Maandag 16/05/2022

Begeleiding naar de scheiding

Elk jaar zoeken honderdduizenden koppels professionele hulp in een poging hun moeilijke relatie te redden. Maar werkt huwelijkstherapie? Niet half zo goed als zou moeten, zeggen onderzoekers. Studies zeggen dat het na twee jaar therapie met 25 procent van de koppels slechter gaat dan bij de start, en na vier jaar is 38 procent gescheiden.

Door Susan Gilbert

olgens sociale wetenschappers die de doeltreffendheid van verschillende therapieën onderzochten, ondervinden veel koppels ongeveer een jaar lang voordeel van de meeste strategieën die tegenwoordig worden gebruikt, zoals het beter leren luisteren en communiceren en een positievere houding aannemen. Ze zijn echter ontoereikend om koppels door lange en diepgaande conflicten te loodsen, terwijl die zich onvermijdelijk zullen voordoen.

Tegelijkertijd, zeggen specialisten, ontbreekt het vele therapeuten aan de vaardigheden die nodig zijn om te werken met koppels die ernstige problemen hebben. Ze zijn niet in staat om boze koppels te helpen de oorsprong van hun conflict te ontdekken en een oplossing te vinden. Die therapeuten doen een van de volgende twee zaken: ofwel laten ze de partners wekelijks komen, zonder uitzicht op het einde van de therapie, ofwel geven ze het koppel op en leiden ze hen eigenlijk naar een scheiding.

Een relatief nieuwe aanpak die door studies als uiterst doeltreffend wordt bestempeld, is de emotiegerichte therapie. Zeventig tot 73 procent van de koppels wordt er beter van en dat gedurende twee jaar.

Dokter Johnson werkte in de jaren 1990 mee aan de ontwikkeling van de emotiegerichte therapie. Hij zegt dat ze koppels in staat stelt hun emotioneel destructieve cycli te erkennen en te doorbreken. "Klassiek is dat de ene partner kritiek geeft en dat de andere zich terugtrekt", zegt ze. "Hoe meer druk ik uitoefen, hoe meer jij je terugtrekt. We praten over hoe beide partners het slachtoffer zijn van die cycli." Wanneer de partners hun gevoelens tijdens die cycli beschrijven, bouwen ze vertrouwen op en versterken ze hun wederzijdse band, zegt ze.

Tot de opkomst van de emotiegerichte therapie concentreerden therapeuten zich verrassend genoeg op het maken van beloften om het gedrag te veranderen, zonder in de emotionele basis van de relatie te graven, zegt dokter Johnson. "Alsof je kippensoep zou maken zonder kip", zegt ze.

Het laatste onderzoek van dokter Johnson, voltooid in januari, werd gehouden bij 24 van de kritiekste koppels, mensen die niet in staat waren zich te verzoenen omdat het wederzijdse vertrouwen beschadigd was door buitenechtelijke affaires en andere ernstige wonden in hun relatie. Het onderzoek stelde vast dat een meerderheid van de koppels na acht tot twaalf sessies hun wonden wist te helen en het vertrouwen opnieuw konden opbouwen. En het belangrijkste: de resultaten bleven drie jaar doorwerken. "Het geeft veel voldoening te weten dat we een verschil kunnen maken bij die koppels en dat dat ook blijvend is", zegt dokter Johnson.

Onderzoekers zijn de kwaliteiten gaan identificeren die ervoor zorgen dat een koppel een lange relatie tegemoet gaat. De bevindingen gaan in tegen sommige gebruikelijke veronderstellingen - bijvoorbeeld dat voor koppels die veel ruzie maken geen hulp meer kan baten.

Na meer dan twee decennia video-opnamen en gedragsanalyse van gelukkige en ongelukkige koppels heeft dokter Gottman ontdekt dat alle koppels ruziemaken en dat de meeste ruzies zelfs nooit opgelost raken. Het verschil tussen gelukkige en ongelukkige koppels is echter de manier waarop ze ruziemaken. De gelukkige koppels doorspekken hun ruzies met positieve reacties, zegt hij, zoals humor of een glimlach als tedere erkenning van de gebreken van de partner. De ongelukkige koppels hebben venijnige ruzies, vol kritiek, een defensieve houding en andere negatieve woorden en lichaamstaal.

Natuurlijk kan zelfs het gelukkigste koppel af en toe gemeen uit de hoek komen, maar dokter Gottman heeft vastgesteld dat we kunnen spreken van een sterke relatie zolang de verhouding tussen positieve en negatieve reacties minstens vijf op een blijft. Als de verhouding lager wordt, kan hij met 95 procent zekerheid zeggen dat het koppel uit elkaar zal gaan.

Dokter Gottman zegt dat relatietherapeuten die informatie kunnen gebruiken om koppels bij elkaar te houden. "Je kunt een koppel niet aanleren hoe ze ruzie kunnen vermijden", zegt hij. "Vriendschap en intimiteit moeten opgebouwd worden binnen de relatie. Als dat niet het geval is, wordt de relatie hard en gemeen."

Relatietherapie wordt vooral op korte termijn toegepast: 26 weken of minder. "Bij de meeste van mijn patiënten is er al beterschap na vijf tot tien sessies en dan zijn ze tevreden. Ze gaan niet langer op zoek naar de schuldige", zegt dokter John W. Jacobs, psychiater in New York en auteur van het boek All You Need Is Love and Other Lies About Marriage.

Maar zelfs als een therapeut de hoop heeft opgegeven voor de toekomst van het koppel, kan het zijn dat het koppel de strijd nog niet opgeeft. Vele koppels die absoluut niet willen scheiden, blijven op zoek gaan naar nieuwe therapeuten of programma's om hen bij elkaar te houden.

© The New York Times

'We kunnen spreken van een sterke relatie zolang de verhouding tussen positieve en negatieve reacties minstens vijf op een blijft'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234