerd of welke bijdragen leden leverden aan de vergaderingen. Openheid is des te belangrijker, zei de ombudsman, gezien het feit dat de bedrijven in de adviesraad ook zelf in aanmerking komen voor de onderzoeksprojecten waarover ze advies verleenden.

Nadat de eerste projecten werden toegewezen, en bleek dat de bedrijven uit de GoP bij de grootste begunstigden waren, schreef Vredesactie een brief naar de Europese Commissie met de vraag om een kader te scheppen waardoor in de toekomst gelijkaardige adviesraden evenwichtiger samengesteld zouden worden. In haar antwoord liet de Commissie vorige week weten transparantie en verantwoording ten aanzien van de burgers hoog in het vaandel te dragen, maar niet van plan te zijn om een dergelijk kader te creëren.

Lees ook

175 academici hekelen Europees defensiebeleid: Gaan wij 100 jaar na de Eerste Wereldoorlog investeren in een nieuwe wapenwedloop?

Vredesactie is niet van plan het daarbij te laten en dient vandaag een klacht in bij de Europese ombudsman. “Als je in het hart van je beleid een groep hebt die zo gedomineerd wordt door de wapenindustrie, dan haalt dat elke democratische legitimiteit over heel dat beleid onderuit”, zegt Vranken. “Dit gaat bovendien over veel geld, meer dan 13 miljard euro.”

De timing van die klacht is niet toevallig. Deze week verzamelen de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap. Die conferentie staat voor actievoerders symbool voor de verstrengeling van het beleid met de industrie. 

Gisteren waarschuwden ook 175 academici uit 16 Europese landen voor de (te) grote rol van de wapenindustrie. “Onderzoek toont aan dat verschillende voorstellen van de Europese Commissie bijna letterlijk gekopieerd zijn van beleidsvoorstellen van de wapenindustrie”, klonk het.

De Commissie wil niet reageren op de klacht, maar laat weten dat ze steeds “in het Europese belang handelt, niet in dat van een bepaalde groep of industrie”.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234