Donderdag 25/04/2019

Wetenschap

Bekend of onbekend? Deze nieuwe test spoort alle drugs op

Met de nieuwe test kunnen nieuwe drugsvarianten opgespoord worden ook als ze nog niet bekend zijn. Beeld thinkstock

Omdat criminelen niet stilzitten en steeds nieuwe drugs op de markt brengen, hebben wetenschappers van de UGent een test ontwikkeld die drugs kan opsporen, ook als we ze nog niet kennen. Vandaag stellen de onderzoekers hun methode voor op een congres.  

Designer drugs, zo worden drugs nog vaak omschreven die wel in het wereldje bekend zijn, maar niet altijd voorkomen op lijsten met verboden middelen. Omdat criminelen alsmaar inventiever te werk gaan met het ontwikkelen van nieuwe drugs, dreigen de ordediensten achterop te hinken. 

Neem nu cannabis, zegt professor Christophe Stove (toxicologie, UGent), die het onderzoek leidde. Criminelen hebben daarvoor allerlei varianten ontwikkeld, die een gelijkaardig effect kunnen teweegbrengen. "Die synthetische cannabinoïden zijn veel krachtiger. Maar ze zijn ook veel moeilijker op te sporen." 

Wereldwijde belangstelling

Daarom hebben wetenschappers van de UGent nu in samenwerking met het NICC, een onderzoeksinstituut van de FOD Justitie, een nieuwe drugstest ontwikkeld, die drugs kan opsporen voordat ze bekend zijn. Vandaag stellen ze hun onderzoek, dat kan rekenen op wereldwijde belangstelling, voor in Gent op een internationaal congres.  Want als de tests nooit helemaal up-to-date zijn, is het heel moeilijk om te weten welke drugs er precies verhandeld worden. "Momenteel is er geen enkele commercieel beschikbare screeningstest, die bijvoorbeeld alle synthetische cannabinoïden kan opsporen", zegt Stove. "Als je synthetische cannabis gebruikt, kan je dus alsnog negatief testen." 

Hetzelfde geldt voor bloedtesten in een laboratorium: die kunnen enkel drugs opsporen als de structuur ervan bekend is. Maar er zijn nu al meer dan 200 synthetische cannabinoïden beschikbaar volgens Stove. "En er is geen enkel laboratorium die ze allemaal kan opsporen." 

De wetenschappers hebben het daarom over een andere boeg gegooid. In plaats van in stalen, van bloed of speeksel, op zoek te gaan naar welke substanties er allemaal in zitten, hebben zij een test ontwikkeld die de werking van drugs in het menselijk lichaam kan detecteren. 

Heroïne en lsd

In ons lichaam zitten namelijk receptoren die reageren op drugs. Voor hun proef hebben de onderzoekers nu cellen genetisch gemodificeerd zodat ze ook die receptoren hebben. Als de cellen dan in aanraking komen met bloed, speeksel of urine, waarin nog restjes van drugs aanwezig zijn, gaan ze in het laboratorium oplichten. "We weten nu al dat deze methode werkt voor cannabinoïden", zegt Stove. "Maar ook voor opioïden zoals heroïne of hallucinogenen zoals lsd is ze van toepassing." Met een tweede test kan dan uitsluitsel worden gegeven of het bijvoorbeeld niet om medicijnen gaat. 

Of het gerecht de test ook zal kunnen gebruiken? De test is vooral bedoeld als een aanvulling op bestaande procedures, klinkt het, om zo de mazen van het net verder te sluiten. Al gaat er ook een hele juridische mallemolen aan vooraf, vooraleer een bepaalde test officieel door justitie goedgekeurd wordt. "In de context van de wetgeving is er inderdaad heel streng vastgelegd welke techniek je mag gebruiken", zegt Peter Blanckaert van het Belgian Early Warning System Drugs. 

Maar ook Blanckaert ziet erg veel potentieel in de nieuwe techniek, omdat die ook informatie biedt over hoe bepaalde stoffen inwerken op ons lichaam. "De test kan dus veel verder gaan dan enkel drugs. Ook voor het testen van bepaalde geneesmiddelen is dit handig." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.