Maandag 30/11/2020

Begrotingscrisis splijt Republikeinse partij in tweeën

BOSTON l Terwijl de Republikeinen in Washington zo goed als unaniem tegen het herstelplan van president Obama gekant zijn, zijn heel wat Republikeinse gouverneurs voor. Zij rekenen op miljarden uit Washington om hun begrotingen op te krikken en hebben daar onenigheid binnen hun partij voor over.

Toen president Barack Obama anderhalve week geleden zijn economische herstelpan verdedigde in Fort Myers, Florida, kreeg hij daar het gezelschap van de Republikeinse gouverneur Charlie Crist. Florida, een staat waarvan de economie draait op de verkoop van vastgoed aan zonnezoekers, is bijzonder hard getroffen door de huisvestingscrisis. Crist weet dan ook dat hij Obama's miljarden kan gebruiken om zijn gedaalde belastingontvangsten te compenseren en de bouw weer aan de gang te krijgen met federaal gesubsidieerde infrastructuurwerken.

Daarmee gaat hij echter lijnrecht tegen een deel van zijn partij in. Voor de Republikeinen in Washington is het herstelplan één grote Democratische vetpot. De president zou de crisis aangrijpen om het belang van de overheid in de economie op te vijzelen - iets wat de Republikeinen, die voor een minimale staat zijn, ideologisch verafschuwen - terwijl Democratische parlementsleden het herstelplan als dé manier zien om hun eigen, dure stokpaardjes door te drukken.

Ook een aantal Republikeinse gouverneurs zijn die mening toegedaan. Zij worden aangevoerd door Mark Sanford, de gouverneur van South Carolina. "Dit plan zal een absolute ramp blijken", zei hij in een interview met het onlinemagazine Politico.com. Daarmee staat hij lijnrecht tegenover Crist en een aantal andere Republikeinse gouverneurs, wier staten zitten te springen om federale dollars.

Terwijl de Republikeinen in Washington met hun eensgezinde verzet tegen het relanceplan voor het eerst sinds de verkiezingen weer vast grond onder de voeten voelen, is de partij op staatsniveau verdeeld. Achter Stanford staan de Republikeinse gouverneurs Rick Perry van Texas, Haley Barbour van Mississippi, Bobby Jindal van Louisiana en Sarah Palin van Alaska. Crist weet zich dan weer geruggensteund door Jim Douglas uit Vermont en - vooral - Arnold Schwarzenegger, de gouverneur van de grootste Amerikaanse staat, Californië.

Back to basics

Op het spel staat de toekomst van de Republikeinse partij, die sinds haar pijnlijke nederlaag bij de verkiezingen van 4 november vorig jaar, toen ze niet alleen het Witte Huis maar ook tientallen zetels in het Congres verloor, nog steeds met een identiteitscrisis kampt. Het kamp-Sanford vindt dat de partij back to basics moet, wat in economische termen zo weinig mogelijk staatsbemoeienis betekent. Het kamp-Crist gaat er dan weer vanuit dat een pragmatische houding meer zal opleveren.

De ideologische scherpslijperij heeft overigens zijn grenzen. Hoewel Mark Sanford dé grote tegenstander van het herstelplan is, voelt hij zich niet te beroerd om op zijn minst te overwegen om subsidies uit Washington aan te nemen. "Er zijn ook veel Democraten die tegen belastingverminderingen hebben gestemd", verdedigde hij zich donderdag op de conservatieve televisiezender Fox News. "Die gaan ook niet in hun districten tegen hun mensen zeggen: 'Kijk we mogen die belastingverminderingen niet aannemen, want ze gaan in tegen wat ik geloof.'"

Ook een aantal andere gouverneurs hebben aangegeven dat ze overwegen om stimulusgeld te weigeren. Van onder anderen Bobby Jindal en Satah Palin wordt aangenomen dat zij in 2012 zelf een gooi naar het Witte Huis willen doen. Als dat klopt, kunnen ze zich permitteren om voor de tribune federaal geld te weigeren.

Hoe de strijd binnen de Republikeinse partij uitdraait, hangt af van het welslagen van Obama's herstelplan. Slaagt dat erin om de economie weer op de sporen te zetten, dan zullen gematigden als Crist en Schwarzenegger aan het langste eind trekken. Gebeurt dat niet, dan zullen de hardliners achter Sanford en Palin zich gesterkt voelen.

In ieder geval stellen veel economen, met als voornaamste exponent Nobelprijswinnaar Paul Krugman van de Princetonuniversiteit, dat het herstelplan de crisis wellicht zal verzachten, maar dat het onvoldoende is om ze helemaal in de kiem te smoren. Ook het Witte Huis zelf gaf de voorbije weken herhaaldelijk aan dat de zaken waarschijnlijk nog verder zullen verslechteren voor ze weer beter worden. Of dat voldoende is om de ideologische strijd binnen de Republikeinse partij te beslechten, is dus twijfelachtig. De staten blijven ondertussen in de vuurlinie staan. (TV)

Gouverneurs rekenen op dollars uit Obama's herstelplan en zetten ideologische principes van een minimale staatsinterventie daarvoor graag even opzij

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234