Woensdag 20/11/2019

Voedselschandaal

Bedrijven omzeilen voedselagentschap via buitenlandse labo's

Beeld Photo News

Voedselbedrijven laten steeds vaker een deel van hun stalen onderzoeken in buitenlandse labo's. "Die zijn niet verplicht afwijkingen te melden aan het federaal voedselagentschap", zegt een Belgische laborant.

Sommige voedselbedrijven laten een deel of zelfs al hun stalen analyseren in het buitenland. Niks mis mee, al houdt het ook risico's in. Buitenlandse labo's zijn - in tegenstelling tot Belgische - niet verplicht om onregelmatigheden te melden aan het Federaal Voedselagentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

Het werkt in feite als volgt: als iets mis is met een portie vlees of eieren, moet de producent dat - volgens de Europese regels - binnen de 48 uur melden aan het FAVV. In ons land is die meldingsplicht uitgebreid naar de Belgische laboratoria. Zo kan het FAVV controleren of bedrijven wel alle onregelmatigheden melden. Probleem: die Belgische wetgeving kan het FAVV enkel afdwingen bij labo's in België. "En dus gaan sommige bedrijven met hun twijfelachtige stalen naar het buitenland", weet een laborant. "Blijkt er dan toch een klein probleempje, dan kunnen ze dat eenvoudiger onder de mat vegen. Als een Belgisch labo dit doet, riskeren ze een schorsing."

Volgens verschillende laboranten met wie Het Laatste Nieuws kon spreken, gaat het niet om een marginaal probleem. "Bijna alle kippenbedrijven die opnieuw opstartten na de fipronilcrisis, hebben hun analyses in Duitsland laten uitvoeren", klinkt het. "Dat is daarom geen kwestie van kwade wil, maar de angst voor een nieuwe blokkering is groot, en die bedrijven grijpen liever zelf in. Bij effectieve problemen verwacht ik wel dat de meeste hiermee naar buiten komen. Weliswaar pas als ze alles in kaart hebben gebracht, niet binnen de 48 uur. Maar kleinere afwijkingen worden mogelijk niet gemeld."

Het FAVV nuanceert. "Ook als Belgische bedrijven stalen naar een buitenlands labo sturen en er daar non-conformiteiten worden vastgesteld, is dat Belgische bedrijf nog altijd verplicht ons dat te melden", legt FAVV-woordvoerster Katrien Stragier uit. "Bedrijven die dat niet doen, riskeren vervolging. Het is dus niet zo dat zij op die manier een 'sluipweg' hebben." Ze benadrukt ook dat ons land met die dubbele meldingsplicht een voorloper is in Europa, en een extra controle inbouwde op de autocontroles.

Cowboys

Maar volgens verschillende onderzoekers haalt die dubbele controle weinig uit. "Bedrijven met kwade bedoelingen hou je niet tegen met strengere regels, als er gaten in het systeem zitten", zucht één van hen. "Het systeem vandaag is te streng, zodat bedrijven naar oplossingen zoeken. Eigenlijk is het vooral een concurrentieel nadeel voor onze labo's."

"Deze mazen moeten inderdaad Europees gedicht worden", vindt Groen-Kamerlid Anne Dedry. "Maar ondertussen moeten we ons systeem niet versoepelen of uithollen. Ik geloof in zelfcontrole, maar dat werkt inderdaad alleen bij bedrijven die te goeder trouw zijn. De cowboys haal je er zo niet uit." Er zitten vandaag duidelijk gaten in het systeem, aldus Dedry. Zij pleit voor meer controles. "Vooral controles op de autocontroles, want daar zitten volgens mij mankementen. Het gebeurt vandaag wel, maar hoe vaak dan? En hoe? Ik heb daar nog geen deftig antwoord op gekregen, maar goed, minister Ducarme (MR) zegt dat dat allemaal in de audit van het FAVV zal staan die we voor de zomer krijgen. We zullen het hopelijk snel weten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234