Zaterdag 23/01/2021

Bekende Russische dissident Boekovski keert terug naar zijn land

Vladimir Boekovski zal terugkeren naar Moskou. De voormalige Sovjetdissident, die halfweg de jaren 1970 wereldbekendheid verwierf, wil zich kandidaat stellen voor de presidentsverkiezingen volgend jaar, al weet hij zelf dat hij geen schijn van kans maakt.

Door Frank Schlömer

MOSKOU l De man wil terug naar zijn land van herkomst omdat 'Rusland nog steeds mijn land is' en omdat hij vindt dat hij daar 'het toenemende despotisme onder president Poetin moet bestrijden'. 'Ik wil niet dat de democratie daar straks helemaal wordt afgeschaft.'

Eerste probleem voor Boekovski is dat zo goed als niemand hem in Rusland nog kent, maar bovendien kan hij volgens de Russische kieswet niet eens kandidaat voor de verkiezingen zijn omdat hij inmiddels ook de Britse nationaliteit heeft. Dat kan niet voor een presidentskandidaat, die bovendien ook vijftien jaar onafgebroken in Rusland moet hebben gewond. Zijn Russische paspoort was sinds 1997 verlopen en ondanks herhaalde aanvragen heeft hij nog maar twee weken geleden een nieuw gekregen.

Vladimir Boekovski behoorde tot de oude kern van Sovjetdissidenten, waarvan destijds ook mensen als Nobelprijswinnaar Andrej Sacharov, de schrijver Aleksandr Solzjenitsyn en de mathematicus Nathan Sharanski deel uitmaakten. Sacharov is inmiddels al zeventien jaar dood, Solzjenitsyn heeft zich de voorbije jaren steeds meer ontpopt als een gematigde aanhanger van president Poetin, Sharanski woont in Israël en heeft het daar tot minister in verschillende regeringen gebracht.

Boekovski, inmiddels 65, hoopt in Moskou contact op te nemen met de 'hoeren van het Westen'. Dat is de weinig fraaie benaming die de Poetinjeugdbeweging Nashi onlangs aan nieuwe dissidenten zoals Garry Kasparov en Gregori Javlinski heeft gegeven. Ook zij voeren een oppositie tegen Vladimir Poetin en ze zullen die wellicht ook voortzetten tegen zijn opvolger. Poetin kan zichzelf volgens de grondwet na twee ambtstermijnen niet meer kandidaat stellen, maar in Rusland is men er algemeen van overtuigd dat een 'Poetinhandlanger' de huidige president zal opvolgen.

De Sovjetdissident Boekovski zat meer dan twaalf jaar in psychiatrische instellingen en werkkampen totdat hij in 1976 in Zwitserland werd geruild tegen de Chileense communistenleider Luis Corvolan. De Chileen was een trouwe volgeling van de van de stalinistische lijn van Moskou in de Koude Oorlog. Zijn vrijlating en dus die van Boekovski werd wereldnieuws. Corvolan was namelijk een gevangene onder de militaire dictatuur van Augusto Pinochet in Chili.

Boekovski belandde na omzwervingen in Groot-Brittannië, waar hij ging doceren aan de universiteit van Cambridge. In 1991 nodigde toenmalig president Boris Jeltsin hem naar Moskou uit en gaf hem zijn afgenomen Russische nationaliteit terug. Hij kreeg dan ook inzage in talrijke staatsarchieven en wilde uitzoeken of de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU) als een criminele organisatie kon worden aangepakt. Met het verdwijnen van Jeltsin taande ook de ster van Boekovski weer.

Hij ging terug naar Groot-Brittannië, waar hij kennismaakte met de voormalige KGB-agent Aleksandr Litvinenko. Die werd vorig jaar vermoord door vergiftiging en ook Boekovski is ervan overtuigd dat het Kremlin daar de hand in het spel heeft. "Ik beschouwde Aleksandr als mijn jongere broer", zei hij toen tegen de BBC en hij voegde eraan toe dat "het Sovjettijdperk in mijn geboorteland steeds nadrukkelijker herleeft".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234