Dinsdag 24/11/2020

Behoorlijke en betaalbare huurwoningen, nu! @5 INFO Opinie:Pascal De Decker, Dirk Verhofstadt en anderen stellen dat Vlaanderen het basisrecht op behoorlijk wonen niet waarmaakt.

Hopen maar dat de Vlaamse regering anders doet dan de Brusselse. Die beloofde bij haar aantreden 3.500 bijkomende sociale woningen. Vandaag zijn er drie nieuwe in gebruik

Pascal De Decker is docent Huisvesting aan Hogeschool Gent. Dirk Verhofstadt is kernlid van de denktank Liberales.

Vlaanderen boekt begrotingsoverschotten, maar slaagt er niet in het recht op behoorlijk wonen te garanderen, betoogt een groep wetenschappers, politici en culturele actoren. Ze zien de overheid te veel inzetten op eigendomsverwerving, en te weinig op huurwoningen. Eerste slachtoffer van die politiek zijn gezinnen met een laag inkomen: 'Hoewel de meeste politici het aantal sociale woningen herhaaldelijk in hun verkiezingsbeloften opnemen, wordt het probleem dramatischer.'

@4 DROP 4 OPINIE:De aanslepende communautaire crisis, gevolgd door de wereldwijde crisis in de financiële sector, zorgt ervoor dat de toegang van mensen tot basisbehoeften op de achtergrond verzeilen én op de lange baan geparkeerd staan. Een van de basisrechten die Vlaanderen, ondanks zijn begrotingsoverschotten, niet realiseert, is het recht op behoorlijk wonen. Uit onderzoek blijkt dat een woning huren voor steeds meer mensen een te grote hap uit het gezinsbudget wegkaapt. Het zijn uiteraard de gezinnen met lage inkomens die op de woonmarkt steeds meer in de verdrukking komen. Een rechtvaardige sociale politiek vergt van de overheid dat ze op deze markt ingrijpt zodat ook voor de lage inkomens het recht op wonen gegarandeerd wordt. Vandaag worden de overheidsmiddelen voor wonen absoluut niet rechtvaardig besteed. Zo gaat 75 procent van het totale federale en gewestelijke overheidsbudget voor huisvesting via de belastingaftrek naar eigendomsverwerving. Daardoor komt 40 procent van het overheidsgeld dat aan wonen wordt besteed, terecht bij de 20 procent rijkste gezinnen (en slechts 10 procent ervan bij de 20 procent armsten). Bovendien organiseert de overheid op die manier ook bijkomende krapte op de huurmarkt, waarvan de zwaksten opnieuw de dupe zijn.

Het alternatief dat de gezinnen met een laag inkomen het best een degelijke en betaalbare woning garandeert, is de sociale huursector. De jarenlange onderfinanciering zorgt hier echter voor enorme problemen. Zo telt Vlaanderen ongeveer 60.000 mensen op een wachtlijst voor een sociale woning. Indien iedereen die, volgens zijn inkomen recht heeft op een sociale woning, dit recht ook echt zou opnemen dan zouden het er 180.000 zijn. De wachttijd voor een sociale woning bedraagt vandaag gemiddeld 2 jaar en 3 maanden. Hoewel de meeste politici het probleem als dusdanig erkennen en ze de verhoging van het aantal sociale woningen zelfs herhaaldelijk in hun verkiezingsbeloften opnemen, sleept het probleem nu al jaren aan en wordt het zelfs dramatischer.

Zo kondigde Vlaams minister van Huisvesting Marino Keulen in april 2008 aan dat de Vlaamse regering een extra inspanning wil opbrengen om het aantal sociale huurwoningen in de periode 2009 tot 2020 op te voeren met 45.000 (een stijging van 5,7 procent tot 7,5 procent van het totale aantal woningen). Als dit plan werkelijkheid wordt dan zien wij het alvast als een noodzakelijke stap in de richting van een absoluut minimum van 10 procent sociale huurwoningen. Wie deze belofte vergelijkt met de realisaties van de afgelopen jaren blijft echter sceptisch. Als de Vlaamse regering dit plan wil waarmaken, moeten er tussen 2009 en 2020 jaarlijks 4.000 sociale huurwoningen bijkomen. Vergeleken met 1.600 nieuwe sociale woningen gebouwd in 2006 impliceert dat een fameuze extra inspanning. Om de nood aan betaalbare huurwoningen efficiënt aan te pakken, zal het overigens niet volstaan om via publiek-private samenwerking (PPS) aan privépromotoren geld en gronden ter beschikking te stellen, zoals nu gepland wordt. De vraag is veeleer waarom de regering niet dringend werk maakt van een bouwbeleid dat efficiënt omgaat met ruimte en geld en dat het gebrek aan opgeleide bouwvakkers en de tewerkstelling van mensen zonder werk aanpakt. Tegelijk moet de overheid ook lessen uit het verleden trekken en voorrang gegeven aan kleinschalige, kwaliteitsvolle en dus ook energiezuinige projecten.

De beloofde 45.000 extra sociale huurwoningen bouwen vergt namelijk een indrukwekkende verhoging van de begroting bovenop de 2,1 procent die nu jaarlijks aan sociaal wonen besteed wordt. Afwachten dus of we de belofte ook weerspiegeld zullen zien in de begroting 2009. En hopen maar dat de Vlaamse regering anders doet dan de Brusselse gewestregering. Die beloofde bij haar aantreden in 2004 tijdens deze legislatuur 3.500 bijkomende sociale woningen. Vandaag, op minder dan een jaar vóór het einde van de legislatuur, zijn er drie (3) nieuwe sociale woningen in gebruik. Over zes maanden zouden er nog een driehonderdtal in gebruik kunnen worden genomen.

Zolang beloften niet concreet en tastbaar worden, moeten we de overheid op haar sociale opdrachten wijzen. Daarom dient de Actie 'Betaalbaar Wonen' op 8 oktober 2008, samen met 15.000 ondertekenaars, een verzoekschrift in bij het Vlaamse Parlement: trek de budgetten voor sociale huisvesting onmiddellijk op, te beginnen met de middelen voor de beloofde 45.000 sociale huurwoningen.

@5 INFO Opinie:Ondertekenaars:

Alain Clauwaert, Nationaal Voorzitter Algemene Centrale - ABVV; Anne Schiettekatte, gemeenteraadslid sp.a Gent; Armando Dios, cabaretier; Bruno Tuybens, burgemeester Zwalm, kamerlid sp.a; Dirk Vander Maelen, fractievoorzitter sp.a Kamer; Dirk Verhofstadt, kernlid Liberales; Dominique Willaert, artistiek leider Victoria Deluxe; Eric Goeman, voorzitter Democratie 2000, woordvoerder Attac Vlaanderen; Francine Mestrum, docent UGent, auteur van De rattenvanger van Hamelen; Jo Labens, coördinator Gewenst Kind; John Vandaele, journalist; Luc Goossens, doctor in de sociologie, specialist in wonen en woonbeleid; Magda De Meyer, Erequaestor Kamer van Volksvertegenwoordigers; Michel Markey, politiek secretaris sp.a Aalst; Mieke Vogels, Vlaams parlementslid, Groen!; Mong Rosseel, theatermaker/dwarsligger; Pascal De Decker, docent Huisvesting aan Hogeschool Gent; Paul Pataer, Groen!, eresenator; Rik Pinxten, voorzitter Humanistische Verenigingen Vlaanderen; Werner Maeckelberghe, voorzitter Vlaams Netwerk van Verenigingen waar armen het woord nemen; Karim Zahidi, Actie Betaalbaar Wonen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234