Maandag 30/03/2020

Terrorisme

Bekeerde strijders zijn vaak vrouw

Vrouwelijke Syrië- strijders. De Belgische bekeerlingen radicaliseren opvallend snel, zo blijkt.Beeld RV

Er zitten opvallend veel vrouwen onder de Belgische Syrië-strijders die niet als moslim zijn geboren. En waar de bekeerde mannen vaak een buitenlandse achtergrond hebben, zijn de meeste vrouwen Belgisch. Zij radicaliseren vooral door persoonlijke problemen.

Zeven procent van de Belgische Syrië-strijders is niet als moslim geboren, zo blijkt uit een onderzoek van Het Laatste Nieuws samen met jihadspecialist Pieter Van Ostaeyen. Het gaat om veertig individuen op een totaal van 591 mensen die minstens probeerden om aan het front te geraken.

Vergeleken met onze buurlanden ligt het percentage bekeerlingen niet zo hoog. In Duitsland is het twaalf procent en in Frankrijk zelfs bijna een kwart. Aangenomen wordt dat moslimbekeerlingen vatbaarder zijn voor radicalisering dan de gemiddelde moslim omdat ze per definitie intensiever bezig zijn met hun geloof. Maar in België is er heel actief geronseld in de Marokkaanse gemeenschap, wat het lagere aandeel bekeerlingen mogelijk verklaart.

Identiteitsproblemen

Bij de Belgische bekeerlingen die naar Syrië trokken, zitten er opvallend veel vrouwen. 35 procent - terwijl het aandeel vrouwen onder alle Belgische Syrië-strijders maar vijftien procent bedraagt. En er blijkt een duidelijk verschil qua achtergrond te bestaan: waar 75 procent van de mannelijke bekeerlingen wortels buiten Europa heeft door bijvoorbeeld gemengde ouderparen of adoptie, geldt dat bij de vrouwelijke bekeerlingen slechts voor acht procent.

De mannen lijken dus te beantwoorden aan de hypothese dat een gemengde afkomst tot identiteitsproblemen leidt, met radicalisering tot gevolg. Maar voor de vrouwen - van wie 64 procent zelfs volledig Belgisch is, tegen nog geen acht procent bij de mannen - gaat die verklaring blijkbaar niet op.

"Bij de vrouwen zie je bijna altijd een verleden van problemen die met herkomst niets te maken hadden", zegt wetenschapster Marion van San. Zij doet al jaren onderzoek naar wat Syrië-strijders beweegt en heeft dat ook voor zeventien bekeerlingen in kaart gebracht door met henzelf of met hun families te spreken. "De vrouwen komen vrijwel allemaal uit gezinnen waar er drank- of drugsproblemen waren, huiselijk geweld of zelfs seksueel misbruik."

Een van de meisjes die van San volgde, werd al moeder op haar vijftiende - en bij een ander was de thuissituatie zo ontwricht dat haar ene broer een neonazi werd, een andere verslaafd geraakte aan drugs en zijzelf dus naar de terreurgroep IS in Syrië vertrok.

"Je kunt de bekering van die jonge vrouwen zien als een poging om te ontsnappen aan hun verleden en aan hun eigen levensstijl", vertelt Van San. "Waarbij de strenge regels van de radicale islam juist heel aantrekkelijk zijn omdat ze bieden wat die meisjes altijd hebben gemist: een duidelijke houvast. Ze zijn gemakkelijke prooien voor gewiekste ronselaars, al moet gezegd dat ze lang niet altijd willoze slachtoffers zijn. Dikwijls gaan ze heel doelbewust naar radicale middens op zoek. En ook het plaatje van de 'jihadbruiden' klopt maar deels. Ze bestaan, de naïeve meisjes die vervuld van romantiek op zoek gaan naar een heldhaftige strijder om met hem te trouwen. Maar vaak gebeurt de radicalisering terwijl ze al een echtgenoot hebben."

Sneller dan mannen

Die radicalisering gaat bij vrouwen trouwens sneller dan bij mannen. "Bij de bekeerlingen die ik onderzocht, vertrokken de mannen twee tot tien jaar na hun bekering, terwijl dat bij de vrouwen al na zes tot twaalf maanden gebeurde", vertelt van San. "Dat zij zo impulsief tewerkgaan, maakt het nog veel moeilijker om hun radicalisering tijdig te herkennen en tegen te gaan. Veel weten ze op het moment van vertrek trouwens nog niet over de islam, wat hen op dat vlak ook heel beïnvloedbaar maakt. Maar dat geldt niet alleen voor de vrouwen - ik ben nog geen enkele bekeerling tegengekomen die zich echt in de religie verdiepte voor hij vertrok. En zelfs de Syrië-strijders die als moslim werden geboren, kennen van de Koran dikwijls alleen het deel dat in hun kraam past."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234