Maandag 30/03/2020

ReportageCoronavirus

Bekende 70-plussers over hun thuisverbod: ‘Dit zelfs in WOII niet meegemaakt’

Paula Sémer in haar appartementje in Watermaal-Bosvoorde. ‘Ik heb mijn computer, het nieuws en mijn mail- en briefwisselingen, de dagen vliegen zo voorbij.’Beeld Thomas Nolf

Frequent de handen wassen doen we (hopelijk) allemaal. Veel andere coronamaatregelen treffen de oudere generatie extra hard. Vijf krasse knarren over hun strenge thuisverbod en het afkicken van de kleinkinderen. ‘Een vers broodje dat aan de voordeur is gezet, daar krijg ik het warm van.’

Paula Sémer (94): ‘Zelfs in de Tweede Wereldoorlog heb ik dit nooit meegemaakt’

“Sorry, ik stond net even in de badkamer mijn handen te wassen”, zegt Paula Sémer wanneer ze na een gemiste oproep terugbelt. Met 94 lentes op de teller kan ze haar risicostatuut moeilijk naast zich neerleggen. “Ik ben er wel alert voor, dat voel ik vooral aan onbewuste handelingen. Wanneer ik hoest, bijvoorbeeld omdat ik iets pikants heb gegeten, is er toch meteen die kleine reflex: ‘Ik heb toch geen ademhalingsstoornissen?’ Ik neem ook af en toe mijn temperatuur, iets wat ik anders nooit doe.”

Sémer woont in een appartementje in een grote building in Watermaal-Bosvoorde. “Zo eentje waar er constant mensen binnen en buiten lopen, dat is nu niet anders. Ik merk wel dat ik op meer belangstelling kan rekenen van mijn omgeving. Onder meer mijn Ierse buurvrouw stelde voor om te helpen door inkopen te doen. Ze kennen me hier natuurlijk met mijn rollator. Die spontaniteit en die vriendelijkheid ontroeren me wel, moet ik toegeven. Al ben ik tegelijk wel een beetje bezorgd als ik die berichten lees over vechtpartijen aan de supermarkt. Zelfs in de Tweede Wereldoorlog heb ik dat nooit meegemaakt. Mensen hadden toen misschien het geld niet om te hamsteren.

Beeld thomas nolf

“De maatregelen zijn noodzakelijk, maar ik wil de situatie ook niet dramatiseren. Op zondag ben ik even met mijn buurvrouw naar de winkel gegaan. Een streepje zon en wat beweging, dat wil ik niet missen. Voorts ga ik zonder problemen thuisblijven. Ik heb mijn computer, het nieuws en mijn mail- en briefwisselingen, de dagen vliegen zo voorbij. En mijn kleinzoon zie ik toch al weinig, die woont namelijk in Griekenland. Ze zitten er niet te erg mee in. ‘Die valt in een put en kruipt er altijd weer uit’, zeggen ze over mij. Daar is wel iets van aan.

“Bij mijn leeftijdsgenoten hoor ik wel dat er een groot gemis is. Velen onder hen gaan vaak familie bezoeken in de homes en moeten het nu zonder sociale contacten stellen. Maar kijk, het is dit of het is niets. Dan kies ik dit. Ik heb met Walter Zinzen afgesproken dat we samen naar de honderd gaan. Het zou dom zijn mocht een virusje nu stokken in de wielen steken.”

Herman De Croo (82): ‘Een van de eerste zaterdagen in mijn leven dat ik thuis zit’

Herman De Croo in Brakel.Beeld thomas nolf

Normaal gezien zou Herman De Croo op dit moment in Bakoe, Azerbeidzjan vertoeven voor een congres en nadien naar Marokko doorreizen. Maar door het coronavirus zit hij gewoon aan zijn getrouwe bureau in Brakel. “Er lagen hier al een tijdje drie à vier grote bureaus op mij te wachten. Eigenlijk heb ik chance dat ik van de maatschappij eventjes niet naar buiten mag. Nu heb ik al één hoekje van mijn bureau weten vrij te maken”, lacht hij. “Het doet wel een beetje raar. Dit is wellicht een van de eerste zaterdagen in mijn leven dat ik thuis zit, anders ben ik altijd op een of andere activiteit aanwezig. Maar volgende week zit ik gewoon opnieuw in Brussel hoor. Ik blijf actief.

“Het gaat je misschien verbazen, maar ik denk dat ik zo'n honderdduizend handen per jaar schud. Nu heb ik toch ook al een paar keer van die reflex afgezien.” Als politicus blijf je toch een beetje een toonbeeld, zeker wanneer je zoon in de federale regering zit die de maatregelen uitvaardigt. “Alexander woont hier vlak naast, dus zijn twee kinderen waaien regelmatig over en weer. Eén keer per week komen ook de andere twee kleinkinderen op bezoek. Het contact hebben we nu eventjes opgeschort. Anders waren we deze namiddag gaan paardrijden.” Of dat geen pijn gaat doen? “Dat lukt wel, we horen ze hiernaast nog steeds spelen.

“Ik weet wel dat wij de zwakkere schakel zijn, maar ik heb al zoveel dingen overleefd dat ik mij eigenlijk weinig zorgen maak. Doodgaan zal ik uiteindelijk toch. De enige rare kronkel waarop ik me de afgelopen dagen heb betrapt, was dat ik naar mijn wachtzaal keek en dacht: ‘Potverdikke, ze zitten hier wel dicht op elkaar.’

“Een bericht dat ik dan wel weer erg verontrustend vond, was dat er in Italië door de overrompeling van het zorgsysteem mensen met een bepaalde ouderdom geweigerd moeten worden. Dan sta je toch wel even stil bij die 82 jaar. Ik mag er niet aan denken dat we hier op een dag naar een soort overlevingssysteem evolueren waarbij we de oudere generatie moeten laten sterven van ontbering. Dan is onze maatschappij failliet.”

Leona Detiège (77): ‘Mijn dochter heeft de hond afgezet, dan heb ik wat gezelschap’

Leona Detiège gaat wandelen met de hond.Beeld thomas nolf

“Of ik voel dat ik tot een risicogroep behoor? Ja, omdat ik er al meermaals op gewezen wordt door mijn kinderen en kleinkinderen. Ik ben nu eenmaal geen 20 meer, ik ben er 77”, zegt oud-burgemeester van Antwerpen Leona Detiège. Het worden voor haar wellicht lange weken. “Alle bijeenkomsten die ik gepland had, vooral vrijwilligerswerk dat ik met leeftijdsgenoten uitvoer, zijn sowieso afgelast. En ik ga zo weinig mogelijk naar de winkel proberen te gaan. Mijn dochter heeft daarnet de hond afgezet. ‘Hier, dan heb je toch een beetje gezelschap de komende dagen.’”

Voor alle grootouders geldt even een bikkelharde voorzorgsmaatregel: eventjes volledig afkicken van de kleinkinderen. In het geval van Detiège zijn dat er vier die ze nu een pak minder gaat zien. “Dat is niet plezierig natuurlijk omdat ik sowieso al iemand ben die gewend is van altijd tussen de mensen te zitten. Maar goed, er zijn genoeg manieren om contact te houden met hen en ik vermoed dat de kleinkinderen nog weleens gaan langskomen. Dan gaan we gewoon op twee meter van elkaar moeten zitten.

“Ik hoop dat de situatie over twee weken al wat soepeler is. Ik weet dat de kans miniem is, maar de paasvakantie blijft toch een periode waarin ik me wat extra ter beschikking stel voor de kleinkinderen. Nu, het zijn geen peuters meer dus ik hoef geen pampers te vervangen. De oudste is 20 en de jongste 14, ze trekken hun plan wel. Het is gewoon fijn dat ik ze dan even wat vaker bij mij heb of dat we samen een uitstap kunnen doen.

“Van mijn gezondheid lig ik voorlopig niet wakker, ik probeer me gewoon aan de voorschriften te houden. Bij alles wat ik doe was ik mijn handen, ik houd afstand wanneer ik buiten kom en op het aanrecht staat een cadeautje van de dochter: een busje Dettol. De fitnessmaand die ik op voorschrift van de dokter had gepland, is nu wel een beetje in het water gevallen. Gelukkig heb ik een grote tuin. Ik kan me nu wat bezighouden met het overschot aan bladeren weg te werken. En als de praktische dingen op zijn, kan ik nog altijd lezen.”

Willem Vermandere (80): ‘Ik ben toch eens buiten gaan loeren. Het is hier luzzedoodstil

Artiest Willem Vermandere: ‘Laat ons hopen dat het snel kantelt.’Beeld BELGA

“Onze kommer in deze bizarre tijden zijn toch vooral onze kinderen en kleinkinderen. Je denkt meer aan hen dan aan jezelf. Dat is het instinct van de mens zeker?” Het is een beetje paradoxaal, maar terwijl de maatschappelijke bezorgdheid volop naar de ouderen gaat, zit de West-Vlaamse chansonnier Willem Vermandere met de jeugd in gedachten. “De kinderen zijn de toekomst. De gedachte dat er met hen iets zou gebeuren, kan ik moeilijk verteren.

“Normaal gezien zou ik op dit eigenste moment op de planken moeten staan in een klein theatertje in Zeeland, maar dat optreden is geannuleerd. Nog nooit meegemaakt en ik ben toch al 52 jaar aan het zingen”, vertelt Vermandere, die er vorige maand 80 is geworden. “Verdomme, 80… Zelfs als je het even vergeet maakt de buitenwereld dat meteen weer duidelijk door te zeggen dat ik er nog goed uitzie voor mijn leeftijd.

“De kleine voorschriftjes, zoals de handen wassen, verwaarloos ik wel een beetje. Mijn vrouw is daar veel strenger in. Ik ben daarnet ook eens buiten gaan loeren op straat. Rechts, links, niemand te zien. Het is hier luzzedoodstil. Ik sta een beetje met mijn mond vol tanden van deze situatie. Zelfs onze herberg is op zondagmiddag, toch een heilig momentje, niet open." 

U moet weten: in Steenkerke, een dorp in de Westhoek met zo'n vijfhonderd inwoners, is er weinig anders dan die herberg. Zelfs geen bakker of slager. “Voor inkopen kunnen we gelukkig rekenen op onze dochter. Haar vriend is dit weekend voor ons de monsterfile in de Colruyt gaan trotseren.

“Laat ons hopen dat het snel kantelt, want op dit moment is het toch een beetje hout vasthouden", klinkt Vermandere een beetje vertwijfeld over de eigen gezondheid. “Deze toestand doet me ook nadenken over de gezondheid van Moeder Aarde. Het gaat in de debatten altijd maar over groei, met vliegtuigen die permanent rond de wereldbol vliegen. Ik hoop dat deze crisis de mensen wat tot inzicht brengt.” Een geluk bij een ongeluk: de komende weken is er veel tijd voor reflectie.

Viviane De Muynck (74): ‘We mogen onze humor niet verliezen’

Actrice Viviane De Muynck volgt de voorschriften goed op.Beeld Bob Van Mol

“Ik ben voorlopig vrij van het virus, maar je weet het toch maar nooit. Geen hand geven aan een vertrouwd gezicht voelt dan heel onwennig aan, en dan krijg soms eens zo’n rare blik: ‘Ik ben toch niet ziek?’ Deze situatie jaagt de mensen wat in hun harnas, maar we moeten gewoon een beetje extra voorzichtig zijn”, zegt actrice Viviane De Muynck. Ze probeert de voorschriften goed op te volgen: de handen frequent wassen en een flesje gel is altijd bij de hand. “Ik kies mijn momenten om naar buiten te gaan uit. Het is nu bijvoorbeeld erg kil en winderig, dat probeer ik dan te vermijden.

“Ik doe nog mijn boodschappen, maar probeer de drukte te vermijden. Een paar dagen geleden zag ik de enorme drukte in het grootwarenhuis en ik ben dan maar teruggekeerd naar huis.” Van het hamsteren staat ze een beetje versteld. “Erg solidair zijn die lege rekken niet, maar mensen zijn bang en dat kun je ze niet kwalijk nemen. Ik zie tegelijkertijd veel mensen die bekommerd zijn om mij en vragen of ze iets kunnen meebrengen. Het verse broodje dat voor mijn voordeur stond, daar kreeg ik het even warm van. We mogen onze humor zeker niet verliezen.

“Ik ben natuurlijk nog niet stokoud en ben een zekere mate van isolement gewoon”, zegt De Muynck. “De komende weken ben ik sowieso in voorbereiding van een nieuwe voorstelling, dus met teksten inoefenen ben ik wel even zoet. Het isolement dreigt pas echt voor de mensen in rusthuizen. Ik lees nu wel dat er wat meer contact kan zijn via videofilmpjes, maar niet iedereen is al toegetreden tot de digitale snelweg.

“Over mezelf maak ik me niet zoveel zorgen. ‘Insjallah’ is mijn levensmotto.” Ze lijkt dan ook vooral bezorgd over andere risicogroepen: de minder mobiele senioren die nog thuis wonen, het zorgpersoneel dat “op het achterste van zijn tong” zit en natuurlijk haar eigen cultuursector. “Voor veel mensen is het misschien nog een ver-van-mijn-bedshow, maar voor veel van mijn collega’s gaat dit verregaande gevolgen hebben. En de besparingen hebben de sector al zo hard getroffen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234